त्रिशूली बजार डुबानमा पर्दा १ हजार ६ सय ४३ विद्यार्थी जोगाउने प्रधानाध्यापक दवाडीको साहस

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

नुवाकोटको त्रिशूली बजार विनाशकारी बाढीको चपेटामा पर्दै गर्दा त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक राजेन्द्र दवाडी र शिक्षक प्रदीप पण्डितले तत्काल निर्णय लिएर विद्यालयका १ हजार ६ सय ४३ विद्यार्थीलाई सुरक्षित स्थानतर्फ पठाएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। विद्यालयसँगै रहेको छात्रावासका ३० छात्रालाई पनि बाढी पुग्नुअघि नै सुरक्षित स्थानमा सारिएको बताइएको छ।

उपलब्ध स्थलगत विवरणअनुसार बिहान करिब ९ः१५ बजे नदीको बहाव असामान्य रूपमा बढेको र ठूलो आवाजसहित बाढी नजिकिँदै गरेको संकेत पाएपछि विद्यालय प्रशासनले विद्यार्थीलाई तत्काल भवनबाट बाहिर निकाल्ने निर्णय गरेको थियो। समय अत्यन्त कम रहेको अवस्थामा दवाडी र पण्डितले शिक्षक तथा कर्मचारीलाई परिचालन गर्दै विद्यार्थीलाई विद्यालय परिसरबाट माथिल्लो तथा सुरक्षित भूभागतर्फ पठाएका थिए।

विद्यालयनजिक रहेको महिला छात्रावास जोखिममा परेपछि त्यहाँ रहेका ३० छात्राको उद्धारलाई पनि प्राथमिकता दिइएको थियो। छात्राहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेपछि विद्यालयका अन्य विद्यार्थीलाई क्रमशः डाँडातर्फ पठाइएको विवरणमा उल्लेख छ।

प्रधानाध्यापक दवाडीका अनुसार बाढी विद्यालय क्षेत्रमा प्रवेश गर्नुअघि नै सबै विद्यार्थीलाई भवनबाट बाहिर निकालिएको थियो। “बाढी पस्नुअघि स्कुलभित्र एक जना पनि विद्यार्थी थिएनन्। सबैलाई डाँडातिर पठाएर म र प्रदीप सर अन्तिममा निस्कियौँ,” उनले बताएका छन्।

बाढीपछि विद्यालय तथा आसपासका संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको बताइएको छ। सञ्चार टावर र विद्युत संरचनासमेत प्रभावित भएपछि केही समय विद्यालय प्रशासन, शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावकबीच सम्पर्क विच्छेद भएको थियो।

यही सञ्चार अवरोधका कारण सामाजिक सञ्जाल तथा स्थानीय स्तरमा विद्यालयका विद्यार्थी बाढीमा परेको भन्ने अपुष्ट सूचना फैलिएको थियो। तर विद्यालय प्रशासनले त्यस्तो सूचना गलत रहेको स्पष्ट गर्दै अधिकांश विद्यार्थी सुरक्षित रूपमा आफ्ना परिवारसँग पुगिसकेको जानकारी दिएको छ।

उपलब्ध विवरणअनुसार करिब ५० जना शिक्षक, कर्मचारी तथा विद्यार्थी केही समय माथिल्लो सुरक्षित भूभागमा बसेका थिए। मोबाइल नेटवर्क र विद्युत अवरुद्ध हुँदा उनीहरूसँग नियमित सम्पर्क हुन नसकेपछि अभिभावकमा ठूलो चिन्ता उत्पन्न भएको थियो।

विद्यालयका संरचना क्षतिग्रस्त भए पनि ठूलो संख्यामा विद्यार्थी सुरक्षित रहनु तत्काल गरिएको निर्णय, व्यवस्थित निकासी र शिक्षकहरूको प्रत्यक्ष परिचालनसँग जोडिएको देखिन्छ। विशेषगरी अत्यन्त छोटो समयमा सयौँ बालबालिकालाई सुरक्षित स्थानतर्फ लैजान सक्नु विद्यालयको आपत्कालीन प्रतिकार्यको महत्वपूर्ण उदाहरण बनेको छ।

घटनाले विद्यालयजस्ता संवेदनशील संस्थामा विपद पूर्वतयारी, सुरक्षित निकास मार्ग, जोखिम देखिएपछि तत्काल निर्णय गर्ने अधिकार र शिक्षक–विद्यार्थीलाई नियमित अभ्यास गराउने व्यवस्था कति महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने पनि देखाएको छ।

त्रिशूली क्षेत्रमा भएको भौतिक क्षतिको विस्तृत मूल्याङ्कन जारी रहे पनि प्रधानाध्यापक दवाडी, शिक्षक पण्डित तथा विद्यालय परिवारले विद्यार्थीलाई समयमै सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याएको घटनाले विनाशकारी परिस्थितिमा मानवीय सतर्कता, नेतृत्व र तत्काल निर्णयले ठूलो संख्यामा जीवन जोगाउन सक्ने उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।