सामाजिक सञ्जालमा जिम्मेवार आचरण आवश्यक

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

भ्युज, फलोअर्स र आम्दानीको होडमा सामाजिक सञ्जालमा मर्यादा र जिम्मेवारी बिर्सेर प्रस्तुत हुने सामग्रीप्रति गम्भीर बहस आवश्यक छ। टिकटक लाइभ वा अन्य माध्यममा दर्शक तान्न यौनिक रूपमा उत्तेजक दृश्य देखाउने प्रवृत्तिले व्यक्ति र समाजमा पार्ने प्रभावलाई बेवास्ता गर्न मिल्दैन। यस्तो सामग्रीलाई आलोचना गर्दा कुनै खास लिङ्ग वा समुदायलाई अपमानित गर्ने भाषा प्रयोग गर्नु भने उचित हुँदैन; प्रश्न व्यक्तिको व्यवहार, सामग्रीको प्रकृति र त्यसलाई फैलाउने प्रणालीबारे उठ्नुपर्छ।

सामाजिक सञ्जाल सार्वजनिक पहुँच भएको माध्यम हो। त्यहाँ प्रकाशित सामग्री बालबालिका र किशोरकिशोरीसम्म पुग्न सक्छ। उमेरअनुसार सामग्री छान्ने सुविधा, अभिभावकीय निगरानी र डिजिटल साक्षरता आवश्यक भए पनि सामग्री सिर्जना गर्ने व्यक्ति र मञ्च सञ्चालक दुवैको जिम्मेवारी उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। भ्युज र आम्दानी बढाउने उद्देश्यले जोखिमपूर्ण वा अनुपयुक्त सामग्रीलाई प्रोत्साहन गर्ने प्रणालीबारे पनि प्लेटफर्महरूले पारदर्शी हुनुपर्छ।

यस्तो सामग्रीलाई “मानसिक विकृति” वा “महिला जातिको अपमान” भनेर ठप्पा लगाउँदा समस्या समाधान हुँदैन। त्यसले व्यक्तिमाथि अपमान र लाञ्छना थप्न सक्छ, अनि अनलाइन दुर्व्यवहारलाई बढावा दिन सक्छ। सामग्रीले प्रचलित कानुन वा मञ्चका नियम उल्लङ्घन गरेको छ कि छैन भन्ने कुरा प्रमाण र सम्बन्धित निकायको प्रक्रियाबाट तय हुनुपर्छ। आलोचना तथ्यमा आधारित, मर्यादित र व्यवहार केन्द्रित हुनुपर्छ।

सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले अनुपयुक्त वा हानिकारक सामग्री देखेमा त्यसलाई थप फैलाउनुको सट्टा मञ्चमा उजुरी गर्न सक्छन्। अभिभावक र विद्यालयले बालबालिकासँग अनलाइन सामग्री, गोपनीयता र सुरक्षित प्रयोगबारे खुला संवाद गर्नुपर्छ। सरकारले पनि अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता जोगाउँदै बालबालिकाको संरक्षण र कानुनी उल्लङ्घनमा निष्पक्ष कारबाही सुनिश्चित गर्नुपर्छ।

डिजिटल माध्यमलाई मर्यादित बनाउन अपमान, भीडको आक्रोश वा एकपक्षीय आरोप पर्याप्त हुँदैन। जिम्मेवार सामग्री सिर्जना, पारदर्शी प्लेटफर्म नीति, प्रभावकारी उजुरी प्रक्रिया र डिजिटल साक्षरता—यी सबै मिलेर मात्र सुरक्षित सामाजिक सञ्जाल निर्माण गर्न सक्छन्।