संस्कृतिको पाँचबर्षे यात्रा : चिनियाँ आधुनिकीकरणको आध्यात्मिक आयाम

बेईजिङ / आगामी पाँच वर्षका लागि चीनको विकास योजनाको मस्यौदामा आर्थिक वृद्धि र प्राविधिक नवप्रवर्तन मात्र केन्द्रमा छैन, सांस्कृतिक तथा नैतिक उत्थानलाई पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण स्तम्भका रूपमा अगाडि सारिएको छ।

१५औं पञ्चवर्षीय योजना (सन् २०२६–२०३०) को मस्यौदा अनुसार सांस्कृतिक र नैतिक क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यस मस्यौदाले चिनियाँ संस्कृतिप्रति अटल आस्था, जनताका लागि समृद्ध सांस्कृतिक अनुभव र बलियो सांस्कृतिक उद्योगको विकासलाई जोड दिएको छ।

राष्ट्रिय जन कांग्रेसको चालू अधिवेशनमा विचाराधीन यो मस्यौदा सन् २०३५ सम्ममा समाजवादी आधुनिकीकरणको आधारभूत उपलब्धिको चिनियाँ लक्ष्यको अन्तिम दशकमा प्रवेश गर्दा यो एउटा महत्वपूर्ण चरण हो।

यसको सांस्कृतिक जोड चिनियाँ आधुनिकीकरणको एउटा परिभाषित विशेषता हो: भौतिक र सांस्कृतिक–नैतिक प्रगतिको समन्वित खोजी।

केही विश्लेषकहरूले पश्चिमा मुलुकहरूमा बढ्दो असमानता, घट्दो विश्वास र सांस्कृतिक विखण्डन साझा मूल्य र सामाजिक एकताको कमजोरीसँग जोडिएको बताएका छन्।

यसको विपरीत, चीनले द्रुत रूपमा बढिरहेको अर्थतन्त्रमा सामाजिक सद्भाव र साझा मूल्यहरू अभिवृद्धि गर्ने आधारका रूपमा सांस्कृतिक र नैतिक विकासलाई उजागर गरेको छ।

चीनले समृद्धि, समानता, न्याय, स्वतन्त्रता, इमानदारी र सामाजिक उत्तरदायित्व समेटेको समाजवादी मूल मूल्यहरूको सक्रिय रूपमा प्रवर्द्धन गरेको छ, सांस्कृतिक क्षेत्रमा नवप्रवर्तन र सृजनशीलतालाई प्रोत्साहन गरेको छ, सार्वजनिक सांस्कृतिक पूर्वाधार सुदृढ गरेको छ, चिनियाँ संस्कृति र सभ्यताको समृद्ध सम्पदाको संरक्षण र हस्तान्तरण गरेको छ, र सांस्कृतिक उद्योगको द्रुत विकासलाई बढावा दिएको छ।

चीनले सांस्कृतिक विकासमा उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ। सन् २०२४ को अन्त्यसम्ममा चीनमा ३ हजार २ सय ४८ सार्वजनिक पुस्तकालय र करिब ४४ हजार स्थानीय सांस्कृतिक केन्द्रहरू थिए, जसमा सन् २०२४ मा पुस्तकालय भ्रमण गर्नेको सङ्ख्या १ अर्ब ३४ करोड पुगेको थियो, जुन सन् २०१४ को तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी हो।

सन् २०२४ मा सङ्ग्रहालय र अन्य सांस्कृतिक सम्पदा संस्थाहरूले ३० हजार प्रदर्शनीहरू आयोजना गरेका थिए र १ अर्ब ५५ करोड भ्रमण गरेका थिए, जुन एक दशक अघिको ८४ करोडभन्दा निकै बढी हो। र, देशभरका १२ हजार ९ सय अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा कार्यशालाहरूले १२ लाख मानिसहरूलाई रोजगारी सिर्जना गरेको छ र आय बढाएको छ।

यी तथ्याङ्कहरूले चीनको सांस्कृतिक स्रोतहरूको निरन्तर विस्तार, सम्पदाप्रति बढ्दो सार्वजनिक सहभागिता, र फस्टाउँदो सांस्कृतिक परिदृश्यको आर्थिक लाभांशलाई उजागर गर्दछ। यी विकासहरू चिनियाँ सांस्कृतिक उत्पादनहरूको विश्वव्यापी प्रभाव बढेसँगै मेल खाएका छन्।

पछिल्लो दुई वर्षमा, “ने झा २” विश्वकै सर्वाधिक कमाउने एनिमेटेड फिल्ममध्ये एक बनेको छ, र चिनियाँ पौराणिक कथाबाट प्रेरित खेल “ब्ल्याक मिथ: वुकोंग” ले अन्तर्राष्ट्रिय प्रशंसा प्राप्त गरेको छ। चिनियाँ वेब उपन्यास, लघु–नाटक, अनलाइन गेम, र लाबुबु जस्ता लोकप्रिय सङ्ग्रहणीय वस्तुहरूले चीनभन्दा टाढाका दर्शकहरूलाई मोहित गरिरहेका छन्।

१५औं पञ्चवर्षीय योजनाको मस्यौदाले चीनको फराकिलो आधुनिकीकरण अभियानको भागका रूपमा सांस्कृतिक विकासलाई अगाडि बढाउन ठोस कदमहरू चालेको छ।

यस खाका अनुसार, चीनले साझा मूल्यहरूलाई निरन्तर सुदृढ गर्ने, उच्च गुणस्तरका सांस्कृतिक कार्यहरू उत्पादन गर्ने, र गुणस्तरीय सांस्कृतिक वस्तुहरूमा फराकिलो पहुँच सुनिश्चित गर्न सार्वजनिक सेवाहरू सुधार गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

विशेष गरी, डिजिटल क्षेत्र यस योजनामा प्रमुख रूपमा देखा परेको छ। चीनले इन्टरनेट युगमा जनताका लागि साहित्य र कलाका नयाँ रूपहरूलाई बढावा दिन खोजेको छ।

“सामाजिक सञ्जाल युगमा, कला उत्साहीहरूको काम अहिले फराकिलो दर्शकमाझ पुग्न सक्छ। धेरै दर्शकबाट बाहिर निस्केर मञ्चमा आइरहेका छन्, दर्शकबाट कलाकार बन्दै र प्रशंसाकर्ताबाट सिर्जनाकर्ता बन्दै गएका छन्,” प्रख्यात मूर्तिकार तथा शीर्ष राजनीतिक सल्लाहकार निकायका सदस्य वु वेइसानले भने।

आज, एक डेलिभरी कर्मचारीले अनलाइनमा कविता साट्न सक्छ, एक किसानले आफ्नो खेतबारीबाट गीत गाएर अपलोड गर्न सक्छ, र एक आप्रवासी कामदारले कारखानाको भुइँबाट कथाहरू लेखेर, एक पटक असम्भव ठानिएको फराकिलो दर्शकमाझ पुग्न सक्छ।

बाह्य रूपमा, मस्यौदा खाकाले सांस्कृतिक आदानप्रदान र विश्वव्यापी संलग्नतालाई जोड दिएको छ, जसले चिनियाँ सांस्कृतिक उत्पादन र उद्यमहरूलाई विदेश जान प्रोत्साहित गर्ने र सीमापार जनता–जनताबीचको सम्पर्कलाई सुदृढ गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

हालका वर्षहरूमा चिनियाँ संस्कृतिप्रति विश्वव्यापी रुचि पनि बढेको छ, “चिनियाँ हुँदै” (becoming Chinese) र “चीन यात्रा” (ChinaTravel) जस्ता शब्दहरू सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूमा लोकप्रिय बजवर्डका रूपमा देखा परेका छन्।

आगामी पाँच वर्षले चीनको विकास मोडेल – सांस्कृतिक र आर्थिक प्रगति दुवैमा आधारित –ले स्वदेशमा सहनशीलता र आत्मविश्वास र विदेशमा मान्यता प्रदान गर्न सक्छ कि सक्दैन भनेर परीक्षण गर्नेछ।

“चिनियाँ आधुनिकीकरणका लागि प्रशस्त भौतिक सम्पत्ति मात्र होइन, समृद्ध आध्यात्मिक र सांस्कृतिक जीवन पनि आवश्यक छ,” राष्ट्रिय विधायक तथा गुइझोउ साहित्य तथा कला सङ्घ परिषद्का अध्यक्ष ओउयाङ सियानसेनले भने।