नेतृत्व परिवर्तनपछि कांग्रेसको असली परीक्षा

सम्पादकीय

नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले शपथ लिएसँगै पार्टीको नेतृत्व परिवर्तन औपचारिक रूपमा पूरा भएको छ। महाधिवेशनमा उनले ६ हजार ५८४ मत पाउँदा प्रतिस्पर्धी श्यामकृष्ण खड्गीले ३७५ मत प्राप्त गरे। यो मतपरिणामले पार्टीभित्र थापाको बलियो समर्थन देखाउँछ। तर महाधिवेशनका प्रतिनिधिको समर्थनलाई देशभरका मतदाताको विश्वाससँग समान ठान्न मिल्दैन। कांग्रेसका लागि अब मुख्य चुनौती नेतृत्व फेरिएको सन्देश दिनु होइन, पार्टीको काम र व्यवहार फेरिएको प्रमाणित गर्नु हो।

कांग्रेसको नयाँ नेतृत्वले जनविश्वास पुनःस्थापित गर्ने र नागरिकका सरोकारलाई प्राथमिकता दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ। यस्तो प्रतिबद्धता स्वागतयोग्य छ, तर यसको अर्थ पार्टीको दैनिक कार्यशैलीमा देखिनुपर्छ। निर्णय केही नेताको घेराभित्र हुने, अवसर र जिम्मेवारी गुटीय भागबन्डाबाट बाँडिने र चुनावका बेला मात्र जनतामाझ जाने पुरानो अभ्यास जारी रह्यो भने नेतृत्व परिवर्तनको सन्देश चाँडै फिका हुनेछ।

कांग्रेसको पहिलो काम आफ्नै संगठनमा विधि र जवाफदेहिता स्थापित गर्नु हो। पार्टीका तहगत समितिलाई सक्रिय बनाउने, निर्णय प्रक्रियामा सदस्यको सहभागिता बढाउने र उम्मेदवार छनोटमा योग्यता, योगदान तथा जनसमर्थनलाई आधार बनाउने आवश्यकता छ। युवा र महिलालाई भाषण तथा प्रचारमा मात्र देखाएर पुग्दैन; नीति निर्माण र नेतृत्व तहमा वास्तविक भूमिका दिनुपर्छ। पार्टीभित्र फरक मत राख्नेहरूलाई प्रतिस्पर्धी वा विरोधीका रूपमा व्यवहार गरियो भने आन्तरिक लोकतन्त्रको दाबी खोक्रो हुन्छ।

दोस्रो चुनौती कांग्रेसले सरकार र सत्ताबारे स्पष्ट राजनीतिक दृष्टिकोण दिनु हो। प्रतिपक्षमा हुँदा सरकारको आलोचना गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। कुन नीतिमा समर्थन गर्ने, कुन निर्णयको विरोध गर्ने र नागरिकका समस्या समाधान गर्न के विकल्प प्रस्तुत गर्ने भन्ने कुरा स्पष्ट हुनुपर्छ। सुशासन, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य र सार्वजनिक सेवाबारे मापन गर्न सकिने प्रस्ताव नआए जनताले कांग्रेसलाई अर्को सत्तामुखी दलका रूपमा मात्र हेर्नेछन्।

नेतृत्वले आत्मसमीक्षालाई पनि व्यवहारमा उतार्नुपर्छ। विगतका कमजोरी स्वीकार्नु राजनीतिक साहस हो, तर समीक्षा प्रतिवेदनमै सीमित भयो भने त्यसको अर्थ रहँदैन। निर्णयको जिम्मेवारी कसले लिने, संगठन सुधारको समयसीमा के हुने र कामको प्रगति कसरी सार्वजनिक गर्ने भन्ने स्पष्ट हुनुपर्छ। सभापतिले आफ्नै समूहका नेतामाथि पनि एउटै मापदण्ड लागू गर्न सके मात्र सुधारप्रतिको प्रतिबद्धता विश्वसनीय हुन्छ।

कांग्रेसको इतिहास र पुरानो जनाधारले उसलाई वर्तमान चुनौतीबाट स्वतः मुक्त गर्दैन। जनताले विगतको योगदानभन्दा आजको काम, इमानदारी र भविष्यको दृष्टि हेर्छन्। गगन थापाको नेतृत्वलाई पार्टीभित्र बलियो जनादेश प्राप्त भएको छ; अब त्यसलाई सार्वजनिक विश्वासमा रूपान्तरण गर्ने जिम्मेवारी उनको र सम्पूर्ण नेतृत्वको हो। कांग्रेस बदलिएको प्रमाण भाषणमा होइन, पारदर्शी निर्णय, सक्रिय संगठन र नागरिकको जीवनमा देखिने परिणाममा खोजिनेछ।