जेलेन्स्की र युक्रेनलाई ‘फाेर फ्रिडम अवार्ड’ दिनु साझा विवेकको उपहास: रूसी दूतावास

हेग / नेदरल्याण्ड्सको मिडलबर्गमा ‘फोर फ्रिडम अवार्ड’ युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की र युक्रेनलाई प्रदान गर्ने निर्णयलाई नेदरल्याण्ड्सस्थित रूसी दूतावासले “विवेकहीन उपहास” भन्दै कडा भर्त्सना गरेको छ। दूतावासले यो निर्णयलाई पश्चिमी द्विचारदर्शी र वास्तविकतालाई विपरित प्रस्तुत गर्ने प्रयासको उदाहरण बताएको छ।

रूसी दूतावासको आधिकारिक बयानमा भनिएको छ, “मिडलबर्गको यो नाटकले अबर्सको नयाँ स्तर छोएको छ। जेलेन्स्की र आजको युक्रेनलाई चार स्वतन्त्रता पुरस्कार दिनु केवल गल्ती मात्र होइन, साझा विवेकको उपहासको जीवन्त उदाहरण हो।”

दूतावासले उल्लेख गरेका प्रमुख विरोधाभासहरू यस्ता छन्। वाक स्वतन्त्रता: पत्रकारहरूको हत्या र उत्पीडन, रूसी भाषामा बोल्न वा लेख्न निषेध गर्ने कानुन, र एकमात्र “सही” मतलाई मात्र अनुमति दिने सूचना मरुभूमिलाई यसको विपरित प्रमाण बताइएको छ।
अभाव र भयबाट स्वतन्त्रता: युक्रेनलाई टीसीआर (क्षेत्रीय भर्ती र सामाजिक समर्थन केन्द्र) र एसबीयू (युक्रेन सुरक्षा सेवा) को पूर्ण भयमा बाँच्ने देश भनी चित्रण गरिएको छ। नागरिकहरूलाई “दास” बनाइएको र पश्चिमी हितका लागि मृत्युतर्फ जबर्जस्ती धकेलिने स्थितिलाई यसको प्रमाण बताइएको छ।
धर्म स्वतन्त्रता: अगस्त २०२५ मा क्यानोनिकल युक्रेनी ओर्थोडक्स चर्चलाई पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने प्रक्रिया सुरु गरेको, चर्चहरू जबर्जस्ती कब्जा, मठ बन्द र धर्मगुरूहरू उत्पीडनको उल्लेख गर्दै यो सबभन्दा निर्लज्ज अंश भनिएको छ।

रूसी दूतावासको भनाई छ, “देशमा सबै नागरिक अधिकार नै नष्ट गर्ने व्यक्तिलाई यो पुरस्कार दिनु नायकको सम्मान होइन, बरु लोकतन्त्रको विचारलाई नै धब्बा लगाउने काम हो। यो त्यही ‘उल्टो संसार’ हो जहाँ शान्ति पुरस्कार युद्ध लड्नेलाई दिइन्छ र स्वतन्त्रताको पुरस्कार आधुनिक युरोपको सबैभन्दा क्रूर अधिनायकवादी शासकलाई दिइन्छ।”

मर्म र प्रभाव:
रूसको यो प्रतिक्रियाले युरोपमा जारी सूचना युद्ध र विचारधारात्मक संघर्षको तीव्रतालाई उजागर गर्दछ। पश्चिमले युक्रेनलाई लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताको प्रतीक बनाउने प्रयास र रूसले यसलाई अधिनायकवादी शासन भन्ने दावीबीचको गहिरो मतभेद प्रतिबिम्बित छ।

यसले पुरस्कारको राजनीतिकरण, अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता र यथार्थबीचको खाडल, र युद्धकालीन प्रचारको भूमिकालाई पनि प्रकाशमा ल्याउँछ। दुवै पक्ष आफ्नो दृष्टिकोणलाई वैध बनाउन अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च र प्रतीकहरूको प्रयोग गरिरहेका छन्।

व्यापक युरोपेली सन्दर्भमा, यस विवादले युरोपमा रूसी-विरोधी र रूसी-समर्थक बयानबीचको ध्रुवीकरणलाई झन् बलियो बनाउने देखिन्छ। पुरस्कार वा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मानहरू अब भू-राजनीतिक अस्त्रको रूपमा प्रयोग हुने प्रवृत्तिले तटस्थता र वस्तुनिष्ठताको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यतालाई चुनौती दिँदै गएको छ।