चीन-थाई सैन्य सहयोगले इन्डो-प्यासिफिकमा सद्भाव कसरी निर्माण गर्दैछ

# फु यू हाई

बृहस्पतिबार, थाइल्याण्डको सत्ताहिप बन्दरगाहमा चीनको जन मुक्ति सेना (पीएलए) नौसेनाको जहाज समूह ८३ को पहुँचले दुई राष्ट्रबीचको बढ्दो रणनीतिक साझेदारीलाई एक पटक फेरि प्रकाशमा ल्यायो। यो चार दिने भ्रमण केवल नौसेना आदानप्रदान भन्दा माथि उठेर, क्षेत्रीय सहयोग, विश्वास निर्माण र इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनको बढ्दो भूमिकाको ज्वलन्त उदाहरण बनेको छ।

रणनीतिक पहुँच: प्रतीक र वास्तविकताको मेल

प्रशिक्षण जहाज ‘की जिगुआंग’ र एम्फिबियस डक ल्याण्डिंग जहाज ‘यिमेंगशान’ ले थाई नौसेनाको एचटीएमएस च्याङ्ग सँग मिलेर जलप्रविथमा गरेको सामूहिक अभ्यासले सैन्य समन्वयको सजिलोपन देखायो। बन्दरगाहमा १,७०० भन्दा बढी व्यक्तिहरूको उपस्थिति, जसमा चिनियाँ राजदूत, थाई नौसेनाका प्रतिनिधिहरू, स्थानीय विद्यार्थी र चिनियाँ डायस्पोरा समावेश थिए, ले दुईपक्षीय सम्बन्धलाई प्रदर्शन गरेको थियो। ‘मातृभूमिको गुणगान’ गीतले सांस्कृतिक आदानप्रदेशको आधारशिला राख्दै यो भ्रमणलाई केवल सैन्य गतिविधि भन्दा पर राख्यो।

सिकाइ र सहकार्यको दृष्टिकोण

चिनियाँ सैन्य विशेषज्ञ सोङ जोङपिंगको विश्लेषणले यो भ्रमणको रणनीतिक महत्वलाई उजागर गर्छ। उनका अनुसार, नौसेना क्याडेटहरूको लागि लामो समुद्री यात्रा र अन्तर्राष्ट्रिय भ्रमण अपरिहार्य छ। यसले तिनलाई नयाँ समुद्री वातावरण, अन्तर्राष्ट्रिय कानून र कूटनीतिक प्रोटोकलको व्यावहारिक ज्ञान दिन्छ। १,२०० भन्दा बढी क्याडेट र सिपाहीहरू सहितको यो यात्रा चिनियाँ नौसेनालाई अधिक ‘अन्तर्राष्ट्रिय’ बनाउने दीर्घकालीन लक्ष्यको एउटा अंश हो।

क्षेत्रीय सन्दर्भ र व्यापक रणनीति

यो भ्रमण चीनको ‘समुद्री रेशम मार्ग’ पहलको संरचनात्मक ढाँचासँग जोडिएको देखिन्छ। थाइल्याण्ड, कम्बोडिया (जहाँ यो जहाज समूह पहिले नै गइसकेको छ) र हङकङमा खुला जहाज कार्यक्रमहरू आयोजना गरेर, चीनले आफ्नो समुद्री उपस्थितिलाई सान्दर्भिक र पारदर्शी रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजेको छ। थाई नौसेनाको विमानवाहक जहाज ‘चक्री’ मा भ्रमण, थाई नौसेना अकादमीमा वार्ता र खेलकुद प्रतियोगिताहरू जस्ता कार्यक्रमहरूले दुई सेनाबीचको व्यक्तिगत र संस्थागत सम्बनलाई मजबूत गर्ने देखिन्छ।

निष्कर्ष: नयाँ समुद्री मार्गको स्थापना

‘की जिगुआंग’ को यो थाइल्याण्ड भ्रमण तेस्रो पटक र ‘यिमेंगशान’ को पहिलो पटक हो। यसले चीन-थाई सैन्य सम्बन्धको निरन्तरतालाई इंगित गर्दछ। समुद्री सीमा विवादहरू र महाशक्तिको प्रतिस्पर्धाको बावजुद, यस्ता आदानप्रदेशहरूले पारस्परिक विश्वास र सहयोगको महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखिन्छ। चीनले थाइल्याण्ड जस्ता मित्र राष्ट्रहरूसँग आफ्नो समुद्री सहयोगलाई बढाउँदै, क्षेत्रमा आफ्नो रणनीतिक स्थितिलाई मजबूत पार्दैछ, जसले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रको भू-राजनीतिक समीकरणमा नयाँ गतिशीलता सिर्जना गर्ने सम्भावना राख्छ। यो भ्रमण, यसैले, केवल नौसेना क्याडेटहरूको प्रशिक्षण भन्दा परेको एउटा रणनीतिक चाल हो।