रुस–अमेरिका–युक्रेन वार्ताका लागि मस्को तयार, अवरोध आफ्नोतर्फबाट नभएको लाभ्रोभको भनाइ

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभ्रोभले रुस, अमेरिका र युक्रेनबीच वार्ता अघि बढाउन मस्को तयार रहेको बताएका छन्। तर वार्ताको प्रक्रिया अवरुद्ध हुनुमा रुस जिम्मेवार नभएको उनको दाबी छ। युक्रेनले सन् २०२५ मा वार्ता रोकेको र त्यसपछि भएका त्रिपक्षीय वार्ता पनि रुसको पहलमा नभई रोकिएको उनले बताए।

लाभ्रोभका अनुसार अमेरिकी पक्षले तीन देशबीच वार्ता आयोजना गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले संसदीय निर्वाचन सम्पन्न भएपछि वार्ताको समय, स्थान, कार्यसूची र अन्य विवरण तय गर्न सकिने बताएका थिए। तर युक्रेनले रुसी राज्य डुमाको निर्वाचन विफल पार्न खोजेको आरोप लगाउँदै उनले मतदानका तीनै दिन सर्वसाधारण र मतदान केन्द्रलाई लक्षित गरी असाधारण सङ्ख्यामा आक्रमण भएको दाबी गरे। ती घटनामा केही व्यक्ति घाइते भएको र एक जनाको मृत्यु भएको उनको भनाइ छ।

रुसले सन् २०२५ को अगस्टमा भएको पुटिन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीचको शिखर वार्तामा अमेरिकाले अघि सारेका प्रस्तावहरू पूर्ण रूपमा स्वीकार गरेको पनि लाभ्रोभले बताए। युरोपेली दबाबका कारण अमेरिकी पक्ष ती प्रस्तावमा अडिन नसकेको उनको आरोप थियो। “हाम्रो विवेक स्पष्ट छ,” भन्दै उनले ठोस कदमबारे प्रश्न अरू पक्षलाई सोध्नुपर्ने बताए।

लाभ्रोभले स्वतन्त्र राष्ट्रहरूको राष्ट्रकुलका परराष्ट्रमन्त्रीहरूको परिषद् बैठकमा सदस्य राष्ट्रका फरक राष्ट्रिय हितलाई सन्तुलनमा राख्ने विषयमा छलफल भएको जानकारी दिए। कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय संगठन वा दुई देशबीच सबै विषयमा शतप्रतिशत समान धारणा नहुने भन्दै उनले कूटनीतिक संस्कृतिको अर्थ साझा आधार खोज्नु भएको बताए।

बैठकअघि उनले तुर्कमेनिस्तानका उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री राशिद मेरदोभसँग रणनीतिक साझेदारी, व्यापार, लगानी र आर्थिक सहकार्यबारे छलफल गरेका थिए। सन् २०२७ मा दुई देशबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ३५औँ वर्षगाँठ मनाउने तयारीस्वरूप प्रदर्शनी, अभिलेखीय दस्तावेज प्रकाशन र सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गर्ने सहमति भएको उनले बताए। रुस–तुर्कमेनिस्तान आर्थिक सहकार्यसम्बन्धी अन्तरसरकारी आयोगको अर्को बैठक सन् २०२६ को अन्त्यअघि बस्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दुवै पक्षले ऐतिहासिक स्मृतिको संरक्षण र महान् देशभक्तिपूर्ण युद्धका क्रममा घेराबन्दीमा परेको लेनिनग्रादबाट विस्थापित नागरिकलाई आश्रय दिने तुर्कमेन नागरिकको योगदानको सम्मानमा मित्रता स्मारक निर्माण गर्ने योजना स्वीकृत गरेको लाभ्रोभले बताए। उनले तुर्कमेनिस्तानलाई यूरेशियन आर्थिक संघसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्न र एक्काइसौँ शताब्दीमा विविधता तथा बहुध्रुवीयतासम्बन्धी यूरेशियन बडापत्रमा सक्रिय सहभागिता जनाउन पनि प्रस्ताव गरेको जानकारी दिए।

स्वतन्त्र राष्ट्रहरूको राष्ट्रकुलका राष्ट्रप्रमुखहरूको बैठकपछि क्यास्पियन क्षेत्रका पाँच देशको वातावरणीय शिखर सम्मेलन हुने कार्यक्रम रहेको छ।