‘चिनियाँ बन्ने’ वैश्विक लहर : सुरक्षा, सहजता र अवसरको खोजी

काठमाडौं — एक दशक क्यानडाको भ्यानकुभरमा बिताएपछि मेरी दिदी यसै महिना सांघाई फर्किइन्। उनको पहिलो प्राथमिकता पर्यटन थिएन, व्यावहारिक काम थियो— ढाड दुखाइको एमआरआई र दाँतको जाँच। एकै हप्ताभित्र दुवै काम भए। क्यानडामा यो सबै गर्न एक वर्ष लाग्न सक्थ्यो।

चीनभित्र यस्तो दैनिक कुशलता सामान्य मानिन्छ, तर बाहिरका देशमा यो कुनै आश्चर्यजस्तो लाग्छ। ‘सांघाईमा चिज सस्तो छ’ भन्ने दिदीको सहज टिप्पणीले सुरुमा अलमल्लमा पारेको थियो। यहीबेला एक स्थानीय साथीले विश्वकै ठूला महानगरमध्ये एक सांघाईमा सामान्य कमाइ गर्नेले पनि सम्मानजनक जीवन बिताउन सक्ने बताए।

चेङ्दु, चाङ्सा र कुनमिङजस्ता भित्री सहरमा त यो झनै सत्य छ। ज्याला खासै उच्च नभएका यी सहरमा रेस्टुरेन्टबाहिर रातको लाम लाग्नु सामान्य दृश्य हो।

चीनले भिसा नीति सहज बनाएपछि ‘चिनियाँ बन्ने’ अभियान भ्रमण प्रवृत्तिबाट वैश्विक ‘मिम’ बनेको छ। बुलेट ट्रेन चढ्ने, सडकछाप खाना चाख्ने, बजारमा मोलतोल गर्ने वा चिनियाँ स्नानगृहको मजा लिन आउने विदेशी पर्यटक नागरिकता खोज्दैनन्, उनीहरू एउटा अनुभूति खोज्दै छन्— सहजता।

यो आकर्षणको जरा के हो ? ग्यालप २०२५ विश्व सुरक्षा प्रतिवेदनअनुसार राति एक्लै हिँड्न सुरक्षित देशमा चीन विश्वमै तेस्रो स्थानमा छ, उत्तर अमेरिकाभन्दा अगाडि। सन् २०२४ मा हत्या दर प्रति एक लाख जनसङ्ख्यामा ०.४४ मात्र थियो। बन्दुक हिंसा र लागुपदार्थ दुर्व्यसन— अमेरिकी समाचारका नियमित शीर्षक— यहाँ लगभग अज्ञात छन्।

‘यो यति सुरक्षित देश हो कि म राति ३ बजे पनि दौडिन जान सक्छु,’ बीबीसी संवाददाता लाउरा बिकरले भनिन्। भ्लगर एलेक्स केजले व्यस्त सांघाई चोकमा जानीजानी ल्यापटप छाडेर गएको र केही घण्टापछि पनि त्यो त्यहीं रहेको भिडियो भाइरल भयो। विश्वभरका दर्शकले कमेन्टमा लेखे— ‘हाम्रो देशमा यो कहिल्यै सम्भव हुँदैन।’

चीन अझै विकासोन्मुख राष्ट्र हो, प्रतिव्यक्ति आयले ‘उच्च आय’ को सीमा नाघिसकेको छैन। तर यहाँ अस्थिरताको चिन्ता छैन। कोभिडपछिको मूल्यवृद्धिले थला परेका पश्चिमा पर्यटक चीनका भरिभराउ बजारमा ताजा उत्पादनले झोला भर्दै गरेको देखिन्छ। विश्व बैंकको तथ्याङ्कअनुसार पछिल्लो पाँच वर्षमा चीनको खुद्रा बिक्री अमेरिकाको ८० प्रतिशत बराबर छ, क्रयशक्तिको हिसाबले भने १.६ गुणा।

चिनियाँ जनताको सुरक्षाको प्रमुख स्रोत बलियो सामाजिक सञ्जाल हो। देशले करिब १० करोड जनतालाई चरम गरिबीबाट माथि उठाएको छ र विश्वकै सबैभन्दा ठूलो शिक्षा, सामाजिक सुरक्षा र स्वास्थ्य सेवा सञ्जाल निर्माण गरेको छ। गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवाको चाहना पूरै पूरा नभए पनि सीटी स्क्यानजस्ता आधारभूत परीक्षण वर्षौं पर्खनु नपर्ने र अत्यधिक शुल्क नलाग्ने अवस्था छ। यही कारण पछिल्लो समय विदेशीहरू उपचारकै लागि चीन आउने क्रम बढेको छ।

सामाजिक–आर्थिक स्थिरता मात्र समाजलाई जीवन्त राख्न पर्याप्त हुँदैन। मास्लोको सिद्धान्तले व्यक्तिगत विकासको महत्त्व पनि औंल्याउँछ। चीनको आकर्षण यही हो— यो गतिहीन, सम्भावनाहीन ठाउँ होइन। चिनियाँहरू भविष्यप्रति आशावादी छन्। एआईजस्ता प्रविधिलाई तीव्र रूपमा अँगालिरहेका छन्। एक अध्ययनअनुसार चिनियाँ उत्तरदाताहरू माथिल्लो सामाजिक स्तरमा उक्लने सम्भावनामा दृढ विश्वास राख्छन्।

उत्पादन केन्द्रबाट प्रविधि महाशक्तिमा रूपान्तरण हुँदै गरेको चीनमा उदीयमान प्रविधि क्षेत्रले युवाका लागि नयाँ अवसर सिर्जना गरिरहेको छ। तीव्र प्रतिस्पर्धात्मक शिक्षा प्रणालीका कारण कोही विदेश जाने सोचमा भए पनि विदेशबाट फर्कने र विदेशी व्यावसायिक आउने क्रम पनि उत्तिकै बढिरहेको छ।

विशाल आन्तरिक बजार र व्यापक औद्योगिक आधारले चीनलाई बाह्य धक्का सहन सक्ने क्षमता दिएको छ। मध्यपूर्वी उथलपुथलको प्रभावबारे यूएनडीपीको विश्लेषणले चीनको मानव विकास सूचकाङ्कमा असर नगण्य रहने देखाएको छ। सोमबार मुडिजले चीनको ‘ए१’ क्रेडिट रेटिङ यथावत राख्दै परिदृश्य ‘स्थिर’ मा स्तरोन्नति गरेको छ।

‘चिनियाँ बन्ने’ अभियान यिनै गुणले बढ्दै छ। यो आजको आनन्द र भोलिको राम्रो भविष्यप्रतिको चाहना हो। चीनभित्र हेर्दा यी सामान्य लाग्न सक्छन्, तर बढ्दो अनिश्चित संसारबाट हेर्दा यी नै साँचो विलासिता हुन्।