क्यास्पियन सागरको पारिस्थितिक प्रणाली जोगाउन संयुक्त पहल आवश्यक : पुटिन
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले क्यास्पियन सागरको पारिस्थितिक प्रणाली संरक्षण गर्न तटीय मुलुकहरूले संयुक्त उपाय अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन्। अक्टोबर ९ मा तुर्कमेनबाशीमा आयोजित क्यास्पियन पर्यावरण शिखर सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै उनले सागरको घट्दो जलस्तरलाई क्षेत्रले सामना गरिरहेको गम्भीर चुनौतीमध्ये एक बताए।
पुटिनका अनुसार पछिल्ला २० वर्षमा रुसतर्फको क्यास्पियन तटीय क्षेत्रको करिब २० हजार वर्ग किलोमिटर भूभाग सुकिसकेको छ। जलमार्ग सञ्चालनयोग्य राख्न रुसले हरेक वर्ष ठूलो बजेट खर्चेर नदी तथा जलमार्गको पिँधमा जमेको बालुवा र माटो हटाउँदै आएको उनले बताए। रुसी र विदेशी विज्ञहरूको अनुसन्धानले जलस्तर घट्नुको प्रमुख कारण जलवायु परिवर्तन रहेको देखाएको उनको भनाइ थियो।
क्यास्पियन क्षेत्रको पारिस्थितिक प्रणाली जोगाउन विद्यमान अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको पूर्ण उपयोग गर्नुपर्नेमा पुटिनले जोड दिए। यसका लागि सन् २००३ को तेहरान महासन्धिअन्तर्गत पक्ष राष्ट्रहरूको सम्मेलनलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्नुपर्ने उनले बताए।
रुसले क्यास्पियन सागरको डिजिटल प्रतिरूप निर्माण गर्ने प्रस्ताव गरेको पनि पुटिनले जानकारी दिए। कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित उक्त नमुनाले वाष्पीकरण, वर्षा र नदीबाट हुने पानीको बहावमा आएको परिवर्तन विश्लेषण गरी जलस्तरको भरपर्दो पूर्वानुमान गर्न सघाउनेछ।
क्यास्पियन पारिस्थितिक प्रणाली संरक्षणका लागि आर्थिक स्रोत र अन्तरसरकारी संयन्त्रसँगै प्राकृतिक विज्ञानका विभिन्न क्षेत्रमा दक्ष जनशक्ति आवश्यक रहेको पुटिनले बताए। क्षेत्रको दिगो विकास र जनजीवनको गुणस्तर सुधारका लागि तटीय मुलुकबीचको सहकार्यलाई रुसले निरन्तर समर्थन गर्ने उनको भनाइ थियो।
