चीनले बनायो विश्वकै सबैभन्दा ठूलो र पूर्ण पावर ब्याट्री औद्योगिक प्रणाली

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनले दुई दशकभन्दा लामो समयको निरन्तर प्रयासपछि विश्वकै सबैभन्दा ठूलो र पूर्ण पावर ब्याट्री औद्योगिक प्रणाली निर्माण गरेको छ। प्रविधि, उत्पादन तथा बिक्रीका दृष्टिले चिनियाँ ब्याट्री उद्योग लगातार विश्वको अग्रस्थानमा रहेको चीन विज्ञान तथा प्रविधि संघका मानार्थ अध्यक्ष वान गाङले बताएका छन्।

दक्षिणपश्चिम चीनको सिचुआन प्रान्तमा बिहीबार शुरु भएको सन् २०२६ विश्व पावर ब्याट्री सम्मेलनको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै वानले चीनले पावर ब्याट्री क्षेत्रमा विश्वव्यापी नेतृत्व स्थापित गरे पनि उद्योगसामु अझै महत्वपूर्ण चुनौती रहेको बताए।

उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ब्याट्री आपूर्ति श्रृंखला क्रमशः क्षेत्रीय र स्थानीय बन्दै गएको छ। चीनभित्र पनि केही महत्वपूर्ण मूल प्रविधिमा कमजोरी कायम छन् भने भविष्य उन्मुख तथा अग्रणी अनुसन्धान थप बलियो बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ। प्रयोग अवधि समाप्त भएका ब्याट्रीको पुनःप्रयोग तथा पुनर्चक्रण प्रविधिमा पनि अझै अवरोध रहेको उनले बताए।

वानले पावर ब्याट्री प्रविधिको अर्को चरणका लागि नयाँ सामग्रीसम्बन्धी अनुसन्धान र नवप्रवर्तन तीव्र बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। उच्च क्षमताका नयाँ पुस्ताका क्याथोड र एनोड सामग्री तथा उच्च स्थिरतायुक्त इलेक्ट्रोलाइट विकासमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

उनले पूर्ण ठोस अवस्थाका ब्याट्री अर्थात अल सोलिड स्टेट ब्याट्रीको अनुसन्धान, विकास र औद्योगिक प्रयोगलाई तीव्र बनाउन आग्रह गरे। साथै, ठोस र तरल मिश्रित ब्याट्री प्रविधिको विकास तथा ठूलो परिमाणमा प्रयोगलाई गति दिन, परम्परागत तरल ब्याट्रीको कार्यक्षमता निरन्तर सुधार गर्न र सोडियम आयन ब्याट्रीलगायत नयाँ प्रविधिको अनुसन्धान तथा प्रयोगमा थप समर्थन गर्नुपर्ने बताए।

प्रयोग अवधि सकिएका पावर ब्याट्रीको व्यवस्थापनका लागि डिजिटल पहिचान प्रणाली छिटो कार्यान्वयन र सुधार गर्नुपर्नेमा पनि वानले जोड दिए। उत्पादनदेखि बिक्री, प्रयोग र पुनर्चक्रणसम्मका सम्पूर्ण चरणलाई डिजिटल प्रणालीमार्फत निगरानी गरी विभिन्न चरणका तथ्यांकलाई आपसमा जोड्न सके पुराना ब्याट्री अनियन्त्रित तथा गैरऔपचारिक पुनर्चक्रण प्रणालीमा जाने जोखिम घटाउन सकिने उनको भनाइ छ।

चिनियाँ ब्याट्री कम्पनीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय विस्तारबारे वानले विदेशमा लगानी र व्यवसाय विस्तारको गति तथा स्वरूप सावधानीपूर्वक तय गर्नुपर्ने बताए। हरित तथा न्यून कार्बन व्यवसायका लागि विदेशमा कानुनी तथा नियामकीय अनुपालन प्रणाली सुदृढ गर्नुका साथै बिक्रीपछिको सेवा सञ्जाल विस्तार गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ।

उनले चिनियाँ कम्पनीहरूले विदेशी सवारी उत्पादक तथा ब्याट्री कम्पनीसँग संयुक्त लगानी र सहकार्यलाई अझ गहिरो बनाउनुपर्ने पनि बताए।

चीनको उद्योग तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयका अनुसार विश्वमा उत्पादन हुने नयाँ ऊर्जा सवारीसाधन, पावर ब्याट्री तथा महत्वपूर्ण ब्याट्री सामग्रीमध्ये ७० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा चीनको छ। यसअघि मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार विश्वको करिब ७० प्रतिशत ब्याट्री सामग्री र करिब ६० प्रतिशत ब्याट्री चीनबाट आपूर्ति हुँदै आएको छ।

पूर्ण ठोस अवस्थाका ब्याट्रीलाई चीनले नयाँ ऊर्जा सवारीसाधन उद्योगको आगामी विकासका प्रमुख प्रविधिमध्ये एकका रूपमा प्राथमिकतामा राखेको छ। यस वर्ष जनवरीमा आयोजित मन्त्रीस्तरीय बैठकमा उद्योग तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले औद्योगिक तथा आपूर्ति श्रृंखलाको लचकता र प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता बलियो बनाउन अल सोलिड स्टेट ब्याट्री तथा उच्चस्तरीय स्वचालित ड्राइभिङ प्रविधिमा तीव्र प्रगति आवश्यक रहेको जनाएको थियो।

चीनले विद्युतीय सवारीसाधनमा प्रयोग हुने सोलिड स्टेट ब्याट्रीका ठोस इलेक्ट्रोलाइटसम्बन्धी प्राविधिक मापदण्डसमेत जारी गरिसकेको छ। यसले नयाँ पुस्ताको ब्याट्री प्रविधिका लागि आवश्यक मानकीकरण र औद्योगिकीकरणलाई थप गति दिने अपेक्षा गरिएको छ।

सियामेन विश्वविद्यालयअन्तर्गत चीन ऊर्जा अर्थशास्त्र अनुसन्धान केन्द्रका निर्देशक लिन बोछ्याङले चीनले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो ब्याट्री औद्योगिक प्रणाली निर्माण गरिसके पनि ऊर्जा रूपान्तरण र ऊर्जा सुरक्षाका आवश्यकता पूरा गर्न उद्योगको आकार अझ विस्तार गर्ने तथा लागत थप घटाउने पर्याप्त सम्भावना रहेको बताएका छन्।

उनका अनुसार पवन ऊर्जा, सौर्य ऊर्जा, ऊर्जा भण्डारण र विद्युतीय सवारीसाधनको संयुक्त विकास चीनको न्यून कार्बन रूपान्तरण तथा ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने महत्वपूर्ण मार्ग हो।

लिनले पवन र सौर्य ऊर्जाको तीव्र विस्तारमा प्रमुख अवरोधमध्ये एउटा विद्युत ग्रिडले नवीकरणीय विद्युत ग्रहण र व्यवस्थापन गर्न सक्ने सीमित क्षमता रहेको बताए। ऊर्जा भण्डारणको लागतसमेत अझै तुलनात्मक रूपमा उच्च रहेको उनको भनाइ छ।

भण्डारण प्रविधिमा सुधार र ठूलो परिमाणमा उत्पादनका कारण लागत घट्दै गएपछि विद्युत प्रणालीमा थप नवीकरणीय ऊर्जा समावेश गर्न सकिनेछ। यसले पवन र सौर्य विद्युतको विकासका लागि अझ ठूलो अवसर सिर्जना गर्ने उनले बताए।

लिनका अनुसार सुदृढ पावर ब्याट्री उद्योगले विद्युतीय सवारीसाधनको विस्तारलाई पनि गति दिनेछ। यसबाट पेट्रोलियम खपत घट्नुका साथै आयातित कच्चा तेलमाथिको चीनको निर्भरता कम गर्न सहयोग पुग्नेछ।

पवन, सौर्य ऊर्जा, ऊर्जा भण्डारण र विद्युतीय सवारीसाधनलाई एकीकृत रूपमा विकास गर्ने मार्ग प्राविधिक तथा आर्थिक दुवै दृष्टिले व्यवहार्य प्रमाणित भइसकेको उनको भनाइ छ।