राष्ट्रसंघ महासभाका क्रममा लाभरोभका कूटनीतिक भेटवार्ता : युक्रेनदेखि इरान र प्रशान्त क्षेत्रसम्म छलफल

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसका परराष्ट्रमन्त्री सर्गेई लाभरोभले संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभाको उच्चस्तरीय सप्ताहका क्रममा न्यूयोर्कमा विभिन्न देशका नेता र परराष्ट्रमन्त्रीसँग भेटवार्ता गरेका छन्। सेप्टेम्बर २३ र २४ मा सार्वजनिक भएका विवरणअनुसार अमेरिका, सिरिया, इरान, सर्बिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स र स्विट्जरल्यान्डका प्रतिनिधिसँग भेट भएको छ। प्रशान्त क्षेत्रका साना टापु विकासशील राष्ट्रका प्रतिनिधिहरूसँग पनि उनले सामूहिक वार्ता गरेका छन्। भेटहरूमा युक्रेन युद्ध, मध्यपूर्वको संकट, द्विपक्षीय सम्बन्ध र क्षेत्रीय सहकार्य प्रमुख विषय बनेका छन्।

सेप्टेम्बर २३ मा लाभरोभ र अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोबीच भएको भेट यो चरणको सबैभन्दा बढी चासोको वार्ता थियो। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भेटको पुष्टि गरेको छ। युक्रेनसम्बन्धी कूटनीतिक प्रयास र रुस–अमेरिका सम्बन्धबारे छलफल भए पनि युद्धविराम वा शान्ति सम्झौता भएको घोषणा गरिएको छैन। दुवै पक्षबीच उच्चस्तरीय संवाद कायम रहनु यस भेटको तत्काल देखिने परिणाम हो।

लाभरोभले सिरियाका परराष्ट्रमन्त्री असाद हसन अल–शैबानीसँग पनि सेप्टेम्बर २३ मा भेट गरेका थिए। दुवै प्रतिनिधिमण्डलबीच वार्ता भएको पुष्टि भए पनि उपलब्ध सार्वजनिक विवरणले त्यसबाट कुनै नयाँ सम्झौता भएको देखाउँदैन। रुस र सिरियाबीचको राजनीतिक सम्पर्कलाई निरन्तरता दिने सन्दर्भमा यो भेट महत्त्वपूर्ण रहेको छ।

सेप्टेम्बर २४ मा इरानका परराष्ट्रमन्त्री अब्बास अराघचीसँगको भेटमा इरानसम्बन्धी घटनाक्रम र अन्य क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा छलफल भयो। रुसी परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार दुवै मन्त्रीले संकटको कूटनीतिक समाधानमा जोड दिए। उनीहरूले सेप्टेम्बर १ मा बिश्केकमा दुई देशका राष्ट्रपतिबीच भएका सहमतिको कार्यान्वयन र आगामी द्विपक्षीय सम्पर्कको कार्यतालिका पनि समीक्षा गरे। भेटबाट नयाँ सम्झौता भएको विवरण मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको छैन।

सर्बियाका राष्ट्रपति अलेक्जान्दर भुचिचसँगको भेटमा द्विपक्षीय सम्बन्ध, विशेषगरी ऊर्जा सहकार्य, केन्द्रमा रह्यो। भुचिचले नयाँ ग्याससम्बन्धी सम्झौता चाँडै हुने आशा व्यक्त गरेका छन्। यद्यपि न्यूयोर्कको भेटमै त्यस्तो सम्झौता हस्ताक्षर भएको घोषणा गरिएको छैन। लाभरोभले स्विट्जरल्यान्डका परराष्ट्रमन्त्री इग्नाजियो कासिससँग पनि भेट गरेका छन्; त्यस वार्ताको ठोस परिणामबारे पर्याप्त सार्वजनिक विवरण उपलब्ध छैन।

संयुक्त अरब इमिरेट्सका उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्री शेख अब्दुल्लाह बिन जायेद अल नाह्यानसँग लाभरोभको छुट्टै भेट भएको इमिरेट्सको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार त्यस दिनका विभिन्न द्विपक्षीय वार्तामा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा, व्यापार, लगानी, प्रविधि, जलवायु र क्षेत्रीय घटनाक्रम समेटिएका थिए। विज्ञप्तिले प्रत्येक विषयलाई लाभरोभसँगको भेटमा पृथक रूपमा जोडेको छैन।

प्रशान्त क्षेत्रका साना टापु विकासशील राष्ट्रका उच्चस्तरीय प्रतिनिधिहरूसँग लाभरोभले यस ढाँचाको १३औँ बैठक गरेका छन्। रुसी परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार छलफलमा जलवायु परिवर्तन, मत्स्यपालन, जलयातायात, शिक्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय चुनौती समेटिए। सहभागीहरूले सहकार्य विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका छन्, तर कुनै नयाँ परियोजना वा वित्तीय प्रतिबद्धता घोषणा गरिएको छैन।

हालसम्म सार्वजनिक विवरणले न्यूयोर्कका यी भेटहरूलाई कूटनीतिक सम्पर्क विस्तार र विद्यमान विषयमा समन्वयका रूपमा देखाउँछन्। इरानसँग अघिल्ला सहमतिको कार्यान्वयन समीक्षा, सर्बियासँग सम्भावित ग्यास सम्झौताबारे संवाद र प्रशान्त राष्ट्रहरूसँग सहकार्यका क्षेत्र पहिचान यस चरणका ठोस छलफल हुन्। घोषित परिणाम र अपेक्षित आगामी कदमबीच भेद राख्दा, युक्रेन युद्धविराम वा अन्य ठूलो नयाँ बहुपक्षीय सम्झौता हासिल भएको पुष्टि हुँदैन।