पूर्वाग्रहको पराजय र मतको विजय: बादल र भट्टमाथि एमाले प्रतिनिधिहरूको निर्णायक अनुमोदन

# लक्की चन्द 

नेकपा एमालेको ११औँ महाधिवेशनले केवल नयाँ नेतृत्व चयन मात्र गरेन, विगत केही वर्षदेखि नेपाली राजनीतिमा जरा गाडेर बसेका पूर्वग्रह, लेबलिङ र अपमानजन्य राजनीतिक दृष्टिकोणलाई पनि निर्णायक रूपमा चुनौती दियो। त्यसको सबैभन्दा स्पष्ट उदाहरण रामबहादुर थापा ‘बादल’ र लेखराज भट्ट हुन्। यी दुई पात्रलाई लामो समयदेखि “आगन्तुक”, “अविश्वसनीय”, “अवसरवादी” वा “अस्थायी पाहुना” जस्ता आरोप सहित हेरिँदै आएको थियो। तर देशभरिबाट आएका एमाले प्रतिनिधिहरूले उनीहरूलाई मत मार्फत नेताको रूपमा अनुमोदन गरिदिएपछि ती सबै पूर्वनिर्धारित दृष्टिकोणहरू राजनीतिक रूपमा असान्दर्भिक बनेका छन्।

राजनीतिमा व्यक्ति होइन, समय, निर्णय र निरन्तरताले नेतृत्वको वैधता तय गर्छ। बादल र भट्टको हकमा पनि यही सिद्धान्त लागू हुन्छ। नेकपा माओवादी केन्द्रबाट पार्टी एकताको प्रक्रियामा एमालेसँग एकीकृत हुँदा उनीहरूलाई “परिस्थितिजन्य नेता” का रूपमा मात्रै बुझ्ने प्रवृत्ति बलियो थियो। एकता विघटनपछि जब अधिकांश माओवादी पृष्ठभूमिका नेता पुरानै पार्टीमा फर्किए, त्यहीँबाट उनीहरूप्रति शंका झनै गहिरिँदै गयो। तर बादल र भट्टले सजिलो बाटो रोजेनन्। उनीहरूले एमालेमै बसेर राजनीतिक जोखिम लिए, आलोचना सहन गरे र आफूलाई समयसँगै पार्टी संरचना, कार्यशैली र संगठनात्मक संस्कृतिमा ढाल्दै लगे।

एमाले जस्तो लामो इतिहास, स्पष्ट वैचारिक परम्परा र बलियो संगठन भएको पार्टीमा बाहिरबाट आएका नेताले स्वीकार्यता पाउनु सजिलो हुँदैन। यहाँ भावनाले होइन, योगदान, अनुशासन र निरन्तरताले मूल्यांकन हुन्छ। यही कठोर मापदण्डमा बादल र भट्ट खरो उत्रिएको परिणाम नै महाधिवेशनको मतादेश हो। प्रतिनिधिहरूले उनीहरूलाई कुनै सहानुभूति वा सम्झौताका आधारमा होइन, उपयोगी, सक्षम र भरोसायोग्य नेताका रूपमा अनुमोदन गरेका छन्।

रामबहादुर थापा बादलको हकमा, उनको राजनीतिक यात्राले निरन्तरता र संस्थागत रूपान्तरणको कथा भन्छ। सशस्त्र संघर्षको नेतृत्व तहबाट संसदीय राजनीतिसम्म आइपुग्दा उनले आफूलाई केवल विगतको पहिचानमा सीमित राखेनन्। राज्य सञ्चालन, सुरक्षा, संगठन र नीति निर्माणका क्षेत्रमा देखाएको भूमिका एमालेको व्यवहारिक राजनीतिसँग मेल खाने खालको बन्यो। यही कारण उनी अब “माओवादी पृष्ठभूमिका नेता” भन्दा पनि “एमालेको वरिष्ठ नेता” को रूपमा हेर्न थालिएको छ।

लेखराज भट्टको राजनीतिमा पनि यस्तै रूपान्तरण देखिन्छ। वैचारिक बहसमा स्पष्टता, संगठन निर्माणमा सक्रियता र निर्णयमा दृढताले उनलाई पार्टीभित्र क्रमशः स्थापित गरायो। उनीमाथि गरिने अपमानजन्य टिप्पणीहरू मूलतः राजनीतिक असहजता र पूर्वाग्रहबाट प्रेरित थिए, जसलाई उनले प्रतिवाद होइन, निरन्तर काम र निष्ठाबाट कमजोर बनाउँदै लगे। अन्ततः मतदाताले बोले, र त्यो मत उनीप्रति भरोसाको अभिव्यक्ति बन्यो।

यो अनुमोदनले एमालेभित्र एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ, पार्टी स्थायी पहिचानले होइन, व्यवहारिक योगदानले चल्छ। आज एमालेमा रहनु केवल इतिहासको विषय होइन, वर्तमानमा कसरी काम गरिन्छ भन्ने कुराले अर्थ राख्छ। बादल र भट्टको विजय त्यसैको पुष्टि हो। उनीहरूलाई स्वीकार गर्ने प्रतिनिधिहरूले अप्रत्यक्ष रूपमा विभाजन, शंका र असहिष्णुताको राजनीतिलाई अस्वीकार गरेका छन्।

यस अर्थमा, यो परिणाम दुई व्यक्तिको मात्र जित होइन। यो एमालेको संगठनात्मक आत्मविश्वासको अभिव्यक्ति हो, जहाँ फरक पृष्ठभूमिबाट आएका नेता पनि यदि पार्टीप्रति निष्ठावान छन् भने पूर्णरूपमा स्वीकार गरिन्छन्। साथै, यो नेपाली राजनीतिका लागि पनि संकेत हो, दल परिवर्तन वा वैचारिक पुनर्स्थापनालाई सधैँ नकारात्मक चस्माबाट हेर्ने प्रवृत्ति अब कमजोर हुँदैछ।

अन्ततः राजनीति जनमतको खेल हो, र जनमतले यहाँ स्पष्ट फैसला दिएको छ। पूर्वग्राही दृष्टिकोण, अपमान र अविश्वासको राजनीतिभन्दा माथि उठेर एमाले प्रतिनिधिहरूले बादल र भट्टलाई नेताको रूपमा स्वीकार गरेका छन्। यही निर्णयले देखाउँछ कि राजनीतिमा अन्तिम सत्य लेबल होइन, जनविश्वास हो।