बसको सिटबाट चलचित्रको टिकटसम्म : ‘झिँगेदाउ २’को फरक प्रचार रणनीति
ड्रागन मिडिया सम्वाददाता
नेपाली चलचित्रको प्रचार लामो समयदेखि पोस्टर, गीत, ट्रेलर, अन्तर्वार्ता र सामाजिक सञ्जालमा केन्द्रित रहँदै आएको छ। तर प्रदर्शनको तयारीमा रहेको ‘झिँगेदाउ २’ ले सार्वजनिक यातायातलाई प्रत्यक्ष प्रचार र टिकट बिक्रीको माध्यम बनाएर फरक प्रयोग शुरु गरेको छ।
चलचित्र निर्माण पक्षले काठमाडौंमा सञ्चालन हुने नेपाल यातायातका ८० वटा बसका सिट कभरमा ‘झिँगेदाउ २’ को प्रचार सामग्री राखेको छ। ती सिट कभरमा दुईवटा क्यूआर कोड राखिएका छन्। एउटा कोडबाट यात्रुले चलचित्रको टिजर हेर्न सक्छन् भने अर्कोबाट क्यूएफएक्स चेनका हलका लागि टिकट खरिद गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।
ज्ञानेन्द्र देउजाको निर्देशनमा बनेको चलचित्र असोज २ अर्थात सेप्टेम्बर १८ देखि प्रदर्शनमा आउने तय भएको छ। चलचित्रमा केकी अधिकारी, आँचल शर्मा, महेश त्रिपाठी, कुशल बिष्ट, आर्यन सिग्देल, सरोज खनाल र बसुन्धरा भुसाललगायत कलाकारको अभिनय छ।
यस प्रचारको महत्व सिट कभरमा चलचित्रको नाम राखिएको विषयमा मात्र सीमित छैन। यसले प्रचार देख्ने दर्शकलाई तत्काल चलचित्रसम्बन्धी सामग्री हेर्न र त्यहीँबाट टिकट खरिद गर्न सक्ने अवस्थामा पुर्याएको छ। अर्थात प्रचार, दर्शकको चासो र कारोबारबीचको दूरी घटाउने प्रयास गरिएको छ।
डिजिटल प्रचारको एउटा कमजोरी दर्शकले सामग्री देखे पनि टिकट खरिद गर्ने चरणसम्म पुग्दा चासो हराउन सक्नु हो। ‘झिँगेदाउ २’ को अभियानले भने यात्रु बसको सिटमा बसेकै अवस्थामा चलचित्रबारे जानकारी लिन र टिकट खरिद प्रक्रियामा प्रवेश गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ। नेपाली चलचित्र बजारका लागि यो सामान्य देखिए पनि व्यवहारमा महत्वपूर्ण परिवर्तन हो।
यसअघि निर्माण पक्षले पहिलो ‘झिँगेदाउ’ चलचित्रलाई दोस्रो भागको प्रदर्शनअघि युट्युबमा निःशुल्क उपलब्ध गराएको थियो। दर्शकबाट पहिलो चलचित्र हेर्न पाउनुपर्ने माग आएपछि त्यसलाई अनलाइनमा उपलब्ध गराइएको बताइएको छ। यसरी पुरानो चलचित्रलाई नयाँ भागको प्रचारसँग जोड्नु पनि दर्शक निर्माणको अर्को रणनीति देखिन्छ।
‘झिँगेदाउ’ साहित्यकार भीमनिधि तिवारीको कथामा आधारित थियो। दोस्रो भागले त्यही चलचित्रबाट स्थापित पात्र, सम्बन्ध र पारिवारिक भावनासँग जोडिएको दर्शक आधारलाई निरन्तरता दिने प्रयास गरेको देखिन्छ। त्यसैले पहिलो चलचित्रलाई पुनः दर्शकमाझ पुर्याउनु र सार्वजनिक यातायातमार्फत दोस्रो भागको टिकटसम्म पहुँच दिनु एउटै प्रचार श्रृंखलाका दुई चरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ।
नेपाली चलचित्र उद्योगमा ठूलो प्रचार बजेट सबै निर्मातासँग हुँदैन। त्यसैले सीमित स्रोतलाई दर्शक दैनिक रूपमा पुग्ने स्थानसँग जोड्ने रणनीति प्रभावकारी हुन सक्छ। सार्वजनिक यातायात, क्याफे, कलेज, व्यापारिक केन्द्र तथा स्थानीय समुदायसँग चलचित्र प्रचारलाई जोड्न सकिए परम्परागत विज्ञापनभन्दा प्रत्यक्ष दर्शक सम्पर्क बलियो बनाउन सकिन्छ।
तर नयाँ प्रचार शैली आफैँमा चलचित्रको सफलताको सुनिश्चितता भने होइन। प्रचारले पहिलो चरणमा दर्शकको ध्यान आकर्षित गर्न सक्छ, तर दीर्घकालीन व्यापार चलचित्रको कथा, प्रस्तुति, दर्शक प्रतिक्रिया र मुखैमुखको प्रचारमा निर्भर रहन्छ।
‘झिँगेदाउ २’ को प्रयोगले नेपाली चलचित्रको प्रचार प्रणालीमा एउटा महत्वपूर्ण संकेत दिएको छ। अब चलचित्रको विज्ञापन दर्शकले हेर्ने ठाउँमा मात्र होइन, दर्शक हिँड्ने, बस्ने र दैनिक जीवन बिताउने ठाउँसम्म पुग्न थालेको छ।
बसको एउटा सिटबाट शुरु भएको यो प्रयोग सफल भयो भने नेपाली चलचित्रको प्रचारमा ‘हेर्ने विज्ञापन’ बाट ‘तत्काल प्रतिक्रिया र खरिद गराउने विज्ञापन’ तर्फको परिवर्तनको उदाहरण बन्न सक्छ।
