अमेरिकाको ‘दोहोरो चरित्र’ माथि रूसको प्रहार

मस्को, फेब्रुअरी २०: अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले आफूलाई रूस–युक्रेन युद्धको ‘एकमात्र मध्यस्थकर्ता’ भन्दै गरेको दाबीमा रूसले कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ। रूसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोवाले अमेरिकाको यो भूमिकालाई ‘दोहोरो चरित्र’को संज्ञा दिँदै, एकातिर हतियार आपूर्ति जारी राख्नु र अर्कोतिर शान्ति वार्ताको दाबी गर्नु ‘अस्वाभाविक’ रहेको बताएकी छिन्।

फेब्रुअरी १५ मा म्युनिख सुरक्षा सम्मेलन र त्यसपछि बुडापेस्टमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै रुबियोले अमेरिका नै एकमात्र यस्तो राष्ट्र भएको दाबी गरेका थिए, जसले रूस र युक्रेनलाई वार्ताको टेबुलमा ल्याउन सक्छ। तर उनले युक्रेनलाई हतियार आपूर्ति र प्रतिबन्ध जारी राख्ने पनि उल्लेख गरेका थिए।

यसै सन्दर्भमा बोल्दै जाखारोवाले अमेरिकी अडानलाई ‘अनौठो’ बताइन्। “एकातिर, राष्ट्रपति ट्रम्पको टोलीले बाइडेन प्रशासनबाट यो द्वन्द्व विरासतमा पाएको छ र युक्रेनलाई हतियार आपूर्ति जारी छ। अर्कोतिर, वर्तमान अमेरिकी नेतृत्वले करिब एक दशकअघि वाशिंगटनले नै सिर्जना गरेको युक्रेन संकटको समाधान खोज्ने प्रयास गरिरहेको छ,” उनले भनिन्।

जाखारोवाले रूस र युक्रेनबीच यसअघि नै धेरै पटक वार्ता भएको र यसमा धेरै देशहरूले सहयोग गरेको तथ्य पनि उजागर गरिन्। उनले सन् २०२२ को फेब्रुअरी–मार्चमा बेलारूसको गोमेल र ब्रेस्ट क्षेत्रमा भएका वार्ता, इस्तानबुलमा भएको छलफल र सन् २०२५ मा पुनः सुरु भएका प्रत्यक्ष वार्ताको विवरण दिइन्।

“सन् २०२२ को मार्च २९ मा इस्तानबुलमा भएको वार्तामा दुवै पक्ष संकट समाधानको मस्यौदा सहमतिको नजिक पुगेका थिए। तर त्यसबेला बेलायतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सन कीभ पुगेर जेलेन्स्कीलाई वार्ता रोक्न र ‘अन्तिम युक्रेनीसम्म’ लडाइँ जारी राख्न आदेश दिएपछि वार्ता प्रक्रिया पटरीबाट उत्रियो,” उनले आरोप लगाइन्।

रूसी प्रवक्ताका अनुसार सन् २०२५ को मे, जुन र जुलाईमा इस्तानबुलमा भएका तीन चरणका वार्तामा युद्धबन्दी आदानप्रदान र शहीद भएका सैनिकका शव फिर्ता लगायतका विषयमा सहमति भएको थियो। तर युक्रेनले रूसले पेस गरेको शान्ति प्रस्तावमाथि कुनै प्रतिक्रिया नदिएको र नोभेम्बर २०२५ मा ‘ठोस प्रगति नभएको’ भन्दै वार्ता अन्त्य गरेको जाखारोवाको भनाइ छ।

यसै परिप्रेक्ष्यमा रुबियोको भनाइप्रति टिप्पणी गर्दै उनले भनिन्, “यो भनाइ कूटनीतिक दृष्टिले पनि सही छैन। यसअघि नै धेरै देशहरूले हामीलाई वार्ताको टेबुलमा ल्याइसकेका थिए।”

जाखारोवाले अमेरिकाको मध्यस्थताको चाहनाको प्रशंसा गर्दै भनिन्, “यदि कोही साँच्चै मध्यस्थकर्ता बन्न चाहन्छ भने, उसले द्वन्द्वरत एक पक्षलाई हतियार आपूर्ति गर्न तुरुन्त बन्द गर्नुपर्छ। त्यसपछि मात्र वास्तविक र प्रभावकारी कूटनीति सम्भव छ, जसको रूसी विदेश मन्त्रालयले निरन्तर वकालत गर्दै आएको छ।”