संयुक्त राष्ट्रसङ्घ महासभामा ट्रम्पको इरानसम्बन्धी चेतावनी, सम्झौता नभए थप सैन्य कारवाहीको सङ्केत
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग कूटनीतिक सम्झौता गर्ने वा थप कठोर सैन्य कारवाही अघि बढाउने विषयमा आफू महत्त्वपूर्ण निर्णयको चरणमा रहेको बताएका छन्। मंगलबार न्युयोर्कमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभालाई सम्बोधन गर्दै उनले इरानको वर्तमान शासन व्यवस्थालाई ध्वस्त पार्न सक्ने चेतावनी दिएका हुन्।
ट्रम्पले इरानसँग यस्तो सम्झौता गर्ने सम्भावनाबारे प्रश्न उठाए, जसले उक्त मुलुकलाई पुनर्निर्माण र विकासको अवसर प्रदान गरोस्। त्यसको विकल्पमा इस्लामिक गणतन्त्रलाई तत्काल ध्वस्त पार्ने सैन्य विकल्पसमेत आफूले विचार गरिरहेको उनको भनाइ थियो। उनले इरानलाई भविष्यमा अन्य मुलुकमाथि आक्रमण गर्न नसक्ने अवस्थामा पुर्याउने चेतावनी पनि दिए।
यद्यपि, ट्रम्पले अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनपछि इरानसँग सम्झौता हुन सक्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। आगामी नोभेम्बरमा हुने निर्वाचनपछि कूटनीतिक सहमति सम्भव हुने उनको भनाइले सैन्य दबाबसँगै वार्ताको विकल्प पनि खुला राखिएको सङ्केत गरेको छ।
अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरीमा इरानविरुद्ध सैन्य कारवाही शुरु गरेपछि मध्यपूर्वको सुरक्षा परिस्थिति थप जटिल बनेको छ। युद्धले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजार, समुद्री व्यापार र क्षेत्रीय सुरक्षामा असर पारेको छ। विशेष गरी विश्वको महत्त्वपूर्ण ऊर्जा आपूर्ति मार्ग होर्मुज जलमार्गको अवस्थाले अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ।
इरानले भने कूटनीतिक समाधानप्रति चासो देखाउँदै अमेरिकी सैन्य दबाब र आर्थिक नाकाबन्दी कम गरिए होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने विषयमा छलफल गर्न सकिने सङ्केत गरेको छ। इरानी अधिकारीहरूले संयुक्त राष्ट्रसङ्घ महासभालाई तनाव न्यूनीकरण र संवाद पुनःस्थापनाको अवसरका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
ट्रम्पको सम्बोधनमा इरानसँगको द्वन्द्व प्रमुख विषय भए पनि उनले अमेरिकी अर्थतन्त्र, सीमा सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण, रुस–युक्रेन युद्ध र कृत्रिम बौद्धिकताको क्षेत्रमा अमेरिकी नेतृत्वका विषयमा पनि धारणा राखेका थिए। उनले आफ्नो प्रशासनले अमेरिकी राष्ट्रिय हित र सार्वभौमिकतालाई प्राथमिकता दिएको दाबी गरे।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घको भूमिकाप्रति आलोचनात्मक धारणा राख्दै ट्रम्पले अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको प्रभावकारिता र राष्ट्रिय सार्वभौमिकताबीचको सम्बन्धबारे प्रश्न उठाए। उनले विश्वव्यापी शासनका नाममा राष्ट्रिय निर्णय प्रक्रियामाथि बाह्य नियन्त्रण स्वीकार्य नहुने धारणा व्यक्त गरे।
यसैबीच संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले अन्तर्राष्ट्रिय विभाजन गहिरिँदै गएकोप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै बहुपक्षीय सहकार्य, अन्तरनिर्भरता र सामूहिक जिम्मेवारीको महत्त्वमा जोड दिएका छन्। विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा जारी युद्ध र मानवीय सङ्कटका बीच संयुक्त राष्ट्रसङ्घको प्रभावकारिता तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकता महासभाको प्रमुख बहस बनेको छ।
ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिले इरानसम्बन्धी अमेरिकी नीतिमा सैन्य दबाब र कूटनीतिक सम्झौताको सम्भावना दुवै कायम रहेको देखाएको छ। आगामी दिनमा वासिङ्टन र तेहरानबीच हुने सम्भावित संवाद, होर्मुज जलमार्गको अवस्था तथा मध्यपूर्वका मुलुकहरूको कूटनीतिक पहलले क्षेत्रीय तनाव न्यूनीकरणको दिशा निर्धारण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछन्।
