लाभ्रोभको दाबी—युक्रेनबारे अमेरिकी प्रस्ताव रुसले स्वीकार गरेको थियो

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसका विदेशमन्त्री सर्गेइ लाभ्रोभले सन् २०२५ अगस्टमा भएको एन्करेज शिखर सम्मेलनमा युक्रेनसम्बन्धी अमेरिकी प्रस्ताव रुसले स्वीकार गरेको बताएका छन्। उनले युरोपेली देशहरूको मध्यस्थता र रुसमाथिको व्यवहारको आलोचना गर्दै अमेरिकासँगको संवादमा संयम अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
मस्कोमा नोभेम्बर १६ मा टासका महानिर्देशक आन्द्रेई कन्द्राशोभसँगको अन्तर्वार्तामा लाभ्रोभले अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफ शिखर सम्मेलनभन्दा एक साताअघि राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेट्न आएको बताए। विटकफले प्रस्तुत गरेको प्रस्तावका केही पक्षमा सम्झौता आवश्यक देखिए पनि दीर्घकालीन सहमति सम्झौताबिना सम्भव नहुने ठानेर रुसले अमेरिकी प्रस्ताव स्वीकार गरेको उनको भनाइ थियो।
पछि त्यसबारे विभिन्न व्याख्या आएको उल्लेख गर्दै लाभ्रोभले प्रस्ताव राख्ने पक्षले अर्को पक्षको स्वीकृति पाएपछि समझदारी भएको मानिने बताए। तर अन्तर्वार्तामा प्रस्तावको पूर्ण पाठ वा सहमति भएका विषयको विस्तृत विवरण दिइएको छैन। यी घटनाबारे लाभ्रोभले प्रस्तुत गरेको रुसको पक्ष हो।
लाभ्रोभले ८१औँ संयुक्त राष्ट्र महासभाका क्रममा फिनल्यान्डका राष्ट्रपति अलेक्जान्डर स्टुबसँग भएको कुराकानी पनि सुनाए। स्टुबले परिस्थिति गलत दिशातर्फ गइरहेको र त्यसको परिणाम राम्रो नहुने बताएको उनको भनाइ थियो। लाभ्रोभले स्टुबलाई युक्रेनका लागि मूल्य रक्षाको कुरा मात्र नगरी ठोस कदम चाल्न आफूले आग्रह गरेको बताए।
जर्मनीको लाइपजिग विमानस्थलमा विस्फोटक पदार्थ बोकेको तर विस्फोट हुन नसकेको मानवरहित विमान भेटिएको घटनाबारे लाभ्रोभले त्यसलाई रुसी विमान प्रमाणित नगरिए पनि तीन दिनभित्र रुसलाई जिम्मेवार ठहराइएको दाबी गरे। त्यसपछि रुसी कूटनीतिज्ञ र रुसी सांस्कृतिक केन्द्रलाई जर्मनीबाट निष्कासन गर्ने घोषणा गरिएको उनले बताए। वाडेफुलसँगको भेटमा आफूले नर्ड स्ट्रीम पाइपलाइन विस्फोटको अनुसन्धान लामो भइरहेको हो कि भनेर सोध्दा उनले दुवै विषय फरक भएको जवाफ दिएको लाभ्रोभको भनाइ थियो।
युरोपसँग मध्यस्थताको अवसर पटकपटक आएको भन्दै लाभ्रोभले सन् २०१४ को युक्रेनी राजनीतिक सम्झौताको प्रसङ्ग उठाए। उनका अनुसार, तत्कालीन राष्ट्रपति भिक्टर यानुकोभिच र विपक्षीबीच भएको सम्झौताका फ्रान्स, जर्मनी र पोल्यान्ड ग्यारेन्टर थिए। तर भोलिपल्टै सत्ता परिवर्तन भएको उनले बताए। लाभ्रोभले उक्त घटनालाई ‘कू’ भनेका छन्।
रुस–अमेरिका सम्बन्धका बाँकी विवाद समाधान गर्ने संवाद सुस्त गतिमा अघि बढिरहेको लाभ्रोभले बताए। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोसँग भेट्दा आफूले हरेकपटक यी विषय उठाउने गरेको र दुवै पक्षलाई समाधानमा रुचि रहेको उनको भनाइ थियो। उनीहरूबीच संयुक्त राष्ट्र महासभाको उच्चस्तरीय सत्रका क्रममा न्यूयोर्कमा र जी–२० विदेशमन्त्रीहरूको बैठकका क्रममा एटलान्टामा भेट भएको थियो।
रुसी डिजेल आपूर्तिमाथिका प्रतिबन्ध हटाउने अमेरिकी निर्णयलाई ठूलो नीतिगत कदमका रूपमा प्रस्तुत गर्नु आवश्यक नभएको लाभ्रोभले बताए। भेनेजुएलाको तेलमाथि अमेरिका नियन्त्रण जमाएको दाबी गरिरहेको उल्लेख गर्दै उनले रुस र चीन त्यहाँका साझेदार मात्र भएको, तेल नियन्त्रण नगरेको बताए। विश्वका ऊर्जा बजारबाट रुसलाई बाहिर धकेल्ने प्रयास भइरहेको र अमेरिकाले विश्व ऊर्जा बजारमा प्रभुत्व जमाउने नीति अघि बढाएको उनको आरोप थियो।
अमेरिकासँग संवाद गर्नुपर्ने तर त्यसो गर्दा अत्यधिक उत्साह देखाउनु रुसको हितमा नहुने लाभ्रोभले बताए। उनले रुसका दुई सहयोगी सेना र नौसेना भएको पुरानो भनाइ स्मरण गर्दै अहिले वायु तथा अन्तरिक्ष फौज र आणविक शक्ति पनि रहेको बताए।





