खाद्य सुरक्षा राजनीतिक दबाबको औजार बन्नु हुँदैन: रुसी राजदूत

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

इन्डोनेसियाका लागि रुसी राजदूत सेर्गेइ तोल्चेनोभले काला सागरमा खाद्यान्न ढुवानी, समुद्री मार्गको सुरक्षा र विश्वव्यापी खाद्य सुरक्षाबारे आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका छन्। नोभेम्बर ११ मा द जकार्ता पोस्टमा प्रकाशित लेखमा उनले खाद्य सुरक्षासम्बन्धी बहस राजनीतिक आरोपमा नभई प्रमाणित तथ्यमा आधारित हुनुपर्ने बताएका छन्।

तोल्चेनोभका अनुसार युक्रेनी कृषि उत्पादनको निर्यातमा रुसले अवरोध गरेको भन्ने आरोपले काला सागर अनाज पहलको सर्त, कार्यान्वयन र अन्त्यको पृष्ठभूमिलाई बेवास्ता गर्छ। सन् २०२२ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र टर्किएसहित रुस तथा युक्रेनबीच भएको पहलले युक्रेनी बन्दरगाहबाट खाद्यान्न निर्यातका लागि सुरक्षित मार्ग बनाएको थियो। समानान्तर रूपमा रुसबाट खाद्यान्न र मल निर्यात सहज बनाउने समझदारी पनि भएको थियो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार पहलअन्तर्गत करिब ३ करोड २८ लाख टन खाद्यान्न विश्व बजारमा पठाइएको थियो। यो पहल सन् २०२३ जुलाईमा समाप्त भयो।

राजदूतले पहिलो सञ्चालन वर्षमा निर्यात भएको खाद्यान्नमध्ये करिब ७० प्रतिशत उच्च र उच्चमध्यम आय भएका अर्थतन्त्रमा पुगेको तथा युरोपेली सङ्घका सदस्य राष्ट्रले कुल ढुवानीको ४० प्रतिशत प्राप्त गरेको दाबी गरेका छन्। अफ्रिकी देशमा ४१ लाख टन र उपसहारा अफ्रिकामा ७ लाख ८० हजार टन खाद्यान्न पुगेको उनको लेखमा उल्लेख छ। उनले यी तथ्याङ्कलाई पहलको मानवीय उद्देश्य र खाद्यान्नको वास्तविक वितरणबीचको अन्तरका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सन् २०२३ को परिचालन विवरणअनुसार निर्यातको ४६ प्रतिशत एसिया, ४० प्रतिशत पश्चिमी युरोप र १२ प्रतिशत अफ्रिका पुगेको थियो। यो विवरणमा “पश्चिमी युरोप” भनिएको छ, “युरोपेली सङ्घका सदस्य राष्ट्र” होइन। संयुक्त राष्ट्रसङ्घले उच्च र उच्चमध्यम आय भएका देशमा मकैको ९० प्रतिशत र गहुँको ६० प्रतिशत पुगेको पनि जनाएको छ। त्यसैले कुल गन्तव्य, आय समूह र मानवीय सहायता छुट्टाछुट्टै सूचक हुन्।

तोल्चेनोभले काला सागर र आजोभ सागरमा व्यापारिक तथा नागरिक जहाजमाथि युक्रेनी ड्रोन र मानवरहित जलयानबाट आक्रमण भएको आरोप पनि लगाएका छन्। उनको लेखमा उल्लेखित रुसी पक्षको गणनाअनुसार युद्ध सुरु भएयता ३३१ मानवरहित हवाई यान, ४० मानवरहित सतही जलयान र दुई नेप्च्युन क्षेप्यास्त्र प्रयोग भएका छन्। ती आक्रमणमा १८ जना चालक दलका सदस्य मारिएको र २२८ नागरिक जहाज क्षतिग्रस्त भएको उनको दाबी छ। यी सङ्ख्या राजदूतले प्रस्तुत गरेको रुसी पक्षको विवरण हुन्, स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएका तथ्य होइनन्।

क्यास्पियन पाइपलाइन कन्सोर्टियमको तेल निर्यात टर्मिनलनजिक गत जुलाईमा ट्याङ्करहरू ड्रोन आक्रमणमा परेको घटनालाई पनि तोल्चेनोभले समुद्री सुरक्षा र पूर्वाधार संरक्षणको सन्दर्भमा उठाएका छन्। त्यस अवधिमा टर्मिनलनजिकका जहाजमाथि आक्रमण भएको कन्सोर्टियम र सञ्चारमाध्यमले जनाएका थिए। राजदूतले युरोपेली सङ्घले ती घटनाको सार्वजनिक रूपमा निन्दा नगरेको भन्दै आलोचना गरेका छन्। समुद्री आवागमनको स्वतन्त्रता र महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारको सुरक्षा राजनीतिक स्वार्थबाट निर्देशित हुनु नहुने उनको तर्क छ।

तोल्चेनोभको लेखले इन्डोनेसियासहित खाद्यान्न आयातमा निर्भर देशका लागि किफायती खाद्यान्न, अनुमानयोग्य ढुवानी र विश्वसनीय आपूर्तिकर्तासम्म निर्बाध पहुँचको महत्त्व औँल्याएको छ। खाद्य सुरक्षालाई भू–राजनीतिक दबाबको साधन नबनाई साझा लक्ष्यका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने उनको निष्कर्ष छ।