पुटिनको एससीओ प्लस सन्देश : संयुक्त राष्ट्रसंघ विश्व मामिलाको केन्द्रमा रहनुपर्छ, बहुध्रुवीय विश्व अपरिवर्तनीय
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले संयुक्त राष्ट्रसंघ विश्व मामिलाको केन्द्रमा रहनुपर्ने बताउँदै बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति सन्तुलनअनुसार यसको संरचना र प्रतिनिधित्व सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
किर्गिस्तानको राजधानी बिस्केकमा सोमबार आयोजित शाङहाई सहयोग संगठन एससीओ प्लस बैठकलाई सम्बोधन गर्दै पुटिनले संयुक्त राष्ट्रसंघलाई कुनै एक देश वा सीमित समूहको हित प्रवर्द्धन गर्ने संस्था बन्न नहुने बताए। उनले यसलाई विभिन्न राष्ट्रका हितबीच सन्तुलन र सहमति निर्माण गर्ने प्रमुख विश्वव्यापी संयन्त्रका रूपमा कायम राख्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरे।
पुटिनले एससीओ प्लस बैठकप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको बढ्दो चासोले संगठनको बहुआयामिक भूमिकाको महत्व पुष्टि गरेको बताए। रुस समानता, पारस्परिक लाभ, एकअर्काको हित, मूल्य, संस्कृति र परम्पराको सम्मानमा आधारित इमानदार तथा पारस्परिक लाभकारी सहकार्यका लागि खुला रहेको उनको भनाइ थियो।
यस वर्षको एससीओ प्लस बैठकका लागि किर्गिस्तानले अघि सारेको ‘न्यायपूर्ण विश्व व्यवस्थाको प्रमुख तत्वका रूपमा संयुक्त राष्ट्रसंघ : बहुध्रुवीय विश्व निर्माणमा एससीओ प्लस देशहरूको योगदान’ विषयलाई पुटिनले समयसापेक्ष र महत्वपूर्ण बताए।
उनले दोस्रो विश्वयुद्धपछि विश्व समुदायले साझा हितको सन्तुलन खोज्दै अन्तरराज्यीय सम्बन्धका आधारभूत नियममा सहमति कायम गरेको स्मरण गरे। ती सिद्धान्त संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रमा समेटिएको उल्लेख गर्दै उनले संयुक्त राष्ट्रसंघ विगत आठ दशकदेखि संवाद, कूटनीति र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको अद्वितीय मञ्च बनेको बताए।
पुटिनका अनुसार संयुक्त राष्ट्रसंघको सम्भावना अझै पूर्ण रूपमा उपयोग हुन सकेको छैन। संस्थाको प्रभावकारिता बढाउन तथा सुरक्षा परिषदलगायत निकायमा प्रतिनिधित्व विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको उनले बताए।
विशेषगरी विश्व दक्षिण र पूर्वका देशलाई संयुक्त राष्ट्रसंघीय संरचनामा ठूलो भूमिका दिनुपर्ने उनको धारणा थियो। विश्व राजनीति र अर्थतन्त्रमा भइरहेको आधारभूत परिवर्तनअनुसार राष्ट्रसंघलाई पनि नयाँ वास्तविकतासँग अनुकूलित गर्नुपर्ने उनले बताए।
पुटिनले विश्व क्रमशः नयाँ र बढी न्यायपूर्ण बहुध्रुवीय व्यवस्थातर्फ अघि बढिरहेको दाबी गरे। उनका अनुसार यो प्रक्रिया वस्तुगत मात्र नभई अपरिवर्तनीयसमेत बनेको छ। धेरै देशले आफ्नो भविष्य आफैँ निर्धारण गर्न, वैधानिक हितको रक्षा गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा सक्रिय भूमिका खेल्न चाहेको उनले बताए।
यस्तो अवस्थामा संयुक्त राष्ट्रसंघको एकतामूलक र रचनात्मक भूमिका अझ महत्वपूर्ण हुने पुटिनको भनाइ थियो। उनले संयुक्त राष्ट्रसंघको मूल दायित्व विभिन्न देशका हितबीच सहमति र सन्तुलन कायम गर्नु रहेको उल्लेख गरे।
“संयुक्त राष्ट्रसंघ कुनै एक देश वा देशहरूको समूहको हित अघि बढाउने संस्था बन्न सक्दैन,” पुटिनले भने। उनका अनुसार विश्वमा विभिन्न राष्ट्रका हितबीच सन्तुलन निर्माण गर्न सक्ने राष्ट्रसंघसरह अर्को विश्वव्यापी संयन्त्र उपलब्ध छैन।
पुटिनले संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको प्रमुख आधारका रूपमा कायम रहनुपर्नेमा पनि जोड दिए।
उनले संयुक्त राष्ट्रसंघसँगै एसिया, अफ्रिका र ल्याटिन अमेरिकामा विकसित भइरहेका नयाँ क्षेत्रीय तथा बहुपक्षीय संरचनाले बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको नयाँ वास्तुकला निर्माण गरिरहेको बताए। शाङहाई सहयोग संगठन त्यसको महत्वपूर्ण उदाहरण भएको उनको भनाइ थियो।
पुटिनको सम्बोधनले एससीओलाई केवल क्षेत्रीय सुरक्षा वा आर्थिक सहकार्यको मञ्चका रूपमा नभई बहुध्रुवीय अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था निर्माणमा भूमिका खेल्ने संस्थाका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। साथै उनले संयुक्त राष्ट्रसंघलाई कमजोर पार्ने होइन, अझ प्रतिनिधिमूलक र प्रभावकारी बनाएर नयाँ विश्व शक्ति सन्तुलनसँग अनुकूलित गर्नुपर्ने रुसी दृष्टिकोण दोहोर्याएका छन्।
