चीन–अमेरिका आर्थिक सम्बन्धको नयाँ अध्याय

# फु यू हाई

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले चीन–अमेरिका सम्बन्धको भविष्यलाई सहकार्य र आपसी लाभका आधारमा परिभाषित गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। दक्षिण कोरियाको ग्यङ्जुमा आयोजित ३२औँ एपेक APEC आर्थिक नेताहरूको बैठकमा सहभागी हुन पुगेका राष्ट्रपति सीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको भेटपछि दिएको अभिव्यक्तिमा भने, “अर्थतन्त्र र व्यापार दुवै देशबीचको सम्बन्धको आधारशिला हुन्, बाधा होइनन्।”

राष्ट्रपति सीकाे भनाइ अनुसार, चीन र अमेरिकाका आर्थिक तथा व्यापारिक टोलीहरूले हालै गहिरो, व्यावहारिक र रचनात्मक वार्ता गरेका छन् र समस्याहरू समाधान गर्नका लागि महत्त्वपूर्ण सहमति पनि हासिल गरेका छन्। यसले, उनको भनाइमा, दुई महाशक्तिबीच संवाद र स्थायित्वप्रतिको प्रतिबद्धतालाई झल्काउँछ र विश्व अर्थतन्त्रमा स्थायित्व ल्याउने दिशामा सकारात्मक सन्देश पठाउँछ।

राष्ट्रपति सीले स्पष्ट रूपमा भने, “आर्थिक र व्यापारिक सम्बन्धहरू दुवै देशबीचको सम्बन्धका लागि नङ र मासुजस्तै हुन्। ती सम्बन्धहरूलाई टकरावको स्रोत होइन, सहकार्यको इन्जिनका रूपमा हेरिनुपर्छ।”

उनको भनाइमा, व्यापारिक मतभेदलाई प्रतिशोध र अविश्वासको दुश्चक्रमा परिणत गर्नु न केवल दुई देशका लागि हानिकारक हुन्छ, बरु सम्पूर्ण विश्व अर्थतन्त्रका लागि पनि जोखिमपूर्ण कदम हो। त्यसैले, उनले दुवै पक्षलाई दीर्घकालीन फाइदामा केन्द्रित रहन र छोटो अवधिका राजनीतिक विवादमा नअड्किन आग्रह गरे।

राष्ट्रपति सीले जोड दिए, “साँचो आर्थिक सम्बन्ध शून्य-योग खेल होइन, बरु साझा फाइदाको अवसर हो।” उनले हिलोको दशकमा देखिएका व्यापारिक तनावहरूबाट पाठ सिक्दै अब दुवै पक्षले हरित विकास, डिजिटल रूपान्तरण, र आपूर्ति श्रृंखला स्थायित्वजस्ता क्षेत्रहरूमा सहकार्य विस्तार गर्नुपर्ने बताए।

चीनको नीति अनुसार, सहकार्य र साझा समृद्धिको बाटोले मात्र दीर्घकालीन स्थायित्व ल्याउन सक्छ। यो नीति चीनको परराष्ट्र दृष्टिकोणमा रहेको “मानव भाग्यको साझा समुदाय निर्माण गर्ने लक्ष्य”सँग मेल खान्छ, जसले विश्वका सबै देशलाई समावेशी र सहयोगी साझेदारको रूपमा हेर्छ।

राष्ट्रपति सीले पुनः स्पष्ट गरे कि चीन सधैं समानता, परस्पर सम्मान र आपसी लाभका सिद्धान्तमा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको पक्षमा रहन्छ। उनले चीन र अमेरिकाका आर्थिक टोलीहरूलाई समस्याहरूको सूची घटाउँदै, सहकार्यका अवसरहरूको सूची बढाउन आग्रह गरे।

उनले भने, “हामीले मतभेद होइन, साझा हितका क्षेत्रहरू खोज्नुपर्छ। प्रतिस्पर्धा अनिवार्य छ, तर प्रतिस्पर्धा संरचनात्मक र पारस्परिक उन्नतिका लागि हुनुपर्छ।” यो अभिव्यक्ति चीनको कूटनीतिक नीति संवादमार्फत समस्या समाधान र सहकार्यमार्फत प्रगतिको स्पष्ट उदाहरण हो।

विश्व राजनीतिक तथा आर्थिक प्रणाली आज तीव्र रूपले परिवर्तन भइरहेको समयमा, राष्ट्रपति सीको सन्देशले चीनलाई एक जिम्मेवार र स्थायित्वका लागि समर्पित शक्तिको रूपमा प्रस्तुत गर्छ। चीन विश्व अर्थतन्त्रमा स्थायित्व, खुलापन र बहुपक्षीयतालाई प्रवर्द्धन गर्ने देशका रूपमा आफ्नो भूमिकामा दृढ रहन्छ।

उनको भनाइमा, “सहकार्यले विश्वास ल्याउँछ, र विश्वासले विकास सम्भव बनाउँछ।” यही दृष्टिकोणले चीनको वैश्विक भूमिकालाई सुदृढ बनाएको छ, जहाँ चीनको उत्थान कुनै चुनौती होइन, बरु विश्व स्थायित्वका लागि एउटा अवसर हो।

राष्ट्रपति सी चिनफिङको यस वक्तव्यले विश्व समुदायलाई स्पष्ट सन्देश दिन्छ कि चीन टकराव होइन, सहकार्यमा विश्वास गर्छ; व्यापारिक प्रतिस्पर्धा होइन, साझा प्रगतिको मार्ग रोज्छ। चीन र अमेरिका दुवैले यदि दीर्घकालीन दृष्टिकोण अपनाए भने, न केवल दुई देशका जनताले, बरु सम्पूर्ण विश्वले शान्ति, समृद्धि र स्थायित्वको लाभ पाउनेछ।