केरुङ विपदको नवौँ दिन पनि उद्धार जारी, २ हजार ३०० भन्दा बढी उद्धारकर्मी परिचालित
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
चीनको सिचाङ स्वायत्त क्षेत्रस्थित केरुङ बन्दरगाहमा विनाशकारी पहिरो तथा बाढी आएको नवौँ दिनसम्म पनि खोज तथा उद्धार कार्य निरन्तर जारी छ। गहिरो हिलो, विशाल ढुंगा, भत्किएका भवन र थप पहिरोको जोखिमबीच दुई हजार ३०० भन्दा बढी उद्धारकर्मी बेपत्ताको खोजीमा परिचालित छन्।
अगस्ट २६ मा नेपालतर्फको हिमनदी क्षेत्रमा भएको हिम तथा चट्टान अवरोहपछि उत्पन्न श्रृंखलाबद्ध पहिरो र बाढीले केरुङ बन्दरगाहमा ठूलो क्षति पुर्याएको चिनियाँ अधिकारीहरूले जनाएका छन्। पछिल्लो विवरणअनुसार चीनतर्फ २१ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ भने ५४१ जना अझै बेपत्ता छन्।
बुधबार बिहान राष्ट्रिय राजमार्ग जी २१६ अन्तर्गत केरुङ बन्दरगाहसम्मको स्थलमार्ग आधारभूत रूपमा पुनःसञ्चालनमा आएपछि खोज तथा उद्धार अभियानले नयाँ गति लिएको छ। सडक खुलेसँगै ठूला उत्खनन उपकरण, थप उद्धार टोली र राहत सामग्री मुख्य विपद क्षेत्रमा पुर्याउन सम्भव भएको छ।
पहिरोले बन्दरगाहसम्म पुग्ने एकमात्र स्थलमार्ग गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त बनाएको थियो। प्रारम्भिक चरणमा घटनास्थल पुगेका केही अग्नि तथा उद्धारकर्मी पहाडी बाटो हुँदै पैदल पुगेका थिए र लगातार ४० घण्टाभन्दा बढी उद्धार कार्यमा खटिएका थिए।
सबैभन्दा बढी प्रभावित सीमा प्रवेशद्वार क्षेत्रमा हिलोको तह औसत करिब चार मिटर रहेको छ भने केही स्थानमा १६ मिटरसम्म गहिरो हिलो जमेको छ। बन्दरगाहका धेरै संरचना ध्वस्त भएका छन् र मुख्य भवनको अधिकांश भाग नष्ट भएर फलामे संरचना मात्र बाँकी रहेको छ।
कठिन भूगोलका कारण उद्धारकर्मीले प्रत्येक कदममा जोखिम सामना गरिरहेका छन्। कतिपय स्थानमा जमिन अत्यन्त अस्थिर भएकाले घुँडा टेकेर अघि बढ्नुपरेको छ भने केही उद्धारकर्मी कम्मरसम्म हिलोमा भासिएपछि साथीहरूले डोरीको सहायताले निकाल्नुपरेको छ। वर्षाका कारण नदीको बहाव बढ्ने तथा आसपासका पहाडबाट थप चट्टान, हिम वा पहिरो खस्ने जोखिम पनि कायमै छ।
हिलो र पानीले जीवन पत्ता लगाउने उपकरणको प्रभावकारिता सीमित भएका स्थानमा उद्धारकर्मीहरूले भत्किएका संरचनाका साना खाली ठाउँ र कुनाकाप्चासम्म पुगेर आवाज दिँदै खोजी गरिरहेका छन्। “कोही हुनुहुन्छ?” भन्ने आवाज पछिल्ला नौ दिनदेखि घटनास्थलमा निरन्तर सुनिँदै आएको छ।
उद्धार टोलीले बेपत्ता तथा मृतकसँग सम्बन्धित हुन सक्ने व्यक्तिगत सामग्रीलाई समेत अत्यन्त सावधानीपूर्वक संकलन गरिरहेको छ। भेटिएका सामान सफा गरी अभिलेख राखेर सुरक्षित रूपमा सिलबन्दी गरिएको छ, ताकि पछि पहिचान र परिवारलाई हस्तान्तरण गर्न सहज होस्। बुधबार मध्याह्नसम्म ८४७ वटा व्यक्तिगत सामग्री संकलन गरिएको छ।
ल्हासास्थित मोबाइल अग्नि तथा उद्धार टोलीकी उपप्रमुख याओ सुएछिनले बेपत्ता व्यक्तिसँग सम्बन्धित हुन सक्ने हरेक सामग्री महत्वपूर्ण हुने बताएकी छन्। यसले मृतक वा बेपत्ताको पहिचान मात्र होइन, पीडित परिवारसम्म उनीहरूको व्यक्तिगत चिनो पुर्याउनसमेत सहयोग गर्नेछ।
उद्धार अभियान चौबीसै घण्टा सञ्चालन भइरहेको छ। जनशक्ति पालैपालो परिचालन गरिएको छ भने भारी उपकरण निरन्तर चलिरहेका छन्। दिनभर हिलो र पानीमा काम गरेपछि राति आधार शिविर फर्कने धेरै उद्धारकर्मीका खुट्टा सुन्निएको र फोका परेको भए पनि खोजी कार्य रोकिएको छैन।
बुधबार मध्याह्नसम्म खोज टोलीले पटकपटक ग्रिड तथा व्यापक क्षेत्रगत खोज सञ्चालन गर्दै करिब १५ लाख ९० हजार वर्गमिटर क्षेत्र समेटिसकेको छ। सिचुवान प्रान्तीय अग्नि तथा उद्धार टोलीका स्यु छाङमिङले जीवित भेटिने सम्भावना जतिसुकै न्यून भए पनि अन्तिम आशासम्म खोजी जारी राखिने बताएका छन्।
सडक पुनःसञ्चालन भएपछि अब भारी उपकरण प्रयोग गरी अवरोध हटाउने र उद्धारका लागि सुरक्षित कार्यक्षेत्र बनाउने काम तीव्र पारिएको छ। त्यसपछि विशेष प्रशिक्षित उद्धारकर्मीले लक्षित स्थानमा खोजी गर्ने र जीवन पत्ता लगाउने उपकरणमार्फत शंकास्पद क्षेत्र पुनःपरीक्षण गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
सिचाङ सरकारका कार्यकारी उपाध्यक्ष रन वेइका अनुसार अबको चरणमा सतही खोजलाई थप गहिराइमा विस्तार गरिनेछ। विशेष उपकरण तथा प्रविधिको प्रयोग गरी हिलो र भग्नावशेषमुनिका क्षेत्रको सूक्ष्म खोजी गरिने उनले बताएका छन्।
यसैबीच चीनको जलस्रोत मन्त्रालयले केरुङ क्षेत्रमा थप वर्षाको सम्भावना रहेकाले उद्धार टोलीलाई वर्षा, नदीको बहाव र आसपासका पहाडको अवस्था निरन्तर निगरानी गर्न निर्देशन दिएको छ। थप हिम तथा चट्टान अवरोह वा साना पहिरोका कारण पुनः बाढी वा अस्थायी बाँध बन्न सक्ने जोखिमबारे पनि सतर्कता अपनाइएको छ।
विपदस्थलको बीचमा अहिले रातो झण्डा फहराइरहेको छ र त्यसको आसपास उद्धार टोलीको खोजी निरन्तर चलिरहेको छ। अत्यन्त कठिन अवस्थाबीच पनि उद्धारकर्मीले आशा त्यागेका छैनन्।
यस मानवीय प्रयासमा छिमेकी तिङ्ग्री काउन्टीले पनि उल्लेखनीय सहयोग गरिरहेको छ। सन् २०२५ को भूकम्पपछि तिङ्ग्रीका लागि खरिद गरिएको घुम्ती भान्सा विपदको पहिलो रातमै केरुङ पठाइएको थियो। उक्त भान्साबाट अहिले दैनिक करिब ४०० जनालाई निःशुल्क तातो खाना उपलब्ध गराइँदै आएको छ।
तिङ्ग्रीका सेवा केन्द्रका निर्देशक छिरिङ साङ्ड्रुपका अनुसार गत वर्ष तिङ्ग्री भूकम्पमा परेको बेला देशभरबाट सहयोग आएको थियो। त्यसैको स्मरण गर्दै केरुङमा विपद आउनासाथ आफूहरू पहिलो दिनमै सहयोगका लागि पुगेको उनले बताएका छन्।
केरुङको उद्धार अभियानले विपद प्रतिकार्यमा सडक पुनःस्थापना, भारी उपकरण, विशेष उद्धार क्षमता, व्यक्तिगत पहिचान, राहत आपूर्ति र छिमेकी क्षेत्रबीचको पारस्परिक सहयोगलाई एउटै संयन्त्रमा जोडिएको देखाएको छ। जीवित उद्धारको सम्भावना घट्दै गए पनि चिनियाँ उद्धार टोलीको मूल सन्देश स्पष्ट छ, थोरै मात्र आशा बाँकी रहेसम्म खोजी रोकिने छैन।
