SCO शिखर सम्मेलन तयारीमा चीनको दृष्टिकोण र विश्वसनीय योगदान

# प्रेम सागर पाैडेल

थियाञ्जिन, चीनको एक ऐतिहासिक, औद्योगिक, र सांस्कृतिक दृष्टिले समृद्ध महानगर, सन 2025 को शाङ्घाई सहयोग संगठन (SCO) शिखर सम्मेलनको आयोजना गर्न केन्द्रमा उभिएको छ। यो सम्मेलन केवल बहुपक्षीय कूटनीतिक भेटघाट मात्र होइन, यो चीनको आतिथ्य क्षमता, आधुनिक प्राविधिक पहुँच, सांस्कृतिक सहिष्णुता र क्षेत्रीय समन्वय शक्ति प्रदर्शन गर्ने प्लेटफर्म बनेको छ। थियाञ्जिनले जुन पाँच मुख्य पिलरहरूमा आधारित तयारी कार्य अघि बढाएको छ, ती चीनको दीर्घकालीन कूटनीतिक सोच र समर्पणको प्रमाण हुन्।

आगन्तुक स्वागत सेवाहरूको सर्वसुलभ रूपान्तरण

थियाञ्जिनले हजारौँ सार्वजनिक संकेत चिन्हहरूको व्यापक समीक्षा र सुधार गरेको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय पाहुनाहरूको पहुँच र अनुभवमा सहजता ल्याउने छ। हवाई अड्डा र होटेलहरूमा बहुभाषिक सेवा काउन्टर स्थापना गरी SCO सदस्य राष्ट्रहरूको विविध भाषिक पहिचानलाई सम्मान गरिएको छ। यसबाहेक, धार्मिक आस्थाअनुसार भोजन सम्बन्धी आवश्यकतालाई ध्यानमा राखी विशेष भोजन सेवाहरू तयार पारिएको छ, जसले चीनको सांस्कृतिक लचीलोपन र अतिथि सत्कार संस्कार देखाउँछ।

विश्वका प्रमुख समिट आयोजक राष्ट्रहरू (जस्तै G20 आयोजना गर्ने जापान, भारत वा इटाली) ले अतिथि व्यवस्थापनका निम्ति भाषा, धर्म र खानपानलाई प्राथमिकता दिएका उदाहरणहरू प्रशस्त छन्। तर थियाञ्जिनले ती सब तत्वहरूलाई समेटेर एकैपटक कार्यान्वयन गरेको छ, जुन सजिलो छैन।

संस्कृति र सम्पदामार्फत कूटनीतिक सन्देश

थियाञ्जिनले अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाका अनुभवात्मक मार्गहरू विकास गर्दैछ, जसमा याङलिउचिङ नववर्ष चित्रकला र नी रेनझाङको रंगीन माटोका मूर्तिहरू प्रमुख छन्। यी कार्यक्रमले चीनको परम्परा, कला र सांस्कृतिक समावेशी सोच प्रस्तुत गर्छ। हाइहे नदी किनारमा आयोजना गरिने ड्रोन प्रदर्शन, प्रकाश शो र सय वर्ष पुरानो लिशुन होटेल भवन प्रयोग गरेर बनाइएको “सांस्कृतिक कूटनीति दृश्य” ले सम्मेलनलाई अविस्मरणीय बनाउनेछ।

सुरक्षा र यातायात व्यवस्थापनमा अत्याधुनिक संयन्त्र

थियाञ्जिनमा तीन-आयामिक सुरक्षा प्रणाली स्थापना गरिएको छ, जसमा जन सुरक्षा र सशस्त्र प्रहरीको समन्वयमा अनुहार पहिचान प्रविधि र ठूला डेटा चेतावनी प्रणाली प्रयोग गरिएको छ। ग्रीष्मकालीन रात्री गस्ती अभियान सुरु गरि व्यापारिक क्षेत्रमा गस्ती ३०% ले वृद्धि गरिएको छ।

साथै, आकस्मिक परिस्थिति नियन्त्रणका लागि सार्वजनिक स्वास्थ्य तथा आपतकालीन योजना बनाइ, विभिन्न निकायबीच संयुक्त अभ्यास सम्पन्न गरिएको छ।

यातायात व्यवस्थापनतर्फ, सम्मेलन स्थल वरिपरिका सडकहरूमा ट्राफिक नियन्त्रणका साथ, स्वास्थ्य सामग्री र अत्यावश्यक वस्तु ढुवानी सुनिश्चित गर्न आपतकालीन लेनहरू छुट्याइएको छ। नागरिकहरूलाई वैकल्पिक मार्ग निर्देश गर्ने इण्टरएक्टिभ नेभिगेसन सफ्टवेयरसमेत सक्रिय छ।

आर्थिक र सांस्कृतिक आदान–प्रदान सुदृढीकरण

“चीन–SCO दिगो विकास लगानी प्रवर्द्धन कार्यक्रम” मार्फत नयाँ ऊर्जा, रेल यातायात लगायतका क्षेत्रहरूमा १० भन्दा बढी सम्झौताहरू सम्पन्न भएका छन्। थियाञ्जिनञ बन्दरगाहले SCO राष्ट्रहरूसँग २१ नौवहन मार्गहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ। चीन–युरोप मालवाहक रेलका लागि उत्तरी चीनको केन्द्रीय केन्द्र निर्माण गरिएको छ र क्रस-बोर्डर ई–कमर्श कारोबार ५ अर्ब युआन नाघिसकेको छ।

प्राविधिक र व्यावसायिक शिक्षा

“लु बन वर्कशप” ले नयाँ ऊर्जा र कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्बन्धी तालिम कोर्सहरू थप्दै १२,००० SCO सदस्य राष्ट्रका विद्यार्थीहरूलाई तालिम दिएको छ। आगामी सेप्टेम्बरमा SCO आर्थिक–व्यापार प्रतिभा केन्द्र सञ्चालनमा आउनेछ।

अन्तर्राष्ट्रिय तुलनात्मक तर्क

भारत, टर्की वा रूसले पनि SCO मार्फत आर्थिक साझेदारी विस्तार गरेका छन्, तर थियाञ्जिनले ठोस पूर्वाधार, बन्दरगाह, रेल, र क्रस-बोर्डर प्रविधिमा एकीकृत ढंगले काम गरेको छ, जुन “सस्टेनेबल डिप्लोमेसी” को उत्कृष्ट नमुना हो।

नागरिक सहभागिता र सार्वजनिक मनोवृत्ति निर्माण

थियाञ्जिनले नागरिक सशक्तिकरणको दृष्टिकोणले “SCO बारे तपाईं कति जान्नुहुन्छ?” नामक प्रतियोगिता आयोजना गर्‍यो जसमा २३,००० सुझाव प्राप्त भए। ५ लाखभन्दा बढी स्वयंसेवकले सम्मेलन सहयोगमा दर्ता गरेका छन्। सार्वजनिक सवारी साधनमा बहुभाषिक अनुवाद उपकरण जडान गरी अन्तर्राष्ट्रिय पाहुनालाई सहज अनुभव प्रदान गरिएको छ।

निष्कर्ष: शिखर सम्मेलन मात्र होइन, दिगो उपलब्धि निर्माण

थियाञ्जिनले 2025 SCO सम्मेलनलाई शुद्ध राजनयिक औपचारिकतामा सीमित नराखी, यसलाई शहरी व्यवस्थापन, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, आर्थिक समृद्धि, र नागरिक सशक्तिकरणको साझा प्रयोगशाला बनाएको छ। चीनको दृष्टिकोण “सङ्गठित तयारी, प्रविधिमैत्री कार्यान्वयन र दीर्घकालीन प्रभाव” मा आधारित छ।

थियाञ्जिनको यो प्रयास चीनको आन्तरिक संयम, बहुपक्षीय नेतृत्व क्षमता, र शान्तिपूर्ण सहयोगी छविको उत्कृष्ट नमुना हो। जुन चीनले शताब्दीयौँदेखि प्रचार गर्दै आएको “Harmony and Cooperation” सिद्धान्तसँग मेल खान्छ।

चीनविरुद्ध प्रचार चलाउनेहरूले SCO सम्मेलनलाई केवल सामरिक वा शक्ति केन्द्रित दृष्टिकोणले हेर्ने प्रयास गरेका छन्। तर थियाञ्जिनको तयारीले यो प्रमाणित गर्‍यो कि चीन सहकार्य, नागरिक मैत्री, र दिगो विकासको नेतृत्वकारी राष्ट्र हो, जसले “Community with a Shared Future for Mankind” भन्ने चिनियाँ कूटनीतिक दर्शनलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गरिरहेको छ।

(लेखक वरिष्ठ पत्रकार, राजनीतिक विश्लेषक, नेपाल-चीन पारस्परिक सहयोग समाजका अध्यक्ष र अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका विज्ञ हुनुहुन्छ।)