सुदनको सिंगारपटार, धतुरेहरूका गजबका सपना

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

गृहमन्त्री सुदन गुरुङका पछिल्ला राजनीतिक गतिविधिलाई लिएर नयाँ बहस शुरु भएको छ। त्रिमूल पार्टी नेपालका अध्यक्ष तथा राजनीतिक विश्लेषक भरत दाहालले सामाजिक सञ्जालमार्फत गुरुङको पछिल्लो सार्वजनिक छवि निर्माणलाई योजनाबद्ध राजनीतिक रणनीतिका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

दाहालका अनुसार गत साउनको मध्यमा गृहमन्त्री गुरुङ र हिन्दू सम्राट सेनाबीच १३ बुँदे सहमति भएको थियो। त्यसपछि भदौमा उनको कार्यकक्षमा पृथ्वीनारायण शाहको तस्बिर राखिएको र ‘जेनजी दिवस’का अवसरमा दुई विवादास्पद धर्मगुरुसँग एउटै मञ्चमा देखिएको प्रसङ्गलाई उनले राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण घटनाका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

दाहालले काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर हुँदा बालेन शाहले आफ्नो कार्यकक्षमा ‘ग्रेटर नेपाल’को नक्सा राखेको प्रसङ्गसँग गुरुङको पछिल्लो गतिविधिको तुलना गरेका छन्। उनका अनुसार बालेनलाई राष्ट्रवादी छवि निर्माण गरेर राष्ट्रिय राजनीतिमा अघि सारिएको जस्तै अहिले गुरुङलाई पनि ‘हिन्दु मैत्री’ र ‘देशभक्त’ व्यक्तित्वका रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

दाहालले २०८२ भदौका घटनालाई कथित ‘तिब्बत मिसन’सँग जोड्दै दलाई लामाको भूमिका र सुदन गुरुङसँग सम्बन्धित गम्भीर आरोपसमेत लगाएका छन्। उनले गुरुङलाई दलाई लामाको आर्थिक सहयोगमा अघि बढाइएको व्यक्ति भएको दाबी गरेका छन्। यद्यपि यी आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन र सम्बन्धित पक्षबाट सार्वजनिक रूपमा प्रमाणित तथ्य प्रस्तुत भएको देखिँदैन।

पृथ्वीनारायण शाहप्रतिको पछिल्लो झुकाव र हिन्दु समूहप्रति देखाइएको निकटतालाई दाहालले स्वाभाविक वैचारिक परिवर्तनभन्दा राजनीतिक छवि निर्माणसँग जोडेका छन्। उनका अनुसार यसबाट हिन्दु जनमतलाई आकर्षित गर्ने, भारतका हिन्दुवादी वृत्तसँग सम्बन्ध सहज बनाउने र ‘देशभक्त’ छवि स्थापित गर्ने बहुआयामिक प्रयास भइरहेको हुन सक्छ।

दाहालले बालेन शाह र सुदन गुरुङको भूमिकालाई पनि एउटै राजनीतिक प्रक्रियाका फरक चरणका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनको दाबीमा कथित ‘तिब्बत मिसन’का लागि गुरुङ बालेनभन्दा बढी भरपर्दो पात्रका रूपमा तयार पारिँदै छन्। बालेनमार्फत केही राजनीतिक तथा संरचनागत आधार तयार भएपछि गुरुङलाई अघि सार्ने योजना हुन सक्ने उनको विश्लेषण छ।

उनले वर्तमान राजनीतिक प्रणालीमा बाह्य शक्ति केन्द्रले सडकबाट उदाएका लोकप्रिय पात्रलाई आवश्यकता अनुसार प्रयोग गर्ने गरेको आरोप लगाएका छन्। रवि लामिछाने र बालेन शाहबीच देखिएको राजनीतिक दूरीलाई उदाहरण दिँदै उनले भविष्यमा सुदन गुरुङ र बालेन समूहबीच पनि यस्तै प्रतिस्पर्धा देखिन सक्ने अनुमान गरेका छन्।

दाहालको समग्र टिप्पणी गृहमन्त्री गुरुङको पछिल्लो सार्वजनिक छवि, हिन्दु वृत्तसँगको निकटता, पृथ्वीनारायण शाहको प्रतीकात्मक प्रयोग र बालेन शाहसँगको तुलनालाई एउटै राजनीतिक रणनीतिको हिस्साका रूपमा व्याख्या गर्ने प्रयासमा केन्द्रित छ। उनका गम्भीर आरोपहरू भने राजनीतिक दाबीका रूपमा आएका हुन् र तिनको स्वतन्त्र तथ्यगत पुष्टि आवश्यक रहन्छ।