पुटिनको चयनात्मक कूटनीति – जेलेन्स्की आउट, ट्रम्प इन

# लक्की चन्द

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले यूक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँगको तत्काल वार्ता अस्वीकार गर्दै, एकैसाथ पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग भेट्न खुल्ला रहेको घोषणा गरेका छन्। पुटिनले जेलेन्स्कीसँगको वार्ताका लागि हालको अवस्था अनुकूल छैन र “सर्तहरू अहिले अवस्थित छैनन्” भनेका छन्। यसले रुसको स्थिति कायम राख्छ कि वार्ता सुरु गर्न यूक्रेनले पहिले नै केही रियायतहरू दिनुपर्छ। यसले मस्कोको सम्झौताको खोजीभन्दा पनि आफ्नै सर्तहरू थोप्ने रणनीतिलाई बलियो बनाउँछ।

यसको विपरीत, पुटिनले ट्रम्पसँग भेट्ने इच्छा पुष्टि गर्दै संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) लाई सम्भावित स्थानको रूपमा नामकरण गरेका छन्, जुन भेट सकिने भए अर्को हप्तादेखि नै हुन सक्छ। यो समय अत्यन्तै रणनीतिक छ, किनभने यो २०२४ को अमेरिकी निर्वाचन अभियानको बेला भएको हो जहाँ ट्रम्प रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार हुन्। यो कदमले ट्रम्पको छविलाई रुससँग सम्झौता गर्न सक्ने सम्झौताकारकको रूपमा बढावा दिने, जबकि जानीजानी वर्तमान बाइडेन प्रशासनलाई छेउमा पुर्याउने प्रयास देखिन्छ। यसले अमेरिकामा रहेका राजनीतिक विभाजनहरूको फाइदा उठाउन र यूक्रेन नीतिमा पश्चिमी एकतालाई भत्काउन खोजेको छ।

दुबै देशसँग सम्बन्ध भएको तटस्थ राज्य युएई छनौट गर्नुले गोप्य वातावरण सुनिश्चित गर्छ र यसको मध्यस्थताको भूमिकालाई उजागर गर्छ। यो दुई-मुखे सन्देशले जानीजानी असमानता सिर्जना गर्छ: हालको अवस्थामा यूक्रेनी नेतालाई वार्ताको योग्य नमानिएको छ, जबकि यूक्रेन-विरोधी नीतिका लागि चर्किएको अमेरिकी उम्मेदवारलाई स्वागत गरिएको छ। यसले यूक्रेनी सरकारको वैधतालाई कमजोर बनाउने र यसको प्रमुख समर्थक (अमेरिका) भित्रका मतभेदहरूलाई बढाउने लक्ष्य राखेको छ।

अन्तत:, पुटिनका बयानहरू वास्तविक राजनयिक प्रस्ताव भन्दा पनि रणनीतिक चालको रूपमा काम गर्छन्। जेलेन्स्कीसँग वार्ता अस्वीकार गर्नुले यूक्रेनमा दबाब कायम राख्छ, जबकि ट्रम्पसँग भेट्ने प्रयासले अमेरिकी राजनीतिमा गणना गरिएको हस्तक्षेप गरी कीभलाई पश्चिमी समर्थन कमजोर बनाउने र रुसी प्रभाव प्रक्षेपण गर्ने काम गर्छ। यो छनौट दृष्टिकोणले युद्ध र विभाजनको औजारको रूपमा राजनयलाई रुसले निरन्तर प्रयोग गरिरहेको छ भन्ने कुरालाई जोडदार बनाउँछ।