५० टन राहत र सुरुङ उद्धार विशेषज्ञ बोकेर चीनका दुई वाई–२० सैन्य विमान काठमाडौंमा
ड्रागन मिडिया सम्वाददाता
नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीपछि खोज, उद्धार तथा राहत कार्यमा सहयोग गर्न चीनले ५० टन आपतकालीन राहत सामग्री र सुरुङ उद्धार विशेषज्ञसहित चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको वायुसेनाका दुईवटा वाई–२० विशाल सैन्य परिवहन विमान काठमाडौं पठाएको छ।
दुवै वाई–२० विमान आइतबार बिहान करिब ७ बजे त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेका हुन्। चीनको छेङ्तु श्वाङलिउ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट उडेका विमान करिब तीन घण्टाको उडानपछि काठमाडौं आइपुगेका हुन्। उपलब्ध तस्बिरमा एउटा वाई–२० विमान काठमाडौं उपत्यकाको आकाशबाट त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गर्दै र त्यसपछि विमानस्थल क्षेत्रमा रहेको देखिन्छ।
दुई विमानले कुल १३ हजार २०० थान आपतकालीन राहत सामग्री ल्याएका छन्। करिब ५० टन तौलका ती सामग्रीमा पाल, कम्बल, सुत्ने झोला, तत्काल खान मिल्ने खाद्य सामग्री र प्राथमिक उपचार सामग्री समावेश छन्। यी सामग्री बाढीबाट प्रभावित नागरिकको तत्काल आवास, न्यानो कपडा, खाना र आधारभूत स्वास्थ्य आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर पठाइएको हो।
राहत सामग्रीसँगै चार जना चिनियाँ सुरुङ उद्धार विशेषज्ञ र उनीहरूले प्रयोग गर्ने विशेष उपकरणसमेत वाई–२० विमानबाट काठमाडौं आएका छन्। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा आयोजित हस्तान्तरण कार्यक्रममा विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्री महावीर पुन, नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत चाङ माओमिङ र प्रतिनिधिसभा सदस्य धर्म केसी सहभागी थिए।
चीनको सहयोग राहत सामग्रीमा मात्र सीमित छैन। यसअघि शनिबार नै चीनको आपतकालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयले नेपाल सरकारको अनुरोधमा पाँच जना सुरुङ उद्धार विशेषज्ञ पठाएको थियो। ती विशेषज्ञ केरुङ क्षेत्रबाट नेपालका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर जलविद्युत आयोजनाका सुरुङमा फसेका मानिसको उद्धारमा सहभागी भएका छन्। आइतबार थप चार विशेषज्ञ आएपछि चीनबाट परिचालित सुरुङ उद्धार विशेषज्ञको संख्या नौ पुगेको छ।
विशेषगरी नुवाकोट तथा आसपासका बाढी प्रभावित जलविद्युत आयोजनाका सुरुङमा मानिस फसेपछि प्राविधिक उद्धार क्षमताको आवश्यकता बढेको छ। सामान्य खोज तथा उद्धारभन्दा सुरुङभित्रको उद्धारमा अक्सिजन आपूर्ति, संरचनाको स्थायित्व परीक्षण, अवरोध हटाउने उपकरण, सुरक्षित प्रवेशमार्ग निर्माण तथा सीमित स्थानमा काम गर्न सक्ने विशेषज्ञ जनशक्ति आवश्यक पर्ने भएकाले चिनियाँ टोलीको परिचालनलाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।
चीनले नेपाललाई उपग्रह तस्बिर, जलविज्ञानसम्बन्धी तथ्यांक तथा विपद प्रभावित क्षेत्रसम्बन्धी अन्य महत्त्वपूर्ण सूचनासमेत उपलब्ध गराइरहेको जनाएको छ। आपतकालीन नगद सहायता र मानवीय सहयोगसमेत समेटेर चीनले नेपालका लागि सहायता परिचालन गरिरहेको छ।
नेपाल सरकारले विदेशी सहयोगलाई आवश्यकताअनुसार प्राविधिक क्षेत्रमा परिचालन गरिरहेको छ। चीन, भारत र दक्षिण कोरियाबाट आएका सुरुङ उद्धार विशेषज्ञसमेत नेपाली सेनासँग समन्वय गरेर विशेष उद्धार कार्यमा खटिएका छन्। ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी तथा हेलिकप्टर खोज, उद्धार र राहत कार्यमा परिचालित छन्।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा मृतकको खोजी, बेपत्ताको पहिचान, घाइतेको उपचार र जीवित व्यक्तिको उद्धार कार्य निरन्तर जारी छ। खोज तथा पहिचान प्रक्रिया चलिरहेकाले मृतक, बेपत्ता र उद्धार गरिएका व्यक्तिको संख्या निरन्तर परिवर्तन भइरहेको छ।
वाई–२० चीनले स्वदेशमै विकास गरेको नयाँ पुस्ताको विशाल सैन्य परिवहन विमान हो। सन् २०१६ मा चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको वायुसेनामा औपचारिक रूपमा सेवा प्रवेश गरेको यो विमान लामो दूरीमा ठूलो परिमाणको सामग्री तथा जनशक्ति ढुवानी गर्न डिजाइन गरिएको हो। यसको अधिकतम उडान तौल करिब २२० टन र भारवहन क्षमता करिब ६६ टनसम्म रहेको बताइन्छ।
वाई–२० सैन्य प्रयोजनका लागि विकसित विमान भए पनि चीनले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय सहायता, प्राकृतिक विपद प्रतिक्रिया, औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री ढुवानी र आपतकालीन राहत अभियानमा समेत प्रयोग गर्दै आएको छ। विगतमा विभिन्न देशमा मानवीय तथा आपतकालीन सहायता पुर्याउन पनि यो विमान परिचालन गरिएको थियो।
यसपटक दुईवटा वाई–२० विमानको प्रत्यक्ष परिचालनले नेपालका लागि चिनियाँ सहयोगको परिमाण मात्र नभई राहत सामग्री र उच्च प्राविधिक विशेषज्ञता एकैपटक उपलब्ध गराइएको देखाएको छ। सीमाक्षेत्रको विपदबाट नेपाल र चीन दुवै प्रभावित भएको अवस्थामा उद्धार, जलविज्ञान सूचना आदानप्रदान, सुरुङ उद्धार प्रविधि तथा राहत आपूर्तिमा दुई देशबीचको समन्वय थप गहन बनेको छ।
नेपाल सरकारले अहिलेको पहिलो प्राथमिकता जीवित व्यक्तिको उद्धार, सम्पर्कविहीनहरूको खोजी, घाइतेको उपचार तथा प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउनु रहेको जनाएको छ। खोज तथा उद्धारको चरणपछि पुनर्निर्माण र पुनर्स्थापनाको आवश्यकता अझ व्यापक हुने देखिएको छ।
फोटो : फ्लाइ नेपाल
