नेपालमा लम्बिएको झरी : तीन दिशाबाट आएका वायुप्रवाहको जटिल प्रभाव

काठमाडौं / काठमाडौं सहित देशका मध्य र पूर्वी भूभागमा झरी लम्बिएको छ। मौसमविदका अनुसार, विभिन्न दिशाबाट आएका सक्रिय वायुप्रवाह र कमजोर नबन्दै गएका मौसमी प्रणालीहरूको संयोजनले वायुमण्डलमा जटिलता सिर्जना गरेको छ। हालको अवस्थाले बाढीको खतरा भने कम देखाएको छ, तर वर्षा अझ केही घण्टा रहन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

देशका मध्य र पूर्वी भूभागमा लगातार झरी परिरहेको छ। सामान्य मौसमी चक्रअनुसार आज बिहानसम्म मौसम खुल्ने अपेक्षा गरिएको भए पनि त्यसो हुन सकेन। मौसमविदका अनुसार, पछिल्ला केही सक्रिय मौसमी प्रणालीहरू आपसमा मिसिएपछि व्यापक क्षेत्रलाई ढाक्ने संयुक्त प्रणाली बनेको हो, जसले वर्षा लम्बिएको छ।

सोमबारदेखि सक्रिय रहेको पश्चिमी वायु प्रणाली कमजोर भए पनि पूर्णरूपमा निष्क्रिय हुन सकेको थिएन। सोही प्रणाली दक्षिणतर्फको मोन्था आँधीबाट बाँकी रहेको जलवाष्पीय वायुसँग मिसिएर ठूलो संयुक्त प्रणालीमा परिणत भयो। यसले नेपालको मध्य तथा पूर्वी भूभागमा लगातार वर्षा गराउने अवस्था बनायो।

“हिजो रातिसम्म कोशी हुँदै बंगालको खाडीतर्फ सर्ने अनुमान गरिएको यो प्रणाली थाइल्याण्डको दक्षिणी भागमा बनेको नयाँ चक्रवातीय प्रभावका कारण उल्टो दिशामा उत्तर–पश्चिमतर्फ धकेलियो,”। “यसले बादलको घनत्व घट्न नदिई वर्षालाई लम्ब्यायो।”

यसैबीच, अरब सागरबाट अर्को सक्रिय वायुप्रवाह प्रणाली भारतको गुजरात–राजस्थान हुँदै उत्तर–पूर्वतर्फ अगाडि बढिरहेको छ। पश्चिम, दक्षिण र पूर्व तीनै दिशाबाट जलवाष्पयुक्त वायु नेपालतर्फ प्रवेश गर्दा वायुमण्डलीय दबाब सन्तुलन बिग्रिएको छ। फलस्वरूप, बादलहरू ठूलो क्षेत्रमा स्थिर भएर बसिरहेका छन् र निरन्तर झरी परिरहेको छ।

“वायुमण्डलमा जलवाष्पको मात्रा अत्यधिक भएकाले वर्षा रोकिँदा पनि मसिना पानीका कण झरीरहेका छन्,”। “यो अवस्था तीव्र वर्षाको होइन, तर निरन्तर हल्का झरीको सूचक हो। त्यसैले तत्काल बाढी वा पहिरोको ठूलो जोखिम छैन।”

हालको मौसमी मोडेल अनुसार, बादलको घनत्व क्रमशः घट्दै गएको देखिन्छ। अर्को १२ घण्टाभित्र मौसममा उल्लेख्य सुधार हुने र काठमाडौंसहित देशका मध्य भागहरूमा साँझतिर आंशिक रूपमा खुल्ने सम्भावना रहेको छ। भोलि बिहानदेखि धेरै क्षेत्रमा घाम लाग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यद्यपि, मौसमविदहरूले चेतावनी दिएका छन् कि विभिन्न प्रणालीहरू मिसिएको वर्तमान अवस्था जटिल भएकाले यिनको अवशिष्ट प्रभाव कति समय रहनेछ भन्ने कुरा निश्चित रूपमा भन्न सजिलो छैन।

नेपालको मौसम अहिले पश्चिम, दक्षिण र पूर्व तीनै दिशाबाट आएका जलवाष्पीय वायुप्रवाहको सङ्घर्षमा छ। यसै कारण मौसम पूर्वानुमान केही अस्थिर देखिएको हो। तर प्रणाली कमजोर हुँदै गइरहेकोले आगामी घण्टाहरूमा मौसममा स्पष्ट सुधार आउने सम्भावना प्रबल छ।