आर्मेनिया–अजरबैजान सीमा विवादमा विशेषज्ञ मूल्याङ्कन आवश्यक : पुटिन
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आर्मेनिया–अजरबैजान सीमाको औपचारिक सीमाङ्कनसम्बन्धी दस्तावेज अझै तयार नभएकाले सामूहिक सुरक्षा सन्धि सङ्गठन (सीएसटीओ) को भूमिकासम्बन्धी विवाद समाधान गर्न विशेषज्ञस्तरको मूल्याङ्कन आवश्यक रहेको बताएका छन्।
बिश्केकमा पत्रकारसँग कुरा गर्दै पुटिनले आर्मेनियाले विगतमा सीमाका केही भाग सीएसटीओको सुरक्षा दायरामा ल्याउनुपर्ने धारणा राखेको तर ती भूभागको वास्तविक सीमा कहाँ पर्छ भन्ने विषयमै आर्मेनिया र अजरबैजानबीच फरक दृष्टिकोण रहेको बताए।
उनका अनुसार दुई देशबीच सीमा निर्धारणसम्बन्धी पूर्ण सम्झौता नभएकाले कुनै निश्चित भूभागमाथि सीएसटीओको सुरक्षा दायित्व लागू गर्ने प्रश्न सरल छैन। अजरबैजानले सीमा एउटा स्थानबाट गएको मान्ने र आर्मेनियाले अर्को स्थानलाई सीमा ठान्ने अवस्था रहेकाले यस्ता विषयमा राजनीतिक निष्कर्षभन्दा विस्तृत विशेषज्ञ मूल्याङ्कन आवश्यक पर्ने पुटिनको भनाइ छ।
पुटिनले आर्मेनियाको वर्तमान नेतृत्वले काराबाखलाई अजरबैजानको भागका रूपमा स्वीकार गरेको निर्णयले पनि नयाँ परिस्थितिको ढोका खोलेको बताए। उनका अनुसार यसले पुरानो विवादको एउटा अध्याय बन्द गर्दै विस्थापित नागरिकको पुनर्वास, पूर्वाधार खुला गर्ने, आर्थिक गतिविधि पुनः शुरु गर्ने, सीमा खोल्ने र लगानी आकर्षित गर्ने सम्भावना सिर्जना गर्न सक्छ।
रुस–आर्मेनिया सम्बन्धबारे पुटिनले आर्मेनियाले आफ्ना उद्देश्य स्पष्ट रूपमा बताउनुपर्ने उल्लेख गरे। आर्मेनियाका प्रधानमन्त्री निकोल पाशिन्यानले दुई देशबीचको सहकार्यका प्रत्येक क्षेत्रको विस्तृत समीक्षा गर्ने प्रस्ताव गरेको र आफू त्यसमा सहमत रहेको उनले बताए।
आर्मेनियामा रहेको रुसी सैन्य आधारबारे पनि पुटिनले स्पष्ट धारणा राखे। उनका अनुसार आर्मेनियाले रुसी सैन्य उपस्थिति आवश्यक छैन भन्ने निर्णय गरे रुस तत्कालै फिर्ता हुन तयार छ। तर आर्मेनियाली जनता र नेतृत्वले रुसी सैन्य उपस्थितिलाई आवश्यक ठानेमा मस्को त्यहाँ रहँदै सहकार्य जारी राख्ने उनले बताए।
पुटिनले रुसले आर्मेनियामाथि कुनै निर्णय थोपर्न नचाहेको उल्लेख गर्दै भविष्यको सुरक्षा सहकार्य आर्मेनियाको स्पष्ट राजनीतिक इच्छामा निर्भर रहने संकेत गरे।
