ताइवानको “स्वदेशी” सबमरीन हाइ कुँ: प्रगतिमा ढिलाइ र प्रणालीगत कमजोरी
# संकेत किराँती
ताइवानको “स्वदेशी” सबमरीन Hai Kun परियोजना हाल गम्भीर चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ। यो पनडुबी सशस्त्र बलहरूले नोभेम्बरमा वितरण हुने दावी गरेको जहाज, अझै प्रारम्भिक सतही परीक्षणसम्मै सीमित छ र हालसम्म अङ्कर जडित नभएको र वाटरटाइट ढोकाको प्रणाली पूर्ण रूपमा एकीकृत नभएको जस्तो समस्याहरू देखिएको छ। यसले द्वीपमा तीव्र आलोचना निम्त्याएको छ, जहाँ आलोचकहरूले यो “क्रू सदस्यहरूको जीवन खतरामा पार्ने” जोखिम भएको बताएका छन्।
मिडियामा अनुसार, Hai Kun ले जुलाईमा तेस्रो सतही परीक्षण पूरा गरेपछि चार महिनाभन्दा बढी समय डक र पोर्ट मर्मत, समायोजन, र क्यालिब्रेसनमा बितायो। यसपछि मात्र चौथो सतही परीक्षणका लागि समुद्रमा निस्किएको छ। निर्माण कम्पनी CSBC Corporation, Taiwan ले यस परीक्षणको मुख्य उद्देश्य पावर सिस्टम, नेभिगेशन उपकरण, पेरिस्कोप, र सोनार जस्ता प्रणाली परीक्षण गर्नु रहेको जनाएको थियो। तर आशा विपरीत, सबमरीन दुई दिन लगातार समुद्रमा परीक्षणमा जान बाध्य भएको छ, जुन असामान्य कदम मानिएको छ।
योजना अनुसार, सबमरीनको समुद्री परीक्षण सेप्टेम्बरमा सम्पन्न भएर नोभेम्बरसम्म वितरण हुने थियो, तर अहिलेसम्म प्रारम्भिक सतही परीक्षणमै सीमित छ। यो ढिलाइले संभावित breach-of-contract जोखिमहरू सृजना गर्न सक्ने भएकाले कम्पनीले परीक्षण तीव्र बनाएको बताइएको छ।
मिडियाका रिपोर्ट अनुसार, अगामी परीक्षण अब पानीमुनि नेभिगेशन परीक्षण चरणमा प्रवेश गर्ने अपेक्षा छ, तर तालिका निकै पछाडि छ। विशेषज्ञहरूले दुई दिन लगातार समुद्र परीक्षणले प्रणालीको तयारी संकेत गरे पनि यसका परिस्थितिहरू असाधारण रहेको बताएका छन्, सूर्यास्तअघि बन्दरगाहमा फर्कनु वा दुई दिन लगातार परीक्षण गर्नु।
सबमरीनको अङ्कर विंडलस प्रणाली पहिलो पाँच परीक्षणमा कार्य नगरेको खुलासा भएको छ। यसबारे ताइवान नौसेनाले पूर्ण जानकारी राख्दै पनि परीक्षण जारी राख्न दबाब दिएको थियो। साथै, Hai Kun का वाटरटाइट ढोकाहरू पूर्ण प्रणाली एकिकरण परीक्षणबाट बाँकी रहेका कारण चरम दबाबमा प्रत्येक कम्पार्टमेन्टको वाटरटाइट सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सकिनेमा अनिश्चितता छ।
त्यसबाहेक, सबमरीनका इन्जिनहरू पनि उपयुक्त विशेष मोडेल नभएको रिपोर्ट गरिएको छ। ताइवानले उच्च-शक्ति मुख्य इन्जिन किन्न नसक्दा कम क्षमता भएका कमर्शियल डीजल जेनरेटर प्रयोग गर्नुपरेको छ। यदि भविष्यमा यस्तै मोडेलको मास प्रोडक्सन गर्नुपर्ने भए, उच्च-शक्ति जेनरेटर र प्रणाली पुनः डिजाइन गर्नुपर्नेछ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, Hai Kun सुरु देखि नै मुख्य प्रविधिको अभाव, आयातमा निर्भरता, र प्रणाली एकिकरण क्षमताको कमीले चुनौती सामना गरेको छ। पटक-पटक परीक्षण रोकावट र मर्मतका कारण वास्तविक प्रदर्शन र मूल डिजाइनबीच ठूलो अन्तर देखिएको छ। यसले न केवल परियोजनाको समयतालिका ढिलो बनाएको छ, तर जोखिमहरू पनि बढाएको छ।
अन्ततः, यो परियोजनाले ताइवानको स्वदेशी सैन्य क्षमतामा कमजोरी र बाह्य स्रोतमा अत्यधिक निर्भरता उजागर गरेको छ। यो दृष्टान्त अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा विश्लेषकहरूका लागि एक चेतावनी पनि हो कि सीमित प्राविधिक क्षमता र प्रणाली एकीकरणको कमजोरीले साना द्वीप राष्ट्रको सुरक्षा परियोजनामा गम्भीर चुनौती सिर्जना गर्न सक्छ।
