रूस–भ्याटिकन सम्बन्ध विश्वासमा आधारित रहेको लाभरोभको भनाइ, राजनीतिक संवाद पुनःसक्रिय गर्ने तयारी

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रूसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले बदलिँदो भू–राजनीतिक परिस्थितिबीच पनि रूस र भ्याटिकनबीचको सम्बन्ध विश्वासमा आधारित, मित्रवत र व्यावहारिक रहेको बताएका छन्।

मस्कोमा अगस्ट २५ मा होली सीका राज्य तथा अन्तर्राष्ट्रिय संगठनसँग सम्बन्ध हेर्ने सचिव आर्चबिसप पल रिचर्ड गालाघरसँगको वार्तापछि आयोजित संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा लाभरोभले दुई पक्षबीच राजनीतिक तथा विशेषज्ञ तहको संवाद थप सक्रिय बनाउने तयारी भइरहेको जानकारी दिए।

लाभरोभका अनुसार रूस उपविदेशमन्त्रीस्तरको राजनीतिक परामर्श पुनःशुरु गर्न तथा विशिष्ट अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा दुवै विदेश मन्त्रालयका विज्ञबीच नियमित छलफल अघि बढाउन तयार छ। रूसले बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणमा समेत भ्याटिकनसँग प्रत्यक्ष संवाद कायम रहनुलाई महत्वपूर्ण मानेको उनले बताए।

दोस्रो विश्वयुद्धमा मारिएका सोभियत सैनिकको स्मृति सम्मान गरेकोमा लाभरोभले होली सीप्रति धन्यवादसमेत व्यक्त गरे। उनले युरोपका केही भागमा दोस्रो विश्वयुद्धको इतिहास र परिणामको पुनर्व्याख्या भइरहेको रूसी चिन्तासँग यस विषयलाई जोडे।

युक्रेनको अवस्थाबारे छलफलका क्रममा लाभरोभले रूसी भूभागमा भएका पछिल्ला आक्रमणमा सर्वसाधारण र बालबालिका मारिएको आरोप लगाए। उनले क्रास्नोदार, अदिगेया, दागेस्तान र स्टारोबेल्स्कका घटनालाई उल्लेख गर्दै नागरिकमाथि भएका भनिएका आक्रमणको जिम्मेवारी युक्रेनी पक्षमाथि लगाए। ती घटनाबारे रूस र युक्रेनबीच परस्पर विरोधी दाबी रहने भएकाले युद्धसम्बन्धी विवरणलाई स्वतन्त्र पुष्टि आवश्यक पर्ने विषयका रूपमा हेरिन्छ।

लाभरोभले युक्रेनमा रूसी भाषा, रूसी भाषामा शिक्षा, सञ्चारमाध्यम तथा संस्कृतिमाथि प्रतिबन्धात्मक नीति अपनाइएको आरोप पनि लगाए। उनले युक्रेनी कानुन र धार्मिक नीतिले रूसी अर्थोडक्स चर्चसँग ऐतिहासिक सम्बन्ध रहेको युक्रेनी अर्थोडक्स चर्चमाथि दबाब बढाएको दाबी गर्दै भ्याटिकनले किभसँगको संवादमा यो विषय उठाउने अपेक्षा व्यक्त गरे।

युक्रेनले भने आफ्ना भाषा तथा धार्मिक नीतिलाई राष्ट्रिय सुरक्षा, रूसी प्रभाव र युद्धकालीन परिस्थितिसँग जोडेर व्याख्या गर्दै आएको छ। त्यसैले भाषा र चर्चसम्बन्धी विषय रूस–युक्रेन द्वन्द्वको राजनीतिक तथा धार्मिक रूपमा अत्यन्त विवादित पक्ष बनेको छ।

वार्ताको अर्को महत्वपूर्ण विषय कृत्रिम बुद्धिमत्ता थियो। लाभरोभका अनुसार कृत्रिम बुद्धिमत्ताको तीव्र विकास, विशेष गरी यसको सैन्य प्रयोगबाट उत्पन्न जोखिमबारे रूस र भ्याटिकनबीच विस्तृत छलफल भएको छ।

उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको नैतिक, सुरक्षा तथा सैन्य प्रयोगसम्बन्धी केही आधारभूत प्रश्नमा दुई पक्षका धारणा निकट रहेको बताए। यस विषयमा विशेषज्ञ तहको छलफल जारी राख्ने र सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सम्भव भएसम्म समन्वय गर्ने समझदारी भएको उनको भनाइ छ।

रूस र भ्याटिकनबीच युक्रेन युद्धका कारण अलग भएका परिवारको पुनर्मिलन, युद्धबन्दी आदानप्रदान तथा अन्य मानवीय विषयमा सम्पर्क कायम रहँदै आएको छ। वर्तमान वार्ताले राजनीतिक मतभेदबीच पनि मानवीय सहकार्य र प्रत्यक्ष कूटनीतिक संवादलाई निरन्तरता दिने दुवै पक्षको रुचि देखाएको छ।

समग्रमा मस्को वार्ताले रूस र होली सीबीचको सम्बन्ध केवल धार्मिक वा मानवीय विषयमा सीमित नरही युद्ध, ऐतिहासिक स्मृति, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र बदलिँदो विश्व व्यवस्थासम्म विस्तार भइरहेको संकेत दिएको छ।