चीन–कतार रणनीतिक साझेदारी विस्तार, ऊर्जा आपूर्ति र क्षेत्रीय समन्वयमा जोड

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले कतारलाई चीनको विकास साझेदारीमा अत्यन्त विश्वसनीय र दीर्घकालीन साझेदारका रूपमा वर्णन गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय मामिलामा दोहासँग निरन्तर संवाद र सहकार्य गर्न चीन इच्छुक रहेको बताएका छन्। मंगलबार बेइजिङमा कतारका प्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानीसँग भएको वार्तामा वाङले पछिल्ला वर्षमा दुवै देशका शीर्ष नेतृत्वको रणनीतिक मार्गदर्शनमा चीन–कतार रणनीतिक साझेदारीले उल्लेखनीय प्रगति गरेको बताए।

चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्युरोका सदस्यसमेत रहेका वाङले कतारको राष्ट्रिय सार्वभौमिकता, स्वतन्त्रता, सुरक्षा र स्थिरताको संरक्षणमा चीनले दृढ समर्थन गर्ने बताए। उनले चीनका मूल हितसँग सम्बन्धित विषयमा पनि कतारबाट निरन्तर समर्थन प्राप्त हुने विश्वास व्यक्त गरे। प्रत्युत्तरमा अल थानीले कतार एक चीन सिद्धान्तप्रति दृढ रहेको र चीनको आन्तरिक मामिलामा बाह्य हस्तक्षेपको विरोध गर्ने बताए।

कतारी प्रधानमन्त्रीले संयुक्त राष्ट्रसंघलगायत बहुपक्षीय संरचनामा चीनसँग सञ्चार र समन्वय बढाउँदै बहुपक्षीयताको रक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र साझा विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न कतार तयार रहेको बताए। उनले चीनका लागि ऊर्जा आपूर्तिलाई प्राथमिकता दिने तथा चीनले प्रस्ताव गरेका विभिन्न विश्वव्यापी पहललाई समर्थन गर्ने धारणा पनि राखे।

वार्तामा ऊर्जा सहकार्य विशेष प्राथमिकतामा रह्यो। वाङले परम्परागत तथा नयाँ ऊर्जा क्षेत्रमा सहकार्यलाई थप विस्तार गर्दै लगानी, उच्च प्रविधि र जनस्तरीय आदानप्रदानसमेत सुदृढ गर्नुपर्ने बताए। कतार चीनका लागि प्रमुख ऊर्जा आपूर्तिकर्तामध्ये एक हो र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यासको आपूर्तिमा उसको भूमिका विशेष महत्वपूर्ण छ।

चिनियाँ तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२५ मा चीन र कतारबीचको व्यापार २३.८१२ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको थियो। यसमध्ये चीनको निर्यात ५.५४२ अर्ब डलर र कतारबाट आयात १८.२७ अर्ब डलर रहेको थियो। सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिकमा द्विपक्षीय व्यापार ५.११ अर्ब डलर पुगेको थियो, जसमा चीनको निर्यात १.१९ अर्ब डलर र आयात ३.९२ अर्ब डलर रहेको थियो। कतार चीनको दोस्रो ठूलो तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास आपूर्तिकर्ता हो र सन् २०२५ मा चीनले कतारबाट १९.४३८ मिलियन टन एलएनजी आयात गरेको थियो।

चिनियाँ विश्लेषकहरूका अनुसार चीन–कतार सम्बन्ध अब परम्परागत ऊर्जा व्यापारमा मात्र सीमित छैन। उच्च प्रविधि, डिजिटल अर्थतन्त्र, क्लाउड कम्प्युटिङ, नयाँ ऊर्जा, लगानी र औद्योगिक सहकार्यजस्ता क्षेत्रमा पनि दुई देशबीच नयाँ सम्भावना खुलिरहेका छन्। खाडी मुलुकहरूले आर्थिक विविधीकरणलाई तीव्र बनाइरहेका बेला चीनको औद्योगिक तथा प्राविधिक क्षमता र कतारको पूँजी तथा ऊर्जा आधारबीच पूरकता बढिरहेको उनीहरूको विश्लेषण छ।

कतारी प्रधानमन्त्रीको बेइजिङ भ्रमण मध्यपूर्वमा तनाव उच्च रहेको र खाडी मुलुकहरूले सुरक्षा तथा कूटनीतिक विकल्पलाई विविधीकरण गर्ने प्रयास बढाइरहेका बेला भएको हो। चिनियाँ विश्लेषकहरूले यसलाई क्षेत्रीय मुलुकहरू परम्परागत सुरक्षा निर्भरताबाट क्रमशः बढी स्वतन्त्र र बहुआयामिक साझेदारीतर्फ उन्मुख भइरहेको संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

चीनले मध्यपूर्वका लागि साझा, व्यापक, सहकार्यात्मक र दिगो सुरक्षाको अवधारणामा आधारित नयाँ सुरक्षा संरचनाको प्रस्ताव अघि सारेको छ। कतारले पनि क्षेत्रीय कूटनीतिमा सक्रिय भूमिका खेल्दै चीनसँग सम्बन्ध विस्तार, बहुपक्षीय समन्वय र बेल्ट एन्ड रोड सहकार्यलाई महत्व दिँदै आएको छ।

बेइजिङ वार्ताले चीन–कतार सम्बन्ध ऊर्जा आपूर्तिबाट अघि बढेर दीर्घकालीन रणनीतिक, आर्थिक, प्राविधिक र कूटनीतिक साझेदारीतर्फ विस्तार भइरहेको संकेत गरेको छ। विशेषगरी ऊर्जा सुरक्षा, क्षेत्रीय स्थिरता, बहुपक्षीयता र नयाँ आर्थिक क्षेत्रको सहकार्यले आगामी वर्षहरूमा दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप गहिरो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।