गाजामा नागरिक हानि, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लङ्घन र मानवीय संकटको विरुद्ध स्पष्ट आवाज

# अविनाश शर्मा

चीनले गाजा पट्टीको वर्तमान विषम परिस्थितिमा नागरिक जनतामाथि हुनै नहुने हानि, अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको खुल्ला उल्लङ्घन र मानवीय सहायताकर्मीहरूको सुरक्षामाथि खतराको घोर विरोध र निन्दा गरेको छ। चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता को च्याखुनले आज बेइजिङमा भएको नियमित पत्रकार सम्मेलनमा यस सम्बन्धमा चीनको आधिकारिक स्थिति स्पष्ट गर्दै “युद्धको कुनै पनि परिस्थितिमा नागरिक आक्रमण गरिने लक्ष्य हुनै हुँदैन, र अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय सहायता कार्यकर्ताहरूको सुरक्षालाई कुनै पनि हालतमा धम्की दिइनु हुँदैन” भनी जोड दिए। चीनले सबै सम्बद्ध पक्षहरूलाई तुरुन्त युद्धविराममा आउन आग्रह गर्दै यसले परिस्थितिको तनाव कम गर्ने र मानवीय संकटको गम्भीरता कारगर रूपमा घटाउने बताएको छ।

गाजामा भइरहेको संघर्षले विश्वव्यापी चिन्ता बढाएको छ। हजारौं नागरिकहरू मारिएका छन्, घाइते भएका छन् वा विस्थापित भएका छन्। अस्पताल, स्कूल र आधारभूत पूर्वाधारहरू ध्वस्त भएका छन्। खानेपानी, बिजुली र चिकित्सा सामग्रीको अभावले मानवीय संकटलाई अझ गहिरो बनाएको छ। चीनले यस अवस्थालाई “असह्य मानवीय त्रासदी” भनी चित्रण गर्दै विश्व समुदायलाई तुरुन्त कार्रवाईको आह्वान गरेको छ। को च्याखुनले स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरे कि “अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुन सबैका लागि बाध्यकारी छ। यसलाई उल्लङ्घन गर्ने कार्यहरूको निन्दा गरिनुपर्छ र यसका लागि जिम्मेवार पक्षहरूलाई जवाफदेही ठहराइनुपर्छ।” चीनको यो बयान अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा बढ्दो चिन्ताको प्रतिध्वनि हो जसले गाजामा मानवीय सुरक्षा र कानुनको शासनको गम्भीर उपेक्षा भइरहेको स्पष्ट देखाउँछ।

मानवीय सहायताकर्मीहरूको सुरक्षा चीनको चासोको केन्द्रमा रहेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघीय एजेन्सीहरू र गैरसरकारी सङ्गठनहरूका कर्मचारीहरू जोखिममा काम गरिरहेका छन्। धेरै जसो सहायता प्रवाह बाधित भएको छ वा खतराको कारण ठप्प भएको छ। चीनले “मानवीय सहयोगलाई राजनीतिकरण गर्नु हुँदैन” भनी आग्रह गरेको छ र सबै पक्षहरूलाई सहयोगका कार्यकर्ताहरूप्रतिको आक्रमण रोक्न, तिनीहरूको कामका लागि सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित गर्न अनुरोध गरेको छ। उनीहरूको सुरक्षा नै लाखौं विस्थापितहरूको जीवन र मृत्युको प्रश्नसँग जोडिएको छ।

चीनको यस मागमा “जतिसक्दो चाँडो युद्धविराम” को आवश्यकतालाई रेखाङ्कित गरिएको छ। युद्धविरामले तात्कालिक राहत उपलब्ध गराउनेछ: घाइतेहरूको उपचार, विस्थापितहरूलाई खाना र पानी वितरण गर्ने राम्रो अवसर, र दीर्घकालीन राजनीतिक समाधानका लागि वार्ताको सुरुवात गर्ने माहौल बनाउने छ। चीनले युद्धविरामलाई अन्तिम लक्ष्य होइन तर “परिस्थितिको तात्कालिक शिथिलता र मानवीय पीडा न्यूनीकरणको एक अनिवार्य चरण” को रूपमा हेर्छ। को च्याखुनले यस सम्बन्धमा चीनको सक्रिय भूमिकाको संकेत दिए: “चीनले सबै सम्बद्ध पक्षहरूसँग सम्पर्क कायम गरी युद्धविराम र दीर्घकालीन शान्तिका लागि बहुपक्षीय प्रयासहरूमा सहयोग गर्न तत्पर छ।”

चीनको यो स्थिति केवल वर्तमान संकटसम्म सीमित छैन। यो उनका विदेश नीतिका मूल सिद्धान्तहरूसँग जोडिएको छ: “शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व” र “संप्रभुताको सम्मान”। चीनले सदैव फिलिस्तिनी मुद्दामा दुई राज्य समाधानको पक्षमा रहेको छ, एक सुरक्षित इजरायल र एक स्वतन्त्र फिलिस्तिनी राज्य पन्छोउदेखि नदीसम्मको सीमामा शान्तिपूर्वक सहवास गर्ने। गाजामा हालको हिंसाले यस लक्ष्यप्रतिको बाटो अझ जटिल बनाएको छ। चीनले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद् र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा फिलिस्तिनी जनताका हकमा बोल्दै आएको छ र गाजामा हुने मानवीय उल्लङ्घनहरूको निन्दा गर्दै आएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रियाहरू चीनको बयानलाई महत्वपूर्ण मानिरहेका छन्। चीन विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र र सुरक्षा परिषद्को स्थायी सदस्यको रूपमा यसको आवाजको महत्वपूर्ण वजन छ। यसले गाजाको युद्धविरामका लागि दबाब बढाउने, मानवीय पहुँच सुनिश्चित गर्ने र अन्ततः दुई राज्य समाधानको वार्ता पुनः सुरु गर्ने प्रयासहरूमा गतिशीलता ल्याउन सक्छ। चीनको स्पष्टताले अरब जगत र वैश्विक दक्षिणका धेरै देशहरूको भावनालाई पनि प्रतिबिम्बित गर्छ जहाँ गाजाको संकटप्रतिको गहिरो सहानुभूति छ र इजरायली कार्यहरूप्रतिको निराशा बढ्दै गइरहेको छ।

यद्यपि, चुनौतिहरू ठूला छन्। गाजामा तनावको गहिराई, पक्षहरूबीचको अविश्वासको खाडल र क्षेत्रीय तनावहरूको जटिलताले युद्धविराम प्राप्त गर्न गाह्रो बनाएको छ। चीनले यसैले केवल युद्धविराममात्र होइन तर “वास्तविक र स्थायी शान्तिको खोजी” मा जोड दिएको छ। यसको अर्थ संवादको पुनःस्थापना, सीमा विवादहरूको शान्तिपूर्ण समाधान र फिलिस्तिनी जनताका लागि आत्मनिर्णयको अधिकारको सम्मान गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु हो।

चीनको बयानले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई के सन्देश दिन खोजेको छ भने “मौन रहनु विकल्प होइन।” जब नागरिकहरू मारिँदैछन्, जब अन्तर्राष्ट्रिय कानुन हेला गरिँदैछ, जब सहयोगकर्ताहरू खतरामा हुन्छन्, तब विश्वले एकसाथ उभिनुपर्छ। चीनले आफ्नो कूटनीतिक प्रभाव र संसाधनहरू प्रयोग गरी युद्धविराम र मानवीय पहुँचका लागि मध्यस्थता गर्ने तयारी जनाएको छ। यो तत्काल राहतको आवश्यकता र दीर्घकालीन शान्तिको आकांक्षालाई जोड्ने प्रयास हो।

निष्कर्षमा, चीनको गाजा सम्बन्धी स्थिति स्पष्ट, सिद्धान्तप्रतिको प्रतिबद्ध र मानवतावादी चिन्ताबाट प्रेरित छ। नागरिक सुरक्षा, कानुनको शासन र मानवीय सहयोगको अवरोध हटाउने आह्वानले वैश्विक नैतिक दायित्वलाई सम्बोधन गर्दछ। जुलाई २१ को यो बयान केवल चिनियाँ नीति होइन, युद्धका पीडितहरूप्रतिको एक मानवीय आवाज हो। गाजाको आगो बढ्न नदिन, मानवीय त्रासदी रोक्न र शान्तिका बाटो खोल्न चीनको आह्वानले विश्वव्यापी कार्वाईको माग गर्दछ। अब समय चुप लाग्ने होइन, कार्वाई गर्ने हो।