सी चिनफिङ : किताब पढ्नु मेरो जीवनशैली, बाक्लोलाई पातलो र पातलोलाई बाक्लो बनाउने अभ्यास

बेइजिङ — चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले पढाइलाई आफ्नो मात्र शौक नभई जीवनशैली नै बनाएका छन्। बाल्यकालदेखि नै पुस्तक उनीसँगको स्थायी साथी रहेको छ।

एक पटक सीले भनेका थिए, ‘मेरा धेरै शौक छन्, तर सबैभन्दा बढी मलाई पढ्न मन पर्छ।’ क्रान्तिकारी परिवारमा जन्मेका सीका बुबा सी चोङ्सुन पनि पुस्तकप्रति उदार थिए। उनले सी र उनका दाजुभाइलाई पुस्तक किन्न प्रायः पसल लैजाने गरेको सीले सम्झिएका छन्।

सन् १९६५ मा सीको चिनियाँ शिक्षिका चेन छिउयिङले ती किशोर साहित्य र इतिहासको अत्यधिक पाठक रहेको र ताङ राजवंशका कवि तु फूको कविताप्रति विशेष आकर्षित रहेको बताएकी छन्।

सन् १९६९ मा १६ वर्ष नपुग्दै सीलाई ‘शिक्षित युवा’का रूपमा साङ्सी प्रान्तको लिआङचियाहे गाउँ पठाइयो। पुस्तकले भरिएका दुई सुटकेस लिएर गएका सीले त्यहाँ सात वर्ष बिताए। खराब अवस्थाका बाबजुद उनको पढ्ने उत्साह कहिल्यै कम भएन। उनी खेतबारीको कामबाट फुर्सदमा शब्दकोश अध्ययन गर्थे, बाख्रा चराउँदा पढ्थे, राति मट्टितेल बत्तीमुनि पुस्तकमा डुब्थे।

उनी जोहान वोल्फगाङ फोन गोएथेको ‘फाउस्ट’ पुस्तक पढ्न मात्रै १५ किलोमिटर हिंडेको सीले सुनाए। रुसी लेखक निकोलाइ चेर्निसेभ्स्कीको ‘व्हाट इज टु बी डन?’ बाट पनि उनी गहिरो प्रभावित थिए।

त्यस क्रममा सीले जति पनि साहित्यिक क्लासिक भेटे ती सबै पढे। सीले भनेका छन्, ‘आज सहज रूपमा जे आउँछ, त्यो त्यतिबेला पढेकै कारण हो।’

व्यापक पठनले सीमा एउटा विशिष्ट अभ्यास विकास गर्यो : बाक्लो पुस्तकलाई पातलो बनाउने र पातलो पुस्तकलाई बाक्लो बनाउने। सन् १९७५ मा सिङ्ग्वा विश्वविद्यालयमा भर्ना हुँदासम्म उनले कार्ल मार्क्सको ‘दास क्यापिटल’ तीन पटक सम्पूर्ण पढिसकेका थिए र १८ वटा कापीमा टिप्पणी भरेका थिए।

चिनियाँ राष्ट्रपतिका रूपमा सी प्रायः पुस्तकलाई कूटनीतिक पुलको रूपमा प्रयोग गर्छन्। चिनिया क्लासिकका पङ्क्तिहरू उद्धृत गर्दै उनले विश्वलाई चिनियाँ अवधारणा ‘सद्भाव, समावेशिता, सहकार्य र आपसी सम्मान’ बारे बुझाउँछन्।

सन् २०२३ मा ग्लोबल सिभिलाइजेसन इनिसिएटिभ प्रस्ताव गर्दै सीले भनेका थिए, ‘एउटा मात्र फूलले वसन्त ल्याउँदैन, तर सयौं फूलले बगैंचामा वसन्त ल्याउँछ।’

अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सीले विदेशी साहित्य पनि उद्धृत गर्छन्। सन् २०१३ मा मस्कोमा आफ्नो पहिलो राजकीय भ्रमणका क्रममा उनले चेर्निसेभ्स्कीको एउटा पङ्क्ति उद्धृत गर्दै मानवताका लागि साझा भविष्यको समुदाय निर्माणको दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेका थिए।

सी भन्छन्, ‘म यी कथाहरू किन विदेशीसँग साट्छु? किनभने साहित्य र कला एउटा विश्वव्यापी भाषा हो। यो अरूसँग समझदारी र जडान बनाउने सबैभन्दा सहज माध्यम हो।’

सीका अनुसार सभ्यताहरू बीचको आदानप्रदान र पारस्परिक शिक्षा जनताबीच मित्रताको पुल, मानव प्रगतिको चालक र विश्व शान्तिको बलियो आधार बन्न सक्छ।