भूकम्पले ध्वस्त बनाएको सिचाङको मुस्तोद गाउँमा पुनर्निर्माणपछि नयाँ जीवन
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
चीनको सिचाङ स्वायत्त क्षेत्रअन्तर्गत दिङरी जिल्लाको छुल्हो गाउँपालिकास्थित मुस्तोद गाउँमा भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणले स्थानीय बासिन्दाको जीवनमा परिवर्तन ल्याएको छ। दिङरी सदरमुकामबाट पूर्वतर्फ करिब एक घण्टाको सवारी यात्रामा पुगिने यो गाउँ सन् २०२५ जनवरी ७ को विनाशकारी भूकम्पबाट गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको थियो। अहिले गाउँका परिवार नयाँ घरमा बसोबास गर्न थालेका छन्।
बुम्छु नदी नजिकै रहेको मुस्तोद गाउँमा भूकम्पअघि ७६ घरपरिवार बसोबास गर्थे। गाउँका उपप्रमुख फुर्बुका अनुसार भूकम्पले सबै घरमा क्षति पुर्याएको थियो र ती घर बस्न अयोग्य बनेका थिए। उनले बिहान करिब आठ बजे भूकम्पको पहिलो धक्का महसुस भएपछि गाउँको सामाजिक सञ्जाल समूहमार्फत बासिन्दालाई सतर्क रहन सूचना पठाइएको बताए। उनका अनुसार गाउँमा मानवीय क्षति भएन।
भूकम्पपछि शुरु भएको पुनर्निर्माणका क्रममा स्थानीय प्रशासनले आवास पुनःस्थापनालाई प्राथमिकता दिएको थियो। चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको विपदपछिको पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणसम्बन्धी निर्देशन तथा सिचाङ स्वायत्त क्षेत्रको कार्ययोजनाअनुसार काम अघि बढाइएको स्थानीय अधिकारीहरूले जनाएका छन्। त्यसक्रममा मुस्तोदका प्रभावित परिवार भूकम्प गएको वर्षभित्रै नयाँ घरमा सर्न सफल भएका थिए।
गाउँकी बासिन्दा देछेनको परिवार पनि भूकम्पपछि घरविहीन भएको थियो। उनीहरू केही समय अस्थायी फलामे आवासमा बसे। देछेनका अनुसार सन् २०२५ को अन्त्यतिर परिवारले करिब ११० वर्गमिटर क्षेत्रफल भएको नयाँ घर प्राप्त गरेको थियो। उज्यालो र घाम लाग्ने नयाँ घरमा बस्न पाउँदा परिवारको दैनिकी सहज भएको उनले बताइन्।
पुनर्निर्माणले आवाससँगै स्थानीय रोजगारीमा पनि केही समय योगदान पुर्याएको थियो। निर्माण कार्यमा गाउँका धेरै बासिन्दाले काम पाएका थिए। यसबाट प्रभावित परिवारलाई आम्दानीको अवसर प्राप्त भएको स्थानीय विवरणमा उल्लेख छ। पुनर्निर्माण सम्पन्न भएपछि भने गाउँका धेरै युवा रोजगारीका लागि पुनः अन्यत्र गएका छन्।
चार सदस्यीय परिवारकी स्थानीय बासिन्दा छाम्छोले गाउँमा पर्याप्त काम नभएकाले आफ्ना श्रीमान् रोजगारीका लागि बाहिर गएको बताइन्। उनी खेतीपाती र बालबालिकाको हेरचाहमा संलग्न छिन्। नयाँ घर प्राप्त भएपछि बसोबासको चिन्ता कम भएको र परिवारले आफ्नै श्रमबाट जीविकोपार्जनलाई निरन्तरता दिइरहेको उनको भनाइ छ।
भूकम्पअघि मुस्तोद गाउँ बुम्छु नदीकिनारको साँघुरो भूभागमा अवस्थित थियो। नदीसँगको निकटता र सीमित जमिनलाई ध्यानमा राख्दै पुनर्निर्माणका क्रममा स्थानीय बासिन्दाको चाहनाअनुसार बस्तीलाई पहाडको फेदीतर्फ सारिएको हो। नयाँ स्थानमा व्यवस्थित रूपमा निर्माण गरिएका घरले गाउँको स्वरूप परिवर्तन गरेको छ।
दिङरीका भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा नयाँ आवास निर्माण र बस्ती पुनःस्थापनाको कामले तत्कालीन राहतबाट दीर्घकालीन पुनर्निर्माणतर्फको संक्रमणलाई देखाएको छ। मुस्तोदको अनुभवले सुरक्षित बसोबाससँगै स्थानीय रोजगारी र जीविकोपार्जनका अवसरलाई निरन्तरता दिनु पुनर्निर्माणपछिको अर्को महत्त्वपूर्ण आवश्यकता रहेको स्पष्ट पार्छ।
