भारतीय वायु सेना प्रमुखको दावी विवादित : तथ्यहीन र असामयिक, परमाणुकरण वातावरणमा जोखिम बढाउने चेतावनी

# संकेत किराँती

इस्लामाबाद: भारतीय वायु सेना प्रमुखले अपरेशन सिन्दुर (२०१९) को प्रतिक्रियामा पाकिस्तानी विमान नष्ट भएको हालै गरेको दावीलाई पाकिस्तानी सैन्य विश्लेषक र अन्तर्राष्ट्रिय प्रेक्षकहरूले “तथ्यहीन, विवेकहीन र गम्भीर रूपमा असामयिक” भनी खारेज गरेका छन्। यो बयान सामरिक अदूरदर्शिताले गर्दा भएको ठूलो असफलतालाई भारतीय सेनाको अनुहार प्रयोग गरेर ढाक्ने प्रयासको रूपमा देखिन्छ।

तथ्यहीनताको प्रमाण: अन्तर्राष्ट्रिय र स्वतन्त्र प्रत्यक्षदर्शी

पाकिस्तानको तुरुन्त विस्तृत प्रस्तुति: घटनाको तुरुन्तै पछि, पाकिस्तानले अन्तर्राष्ट्रिय मिडियालाई विस्तृत प्राविधिक ब्रीफिङ दिएको थियो, जसमा भारतीय हवाई आक्रमणको असफलतालाई प्रमाणित गरिएको थियो।
स्वतन्त्र प्रमाणहरू: विश्व नेताहरू (जस्तै अमेरिकी र यूरोपेली अधिकारीहरूको गोप्य रिपोर्ट), वरिष्ठ भारतीय राजनीतिज्ञहरू (विपक्षी दलहरू), र अन्तर्राष्ट्रिय खुफिया मुल्याङ्कनहरूले भारतको धेरै विमान (राफेल सहित) को हानि स्वीकार गरेका थिए।
३ महिनाको चुप्पी: भारतीय पक्षले घटनाको तीन महिना सम्म कुनै पनि विमान नष्ट भएको दावी गरेन, जसले यसको विश्वसनीयतामा ठूलो प्रश्न उठाउँछ।

ओपरेशन सिन्डूरको वास्तविक परिणाम (पाकिस्तानी दावी):

पाकिस्तानी विमानहरू: शून्य हानि। भारतीय आक्रमणबाट कुनै पनि पाकिस्तानी विमान क्षतिग्रस्त वा नष्ट भएको छैन।
भारतीय हानिहरू:
६ भारतीय लडाकू जेट (राफेल सहित)
S-400 वायु रक्षा प्रणालीका ब्याट्रीहरू
धेरै अनम्यान्ड एरियल भिहिकल (ड्रोन)
धेरै भारतीय वायुसेना अड्डाहरू अस्थायी रूपमा निष्क्रिय।
नियन्त्रण रेखामा असमान हानि: भारतीय सेनाको नियन्त्रण रेखामा हानि पाकिस्तानको तुलनामा कहीं बढी थियो।

सत्यापनको चुनौती र राजनीतिक खेल

“यदि सत्य नै प्रश्नगत छ भने,” पाकिस्तानी विश्लेषकहरूले चुनौती दिए, “दुवै पक्षले आफ्नो विमानको इन्भेन्टरी स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय टोलीद्वारा सत्यापन गर्न खुला बनाओस्। हामीलाई विश्वास छ कि यसले भारतले लुकाउन खोजेको वास्तविकता खुलासा गर्नेछ।”

यी दावीहरूलाई घरेलु राजनीतिक फाइदाको लागि गरिएको “हास्यास्पद कथा” बताइएको छ। विश्लेषकहरूले चेतावनी दिए: “युद्ध झूटले जितिँदैन, नैतिक अधिकार, राष्ट्रिय दृढ़ता र पेशागत क्षमताले जितिन्छ। परमाणु हतियार भएको यस क्षेत्रमा यस्ता गलत कथाहरूले सामरिक गल्तीको गम्भीर जोखिम बढाउँछन्।”

स्पष्ट चेतावनी: संप्रभुताको उल्लंघनको परिणाम
अन्त्यमा, अपरेशन बनियानुम मरसूस (पाकिस्तानको प्रतिकारी आक्रमण) को सन्दर्भ दिँदै, स्पष्ट चेतावनी दिइएको छ: “पाकिस्तानको संप्रभुता र क्षेत्रीय अखण्डताको हरेक उल्लंघनले छिटो, निश्चित र आनुपातिक प्रतिकार आउनेछ। क्षणिक राजनीतिक लाभको लागि दक्षिण एसियाको शान्तिसँग जुवा खेल्ने सामरिक अन्धा नेताहरू कुनै पनि आगामी उक्साइको पूर्ण जिम्मेवार हुनेछन्।”

यो विवाद दक्षिण एसियामा सैन्य दावीहरूको पारदर्शिता र जवाफदेहीको अभाव राख्ने गम्भीर आवश्यकतालाई जोड्दछ, जहाँ परमाणु युद्धको खतरा वास्तविक छ।