न्यूनचापीय प्रणाली कमजोर हुँदा पनि नेपालमा वर्षा किन बढिरहेको छ ?

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

बंगालको खाडीबाट विकसित न्यूनचापीय प्रणाली भारतको छत्तीसगढ आसपास पुगेर कमजोर हुँदै गए पनि नेपालका धेरै स्थानमा वर्षा बढेको छ। मौसमविदका अनुसार प्रणालीको केन्द्र नेपालमा नआए पनि त्यसले ल्याएको जलवाष्पयुक्त हावा, सक्रिय मनसुनी वायु र पहाडी भूगोल एकसाथ प्रभावकारी हुँदा भारी वर्षा सम्भव भएको हो।

यो प्रणाली उत्तरी अन्डमान सागर आसपास बनेर बंगालको खाडी हुँदै बलियो भएको थियो। त्यसपछि भारतको पूर्वी तट पार गरी ओडिशाबाट छत्तीसगढतर्फ अघि बढ्यो। भारतीय मौसम विभागका अनुसार जमिनमाथि सर्दै गर्दा यसको शक्ति घटिरहेको छ। तर प्रणाली कमजोर हुँदैमा त्यससँग फैलिएको आर्द्र हावाको प्रभाव तत्काल समाप्त हुँदैन।

नेपालमा मनसुन सक्रिय रहेकै बेला बंगालको खाडीबाट आएको थप जलवाष्प मिसिएको छ। पश्चिमी वायुको आंशिक प्रभाव पनि रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाको विश्लेषण छ। आर्द्र हावा हिमाल र पहाडको भिरालो भूभागमा ठोक्किएर माथि उठ्दा चिसिन्छ र बादल तथा वर्षा उत्पन्न हुन्छ। त्यसैले प्रणालीको केन्द्र टाढा रहे पनि त्यससँग जोडिएको आर्द्रताले नेपालमा व्यापक वर्षा गराउन सक्छ।

शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म देशका धेरै स्थानमा वर्षा हुने र केही ठाउँमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुन सक्ने मौसम पूर्वानुमान छ। गण्डकी र लुम्बिनीका एकाध स्थानमा अति भारी वर्षाको सम्भावना जनाइएको छ। हिमाली क्षेत्रमा हिमपात, पहाडी भेगमा पहिरो तथा साना नदीमा आकस्मिक बाढी र तराईका होचा क्षेत्रमा डुबानको जोखिम छ। प्राप्त मापनअनुसार पाल्पाको अर्चले केन्द्रमा पछिल्लो २४ घण्टामा २४५ मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा भएको छ।

मूल न्यूनचापीय प्रणाली क्रमशः कमजोर हुँदै जाने अनुमान भए पनि नेपालमा वर्षाको जोखिम एकैपटक घट्ने छैन। प्रणालीको प्रभाव पश्चिमतर्फ सर्दै जाँदा बागमतीदेखि पश्चिमका क्षेत्रमा थप वर्षा हुन सक्ने मौसमविद्को आकलन छ। त्यसैले नदीको बहाव, सडकको अवस्था र स्थानीय मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचना हेरेर मात्र यात्रा गर्न तथा जोखिमयुक्त स्थानमा सतर्क रहन आवश्यक छ।