पुटिन–मोदी भेट : रुस–भारत रणनीतिक साझेदारी थप सुदृढ, व्यापारमा २.६ प्रतिशत वृद्धि
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच किर्गिस्तानको राजधानी बिश्केकमा भेटवार्ता भएको छ। अगस्ट ३१ मा शाङ्घाई सहयोग संगठन (एससीओ) शिखर सम्मेलनका अवसरमा भएको भेटमा दुई नेताले रुस–भारत रणनीतिक साझेदारी, व्यापार, मानवीय सम्बन्ध र बहुपक्षीय सहकार्यका विषयमा छलफल गरेका छन्।
भेटको शुरुवातमा राष्ट्रपति पुटिनले रुस–भारत सम्बन्ध विशेष तथा विशेषाधिकारप्राप्त रणनीतिक साझेदारीको सिद्धान्तअनुसार निरन्तर सुदृढ भइरहेको बताए। उनले दुई देशबीचको सम्बन्ध विस्तारमा प्रधानमन्त्री मोदीको व्यक्तिगत ध्यान र दुई नेताबीच विकसित मित्रवत सम्बन्धको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको उल्लेख गरे।
पुटिनले एससीओलाई ग्लोबल साउथ र पूर्वका देशबीच सम्पर्क विस्तार गर्ने, क्षेत्रको सामाजिक, आर्थिक तथा सांस्कृतिक विकासलाई प्रवर्द्धन गर्ने र न्यायपूर्ण बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था निर्माणमा योगदान पुर्याउने महत्वपूर्ण संगठनका रूपमा व्याख्या गरे।
उनले भारतीय विदेशमन्त्री सुब्रह्मण्यम जयशंकरसँग हालै मस्कोमा भएको भेटको स्मरण गर्दै जयशंकरले प्रधानमन्त्री मोदीको सन्देश आफूलाई हस्तान्तरण गरेको बताए। पुटिनले उक्त सन्देशमा प्रस्तुत विषयसँग आफू पूर्णरूपमा सहमत रहेको पनि उल्लेख गरे।
रुस र भारतले सन् २०२७ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ८०औँ वार्षिकोत्सव मनाउँदैछन्। पुटिनले त्यसका लागि तयारी भइरहेको जानकारी दिँदै सेप्टेम्बरमा नयाँ दिल्लीमा आयोजना हुने ब्रिक्स शिखर सम्मेलनका लागि पनि रुसले गम्भीर तयारी गरिरहेको बताए।
दुई देशबीच व्यापार तथा आर्थिक सहकार्यमा सकारात्मक प्रवृत्ति देखिएको पुटिनको भनाइ छ। अघिल्लो वर्ष व्यापारमा सामान्य गिरावट आए पनि सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा द्विपक्षीय व्यापार कारोबार २.६ प्रतिशतले बढेको उनले बताए। एक साताअघि मस्कोमा सम्पन्न अन्तरसरकारी आयोगको बैठकले पनि सकारात्मक परिणाम देखाएको उनको भनाइ थियो।
राष्ट्रपति पुटिनले रुस–भारत मानवीय सम्बन्ध तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको बताए। उनका अनुसार रुसमा अध्ययन गर्ने भारतीय विद्यार्थीको संख्या पछिल्लो १० वर्षमा सात गुणाले बढेर अहिले करिब ४० हजार पुगेको छ। यसले भारतलाई रुसमा अध्ययन गर्ने विदेशी विद्यार्थीको संख्या उच्च रहेका प्रमुख देशमध्ये एक बनाएको छ।
दुवै देशमा भारतीय तथा रुसी संस्कृति महोत्सव नियमित आयोजना भइरहेको उल्लेख गर्दै पुटिनले अर्को रुसी सांस्कृतिक कार्यक्रम सन् २०२७ मा भारतमा आयोजना गर्ने योजना रहेको जानकारी दिए। पर्यटन आदानप्रदान पनि बढिरहेको र सन् २०२५ मा दुई देशबीच पर्यटक आवागमन १६ प्रतिशतले वृद्धि भएको उनले बताए।
पुटिनले रुस र भारतले संयुक्त राष्ट्रसंघ, ब्रिक्स, जी२० र एससीओलगायत बहुपक्षीय मञ्चमा निकट समन्वय गरिरहेको उल्लेख गरे। बिश्केक भेटले द्विपक्षीय सम्बन्धको वर्तमान अवस्थाको समीक्षा गर्दै आगामी सहकार्यको दिशा निर्धारण गर्ने राम्रो अवसर प्रदान गरेको उनको भनाइ थियो।
रुस र भारतबीच रक्षा, ऊर्जा, व्यापार, शिक्षा, संस्कृति तथा बहुपक्षीय कूटनीतिमा लामो समयदेखि निकट सहकार्य रहँदै आएको छ। पछिल्लो भेटलाई दुवै देशले विशेष तथा विशेषाधिकारप्राप्त रणनीतिक साझेदारीलाई थप विस्तार गर्ने प्रयासको निरन्तरताका रूपमा लिएका छन्।
