केन्द्रीय समिति आकारलाई लिएर राजनीतिक व्यङ्ग्य, नेकपाको संरचनामाथि प्रश्न

काठमाडौं — राजनीतिक दलहरूको संगठनात्मक संरचना र केन्द्रीय समितिको आकारलाई लिएर सामाजिक सञ्जाल र राजनीतिक वृत्तमा व्यङ्ग्यपूर्ण बहस सुरु भएको छ। विशेषगरी नेकपाले गठन गरेको २ हजार ४ सय ९९ सदस्यीय केन्द्रीय समितिलाई लिएर आलोचना र टिप्पणीहरू तीव्र बनेका छन्।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार विश्वका ठूला र शक्तिशाली दलहरूको संगठनात्मक संरचना हेर्दा सदस्य संख्या र केन्द्रीय समितिको आकारबीच सन्तुलन देखिन्छ। उदाहरणका रूपमा, करिब एक करोड सदस्य रहेको चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी) को केन्द्रीय समिति २ सय ७६ सदस्यीय छ भने करिब डेढ करोड पार्टी सदस्य रहेको भारतको सत्तारुढ भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को कार्यकारी समिति जम्मा १ सय २० सदस्यीय रहेको उल्लेख गरिन्छ।

तर नेपालमा भने फरक अभ्यास देखिएको टिप्पणी हुन थालेको छ। तुलनात्मक रूपमा सानो सदस्य संख्या भएको नेकपाले झण्डै २ हजार ५ सय सदस्यीय केन्द्रीय समिति बनाएको विषयलाई लिएर “गिनिज बुकमा नाम लेखाउने तयारी त होइन?” भन्ने खालका व्यङ्ग्यात्मक टिप्पणीहरू सामाजिक सञ्जालमा फैलिएका छन्।

आलोचकहरूका अनुसार अत्यधिक ठूलो केन्द्रीय समितिले निर्णय प्रक्रिया जटिल बनाउने, जिम्मेवारी स्पष्ट नहुने र संगठनलाई चुस्तभन्दा भारी बनाउने जोखिम हुन्छ। उनीहरू भन्छन्, “संख्या बढाउँदा समावेशिता देखिए पनि प्रभावकारी नेतृत्व र नीतिगत स्पष्टता कमजोर बन्न सक्छ।”

यद्यपि, नेकपा पक्षधरहरू भने ठूलो केन्द्रीय समितिलाई समावेशिता, भौगोलिक प्रतिनिधित्व र आन्तरिक सन्तुलनको अभ्यासका रूपमा व्याख्या गर्छन्। उनीहरूका अनुसार नेपालको राजनीतिक, सामाजिक विविधतालाई समेट्न यस्तो संरचना आवश्यक भएको दाबी छ।

यसरी केन्द्रीय समितिको आकारलाई लिएर सुरु भएको यो बहसले नेपाली दलहरूको संगठनात्मक संस्कार, कार्यक्षमता र दीर्घकालीन राजनीतिक अभ्यासबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। संख्या नै शक्ति हो कि संरचनागत स्पष्टता र निर्णय क्षमता, यो बहस अझै जारी रहने संकेत देखिन्छ।