रुस–दक्षिण अफ्रिका सम्बन्ध सुदृढ, ब्रिक्सदेखि अफ्रिका शिखर सम्मेलनसम्म सहकार्य विस्तार
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसाबीच भारतमा जारी ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको अवसरमा नयाँ दिल्लीमा भेटवार्ता भएको छ। भेटमा दुई नेताले द्विपक्षीय सम्बन्ध, व्यापार, शिक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक समन्वय र रुस–अफ्रिका सहकार्यका आगामी प्राथमिकताबारे छलफल गरेका छन्। पुटिनले रुस र दक्षिण अफ्रिकाबीचको सम्बन्ध सफलतापूर्वक विकसित भइरहेको उल्लेख गर्दै दुई देशका राजनीतिक नेतृत्व र सरकारी संयन्त्रबीच नियमित सम्पर्क कायम रहेको बताए।
पुटिनले आफू र रामाफोसाबीच यसअघि कजानमा भएको ब्रिक्स शिखर सम्मेलनका क्रममा पनि छलफल भएको स्मरण गर्दै त्यसयता दुवै पक्ष निरन्तर सम्पर्कमा रहेको बताए। उनले गत वर्ष दक्षिण अफ्रिकाका उपराष्ट्रपतिसँग सेन्ट पिटर्सबर्ग अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक मञ्चका क्रममा समसामयिक अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय विषयमा विचार आदानप्रदान भएको उल्लेख गरे। उनका अनुसार राजनीतिक संवाद, अन्तरसंसदीय सम्बन्ध र दुवै देशका विदेश मन्त्रालयबीचको सम्पर्क नियमित र स्थिर रूपमा अघि बढिरहेको छ।
पुटिनले सन् २००६ मा हस्ताक्षर भएको रुस–दक्षिण अफ्रिका मित्रता तथा साझेदारीसम्बन्धी आधारभूत सन्धिको २०औँ वार्षिकोत्सव हालै मनाइएको उल्लेख गर्दै यसलाई द्विपक्षीय सम्बन्धको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा प्रस्तुत गरे। उनले व्यापार तीव्र गतिमा नबढे पनि स्थिर र सन्तोषजनक स्तरमा रहेको बताए। दुवै देशबीच आर्थिक सम्बन्धलाई थप विविधीकरण गर्ने सम्भावना रहेको संकेत गर्दै पुटिनले परम्परागत क्षेत्रभन्दा बाहिर नयाँ सहकार्यका अवसर खोज्नुपर्ने धारणा राखे।
शिक्षा र मानव संसाधन विकासलाई पनि दुई देशबीचको दीर्घकालीन सहकार्यको महत्वपूर्ण क्षेत्रका रूपमा जोड दिइएको छ। पुटिनका अनुसार सन् २०२६–२७ शैक्षिक वर्षका लागि रुसले दक्षिण अफ्रिकी विद्यार्थीका लागि सरकारी छात्रवृत्तिको कोटा बढाएर १०० पुर्याएको छ। यसले शिक्षा, प्राविधिक जनशक्ति विकास र सांस्कृतिक आदानप्रदानमा द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप संस्थागत बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय विषयमा रुस र दक्षिण अफ्रिकाको दृष्टिकोण धेरै विषयमा समान रहेको पुटिनले बताए। उनले संयुक्त राष्ट्रसंघमा रुसी पहलप्रति दक्षिण अफ्रिकाले दिएको समर्थनका लागि धन्यवाद व्यक्त गरे। ब्रिक्स, संयुक्त राष्ट्रसंघ र अन्य बहुपक्षीय संरचनामा दुई देशबीचको समन्वयले ग्लोबल साउथका मुद्दा, बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थागत सुधारसम्बन्धी बहसमा थप प्रभाव पार्ने सम्भावना रहेको देखिन्छ।
पुटिनले दक्षिण अफ्रिकासँगको सम्बन्धलाई व्यापक रुस–अफ्रिका नीतिको महत्वपूर्ण हिस्सा भएको पनि स्पष्ट गरे। उनले आगामी अक्टोबर २८ र २९ मा मस्कोमा आयोजना हुने तेस्रो रुस–अफ्रिका शिखर सम्मेलनको तयारी तीव्र भइरहेको जानकारी दिए। शिखर सम्मेलनमा डिजिटल प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, शान्तिपूर्ण प्रयोजनका नयाँ प्रविधि, खाद्य सुरक्षा र दीर्घकालीन विकासका विषय प्रमुख एजेन्डामा रहने उनले बताए।
रुसले आगामी शिखर सम्मेलनमा दक्षिण अफ्रिकाबाट उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डलको सहभागिता अपेक्षा गरेको पुटिनले उल्लेख गरे। नयाँ दिल्लीमा भएको पुटिन–रामाफोसा भेटले ब्रिक्सभित्रको राजनीतिक समन्वयसँगै रुस–दक्षिण अफ्रिका सम्बन्धलाई शिक्षा, व्यापार, प्रविधि र अफ्रिका केन्द्रित बहुपक्षीय सहकार्यतर्फ थप विस्तार गर्ने संकेत दिएको छ।
