मौलिक वैज्ञानिक खोजका लागि चीनको नयाँ कार्यक्रम, पहिलो चरणमा दश परियोजना

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनले विज्ञानका अग्रणी क्षेत्रमा मौलिक उपलब्धि हासिल गर्ने लक्ष्यसहित नयाँ अनुसन्धान कार्यक्रम शुरु गरेको छ। चिनियाँ विज्ञान प्रतिष्ठानको नेतृत्वमा मङ्गलबार सार्वजनिक गरिएको कार्यक्रमको पहिलो चरणमा दश परियोजना समावेश छन्। नयाँ तत्त्वको संश्लेषणदेखि ब्रह्माण्डमा अँध्यारो पदार्थ र अँध्यारो ऊर्जाको अध्ययनसम्मका विषय ती परियोजनामा छन्।

कार्यक्रमले रासायनिक बन्धनको सूक्ष्म मापन र कृत्रिम कोष निर्माणजस्ता जटिल प्रश्न पनि समेटेको छ। निश्चित परिणाम पहिले नै तोकेर अनुसन्धान सीमित गर्नुको सट्टा वैज्ञानिकलाई नयाँ अवधारणा परीक्षण गर्ने अवसर दिने यसको उद्देश्य छ। अनुसन्धानको मूल्याङ्कनमा प्रकाशित शोधपत्र र छोटो अवधिको परिणाममाथिको निर्भरता घटाउने तथा असफल प्रयोगबाट समेत ज्ञान प्राप्त गर्ने दृष्टिकोण अपनाइने बताइएको छ।

चिनियाँ विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले सन् २०२६ देखि २०३० सम्मको पन्ध्रौँ पञ्चवर्षीय योजनाका अनुसन्धान प्राथमिकता पनि सार्वजनिक गरेको छ। आधारभूत विज्ञानसँगै कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्वान्टम प्रविधि, जैविक उत्पादन, एकीकृत परिपथ तथा गहिरो समुन्द्र, अन्तरिक्ष र पृथ्वीको अध्ययनलाई प्राथमिकता दिइएको छ। मन्त्रालयले आधारभूत अनुसन्धानमा केन्द्र सरकारको लगानी बढाउने योजना जनाएको छ।

चीनले सन् २०२५ मा अनुसन्धान तथा विकासमा ३९ खर्ब २० अर्ब युआनभन्दा बढी खर्च गरेको आधिकारिक विवरण छ। विश्व बौद्धिक सम्पत्ति सङ्गठनको सन् २०२५ को विश्व नवप्रवर्तन सूचकाङ्कमा चीन पहिलो पटक शीर्ष दशमा पुगेको थियो। नयाँ कार्यक्रमले अनुसन्धानको परिमाणसँगै मौलिक खोजको गुणस्तर बढाउने चीनको लक्ष्यलाई अघि सारेको छ।

विज्ञानका अग्रणी क्षेत्रमा नतिजा आउन लामो समय लाग्न सक्छ र सबै परियोजना सफल हुने निश्चित हुँदैन। त्यसैले स्थिर लगानी, अनुसन्धानकर्तालाई पर्याप्त स्वतन्त्रता र खोजलाई उद्योगसँग जोड्ने क्षमता कार्यक्रमको प्रभाव मूल्याङ्कन गर्ने मुख्य आधार हुनेछन्।