चीनको जामथाङमा उच्चभूमिको जौ भित्र्याउने चटारो, यान्त्रीकरणसँगै उत्पादन वृद्धि
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
चीनको जामथाङ काउन्टीमा शरद ऋतुसँगै उच्चभूमिमा उत्पादन हुने जौ भित्र्याउने मुख्य मौसम शुरु भएको छ। समुद्री सतहबाट करिब तीन हजार मिटर उचाइमा रहेका ग्रामीण क्षेत्रका जौबारी सुनौलो बनेका छन् भने किसानहरू बाली भित्र्याउन व्यस्त छन्।
पछिल्ला वर्षहरूमा जामथाङले कृषि तथा पशुपालनलाई स्थानीय आर्थिक विकासको आधारका रूपमा अघि बढाउँदै उच्चस्तरीय कृषि भूमि निर्माण, उन्नत बीउको प्रयोग र कृषि उत्पादनको सम्पूर्ण प्रक्रियालाई यान्त्रीकरण गर्ने नीति अपनाएको छ। यसबाट परम्परागत खेती प्रणाली क्रमशः आधुनिक बन्नुका साथै जौको उत्पादन र गुणस्तर सुधार तथा किसानको आम्दानी वृद्धिमा सहयोग पुगेको छ।
हालै ‘जामथाङ उच्चभूमि जौ आधुनिक कृषि औद्योगिक क्षेत्र’मा यस वर्षको बाली भित्र्याउने काम औपचारिक रूपमा शुरु भएको छ। खेतमा कम्बाइन हार्भेस्टर प्रयोग गरी जौ काट्ने, दाना छुट्याउने र बाँकी अवशेष व्यवस्थापन गर्ने काम एकैपटक भइरहेको छ। जौका दाना भण्डारणमा पठाइँदा पराल तथा अवशेषलाई मसिनो बनाएर पुनः खेतमै मिसाउने व्यवस्था गरिएको छ।
यस्तो प्रविधिले बाली भित्र्याउने समय घटाउनुका साथै श्रम खर्च कम गरेको र कृषि अवशेषलाई पुनः प्रयोगमा ल्याएर हरित तथा पर्यावरणमैत्री कृषि प्रणाली विकास गर्न सहयोग पुर्याएको स्थानीय अधिकारीहरूको भनाइ छ।
यस वर्ष जौको वास्तविक उत्पादन, गुणस्तर र खेतीको प्रभावकारिता मूल्यांकन गर्न जामथाङ काउन्टीको विज्ञान, प्रविधि, कृषि तथा पशुपालन विभागले प्राविधिक टोली परिचालन गरेको छ। टोलीले विभिन्न उचाइ र उत्पादन अवस्थाका खेतबाट नमुना संकलन गरी क्षेत्रफल मापन, यान्त्रिक कटानी तथा उत्पादन परीक्षणमार्फत जौको उत्पादन र गुणस्तर मूल्यांकन गरिरहेको छ।
जामथाङमा पछिल्ला वर्षहरूमा रोपाइँदेखि खेत व्यवस्थापन र कटानीसम्म जौ उत्पादनको सम्पूर्ण प्रक्रिया क्रमशः यान्त्रीकरण गरिएको छ। हाल काउन्टीअन्तर्गतका ११ वटा गाउँपालिका तथा बस्ती क्षेत्रमा जौ भित्र्याउने काम भइरहेको छ।
उत्पादित जौमध्ये पहिलो प्राथमिकता स्थानीय बासिन्दाको खाद्य आवश्यकता पूरा गर्न दिइन्छ। बाँकी जौ स्थानीय प्रशोधन उद्योग, जौजन्य खाद्य उत्पादन गर्ने कारखाना तथा बियर उद्योगले खरिद गर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यसले कृषि उत्पादनलाई स्थानीय स्तरमै प्रशोधन गरी मूल्य अभिवृद्धि गर्न र जौ खेतीलाई ग्रामीण पुनरुत्थानसँग जोडिएको आम्दानीमूलक उद्योगका रूपमा विकास गर्न सहयोग पुर्याएको छ।
उच्च उत्पादन र गुणस्तर कायम गर्न स्थानीय सरकारले उन्नत बीउ प्रयोगमा पनि जोड दिएको छ। ‘कुनलुन ब्ल्याक हाईल्याण्ड बार्ली नम्बर १७’ तथा ‘तिब्बती ह्वाइट बार्ली २०००’ जस्ता उच्च उत्पादन, राम्रो गुणस्तर र रोग प्रतिरोधी प्रजाति प्रयोगमा ल्याइएको छ। बीउ प्रतिस्थापन र मापदण्डअनुसार खेत व्यवस्थापनबाट उत्पादन क्षमता निरन्तर बढेको बताइएको छ।
तथ्यांकअनुसार यस वर्ष जामथाङमा जौ खेती गरिएको कुल क्षेत्रफल १९ हजार २०० मु रहेको छ। प्रतिमु औसत उत्पादन करिब २४० जिन पुग्ने अनुमान गरिएको छ भने कुल उत्पादन करिब दुई हजार ३०० टन हुने अपेक्षा गरिएको छ।
स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार उत्पादनमा आएको स्थिर वृद्धिले परम्परागत श्रमप्रधान खेतीबाट मापदण्डयुक्त, ठूलो परिमाणको र औद्योगिक कृषि प्रणालीतर्फ जामथाङको रूपान्तरणलाई देखाएको छ। उच्चभूमिको जौ खेती अब खाद्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने माध्यम मात्र नभई किसानको आम्दानी वृद्धि र ग्रामीण अर्थतन्त्र सुदृढ गर्ने महत्वपूर्ण आधारसमेत बन्दै गएको छ।
