चीन–यूएई सम्बन्ध नयाँ उचाइतर्फ: रणनीतिक साझेदारी

# पासाङ ल्हामु

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) का उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री शेख अब्दुल्लाह बिन जायद अल नह्यानको निमन्त्रणामा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (CPC) को केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्युरो सदस्यसमेत रहेका चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले डिसेम्बर १२–१३, २०२५ मा यूएईको औपचारिक भ्रमण गरेका छन्। यो भ्रमण चीन–यूएई सम्बन्धलाई केवल द्विपक्षीय सीमामा नभई क्षेत्रीय र बहुपक्षीय स्तरमा समेत नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने कूटनीतिक कदमका रूपमा हेरिएको छ।

भ्रमणका क्रममा वाङ यी र शेख अब्दुल्लाहबीच दुई देश र जनताबीचको मित्रवत सम्बन्धको समग्र विकास, साझा चासोका क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दा, र भविष्यको सहकार्यबारे गहिरो विचार–विमर्श भयो। दुवै पक्षले चीन–यूएई समग्र रणनीतिक साझेदारी विभिन्न क्षेत्रमा सकारात्मक रूपमा अघि बढिरहेको निष्कर्ष निकालेका छन्, जसले दुवै देशका शीर्ष नेतृत्व र जनताको विकास तथा समृद्धिको अपेक्षालाई पूरा गरिरहेको उल्लेख गरिएको छ।

दुवै पक्षले मे २०२४ मा यूएईका राष्ट्रपति शेख मोहम्मद बिन जायद अल नह्यानको चीन भ्रमण र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँगको भेटमा भएका महत्वपूर्ण सहमतिहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। द्विपक्षीय मात्र नभई बहुपक्षीय तहमा समेत सम्बन्धलाई अझ उच्च स्तरमा पुर्‍याउने साझा समझदारी बनेको छ।

चीनले यूएईको राष्ट्रिय सार्वभौमिकता, स्वतन्त्रता र भौगोलिक अखण्डताको रक्षा गर्ने प्रयासमा दृढ समर्थन जनाएको छ। यसको प्रत्युत्तरमा यूएईले एक–चीन नीति प्रति आफ्नो अटल प्रतिबद्धता दोहोर्‍याउँदै ताइवान चीनको अविभाज्य हिस्सा भएको स्पष्ट पारेको छ। यूएईले चीनको राष्ट्रिय पुनर्एकीकरण प्रयासमा समर्थन जनाउँदै चीनको आन्तरिक मामिलामा बाह्य हस्तक्षेपको विरोध पनि गरेको छ।

चिनियाँ पक्षले ग्रेटर टुनब, लेसर टुनब र अबु मुसा टापु सम्बन्धी विवादलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्र र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार द्विपक्षीय वार्तामार्फत शान्तिपूर्ण रूपमा समाधान गर्ने यूएईको प्रयासलाई समर्थन जनाएको छ।

चीनले यूएईका बहुआयामिक विकास उपलब्धिहरूको प्रशंसा गर्दै बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (BRI) लाई यूएईको “We the UAE 2031” दृष्टि र “Principles of the 50” सँग थप समन्वय गर्ने इच्छा व्यक्त गरेको छ। यसले दुवै देशलाई उच्चस्तरीय विकासतर्फ संयुक्त रूपमा अघि बढ्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यूएईले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको २०औँ केन्द्रीय समितिको चौथो पूर्ण बैठक सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकोमा प्रशंसा गर्दै यसले चीनको उच्च–गुणस्तरीय विकास र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँगको पारस्परिक लाभदायी सहकार्यलाई गति दिने बताएको छ। साथै, राष्ट्रपति सी जिनपिङद्वारा प्रस्तावित वैश्विक विकास पहल, वैश्विक सुरक्षा पहल, वैश्विक सभ्यता पहल र वैश्विक शासन पहल प्रति समर्थन जनाउँदै ती पहलअन्तर्गतको सहकार्यमा सहभागी हुन यूएई इच्छुक रहेको संकेत दिएको छ।

दुवै पक्षले अर्थतन्त्र र व्यापार, लगानी, तेल तथा ग्यास, नवीकरणीय ऊर्जा, जलस्रोत, पूर्वाधार, वैज्ञानिक अनुसन्धान, सेना, कानून प्रवर्तन र सुरक्षा, आतंकवादविरुद्धको सहकार्य तथा अतिवाद न्यूनीकरणका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने सहमति गरेका छन्। साथै, चिनियाँ भाषा शिक्षा, पर्यटन र नागरिक उड्डयनमा जनस्तरीय आदान–प्रदान बढाउने निर्णयले सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यूएईले सन् २०२६ मा आयोजना हुने दोस्रो चीन–अरब राष्ट्र शिखर सम्मेलन र दोस्रो चीन–गल्फ कोअपरेशन काउन्सिल (GCC) शिखर सम्मेलन आयोजना गर्न चीनलाई समर्थन जनाएको छ। चीनले पनि चीन–GCC स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको वार्ता शीघ्र टुंग्याउन यूएईसँग सहकार्य गर्न तयार रहेको जनाएको छ।

दुवै देशले दुई–राज्य समाधानका आधारमा समग्र, न्यायोचित र दीर्घकालीन शान्ति स्थापना गर्ने प्रतिबद्धता पुनः पुष्टि गरेका छन्। सन् १९६७ जुन ४ को सिमानाअनुसार पूर्ण सार्वभौमिक र व्यवहारिक जीवन–पर्यावरणसहितको स्वतन्त्र प्यालेस्टिनी राज्य स्थापना हुनुपर्नेमा जोड दिइएको छ। गाजामा युद्धविरामका लागि भइरहेका विश्वव्यापी प्रयासहरूको स्वागत गर्दै सबै पक्षले सम्झौताको पालना गर्नुपर्ने र मानवीय पीडा कम गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

चीनले क्षेत्रीय मामिलामा यूएईको सकारात्मक र प्रभावशाली भूमिकाको प्रशंसा गरेको छ भने यूएईले मध्यपूर्व र विश्वव्यापी शान्ति तथा स्थिरताका लागि चीनले खेलेको सक्रिय भूमिकालाई उच्च मूल्याङ्कन गरेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ, ब्रिक्स र शाङ्घाई सहयोग संगठन (SCO) जस्ता बहुपक्षीय मञ्चमा समन्वय र सहकार्य सुदृढ गर्दै समृद्ध र प्रगतिशील विश्व निर्माणका लागि संयुक्त रूपमा अघि बढ्ने सहमति दुवै पक्षबीच बनेको छ।

समग्रमा, वाङ यीको यूएई भ्रमणले चीन–यूएई सम्बन्ध केवल आर्थिक साझेदारीमा सीमित नभई राजनीतिक विश्वास, क्षेत्रीय स्थिरता र विश्व शासन सुधारतर्फ उन्मुख गहिरो रणनीतिक सम्बन्धमा रूपान्तरित हुँदै गएको स्पष्ट संकेत दिएको छ।