भोटेकोशी बाढीको एक महिना : पाँच हजारभन्दा बढी बेपत्ता, पुनर्निर्माणका लागि सात खर्बभन्दा बढी आवश्यक
ड्रागन मिडिया सम्वाददाता
रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीको एक महिना पुग्दा पनि बेपत्ताको खोजी र प्रभावित परिवारलाई सहायता जारी छ। राष्ट्रिय विपद जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको पछिल्लो विवरणलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित समाचारअनुसार मृत्यु हुनेको सङ्ख्या एक हजार ४५३ पुगेको छ भने पाँच हजार ५५० जना अझै बेपत्ता छन्। हालसम्म १३ हजार ७९५ जनाको उद्धार गरिएको जनाइएको छ।
प्राधिकरणको द्रुत क्षति तथा आवश्यकता आकलनअनुसार बाढीबाट चार खर्ब आठ अर्ब २८ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको छ। पुनर्निर्माण र पुनर्स्थापनाका लागि सात खर्ब २३ अर्ब ३१ करोड ५२ लाख रुपैयाँ आवश्यक पर्ने अनुमान छ। यो प्रारम्भिक आवश्यकता आकलन हो; काम अघि बढ्दै जाँदा वास्तविक लागत परिवर्तन हुन सक्छ।
बाढीले सात हजार ५७० निजी घर, ४८ सार्वजनिक भवन, १८ विद्यालय, सात स्वास्थ्य संस्था र ३० सांस्कृतिक सम्पदामा क्षति पुर्याएको विवरण छ। करिब ६९ किलोमिटर सडक र ३७ मोटर चल्ने पुल प्रभावित भएका छन्। तीमध्ये ३३ पुल बगेका छन्। थप ६८ झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुगेको छ। कुल ७५९ मेगावाट क्षमताका १३ जलविद्युत आयोजना तथा २४ मेगावाट क्षमताका पाँच सौर्य ऊर्जा केन्द्र पनि प्रभावित भएका छन्।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटीका अनुसार करिब दुई हजार परिवारलाई खाद्य सामग्री र दुई हजार २०० घरधुरीलाई खानेपानी तथा सरसफाइसम्बन्धी सहायता पुर्याइएको छ। एक हजार ७१० जनाले मानसिक स्वास्थ्य तथा मनोसामाजिक सहयोग पाएका छन् भने एक हजार २३९ जनाले आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवाबाट लाभ लिएका छन्। धादिङका १९८ र नुवाकोटका २६२ घरधुरीलाई नगद सहायता दिइएको रेडक्रसले जनाएको छ।
यसैबीच नयाँ वर्षाले अस्थायी आश्रयमा बसेका परिवारको अवस्था कठिन बनाएको छ। सडक, पुल, आवास, खानेपानी र ऊर्जा संरचनाको पुनर्निर्माणसँगै बेपत्ताको खोजी तथा परिवारलाई सत्यापित सूचना दिने काम अबका प्रमुख चुनौती हुन्। प्रभावित क्षेत्रको पहुँच र मौसमको अवस्था बदलिरहेकाले राहत र पुनर्स्थापनाका योजना पनि स्थानीय आवश्यकताअनुसार निरन्तर अद्यावधिक गर्नुपर्नेछ।
