चिनियाँ मार्सल आर्ट र एआईको अनुपम संगम : पहिलो भर्चुअल ‘मार्सल आर्ट डान्सर सिंगर’ वु आइ-ह्वा

काठमाडौं। आधिकारिक पदार्पण हुनुअघि नै सामाजिक सञ्जालमा एक करोडभन्दा बढी भ्युज बटुलिसकेकी एक कलाकार अहिले चर्चाको केन्द्रमा छिन्। तर, यी कलाकार कुनै साधारण मानिस होइनन्; उनी पूर्णरूपमा कम्प्युटर जनरेटेड भर्चुअल छवि हुन्। वार्नर म्युजिक चीनको सहकार्यमा तयार भएकी ‘वु आइ-ह्वा’ लाई विश्वकै पहिलो भर्चुअल ‘मार्सल आर्ट सिंगर-डान्सर’ का रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। हालै उनले आफ्नो पहिलो गीत र एआई-जनरेटेड म्युजिक भिडियो सार्वजनिक गरेकी छिन्।

प्रख्यात निर्देशक वु चिचीको निर्देशनमा तयार यो परियोजना एउटा पप गीत मात्र नभएर चिनियाँ सांस्कृतिक पहिचानबारे गहिरो प्रश्न पनि हो। सिर्जनाकारहरूले युवा पुस्ता हलिउडका सुपरहिरोहरूलाई अँगाल्न तयार हुँदा चीनका आफ्नै मार्सल आर्ट हिरोहरू विस्मृतिमा हराउँदै गएकोमा प्रश्न उठाएका छन्। निर्देशक वु भन्छन्, “मार्सल आर्ट संस्कृतिलाई बारम्बार पुरानै शैलीमा सम्झिरहनु आवश्यक छैन। यसलाई भविष्योन्मुख दृष्टिकोण र आधुनिकतासँग जोड्न आवश्यक छ। यही सोचले मलाई यो परियोजनामा डोर्यायो।”

कन्फुसियन सिनेमाको स्वर्णिम युगको केन्द्र हङकङ नजिकै ग्वाङडोङमा हुर्केका वुका लागि १९७० को दशकमा मार्सल आर्ट फिल्मलाई परिभाषित गर्ने ‘साव ब्रदर्स स्टुडियो’ का फिल्महरू गहिरो प्रेरणा हुन्। वु आइ-ह्वाले त्यही पुरानो सौन्दर्यशास्त्रलाई नयाँ प्रयोगसँग मिसाएकी छिन्। उनी परम्परागत मार्सल आर्ट हिरोले बोक्ने वंश, सम्प्रदाय, लिङ्गजस्ता बन्धनबाट मुक्त पात्र हुन्। स्टिफन चाउ, सामो हङ र ज्याकी च्यानका फिल्मबाट प्रभावित वु भन्छन्, “उनी पप संगीतमा मार्सल आर्टको फिल्टर मात्र लगाइएको कोस्प्ले होइन। उनले पुरानो योद्धा धर्म (जियान्जिया) लाई स्कुल, वंश र लिङ्गको बन्धनबाट मुक्त गरेर आधुनिक जीवनको साहस, एल्गोरिदम र स्वयम् भित्रको द्वन्द्वसँग जोडेर नयाँ व्याख्या गरेकी छिन्।”

उनको पहिलो गीतमा परम्परागत चिनियाँ वाद्ययन्त्र, इलेक्ट्रोनिक संगीत र अङ्ग्रेजी र्यापको अनौठो संगम छ। अङ्ग्रेजी भाषाको प्रयोगबारे निर्देशक वु भन्छन्, “विश्व भाषाको प्रयोगले अन्तर्राष्ट्रिय दर्शकलाई जोड्न सजिलो हुन्छ। मैले इलेक्ट्रोनिक डान्स म्युजिक र हिप-हप रोजेँ, किनकि मार्सल आर्ट पनि सटीक शारीरिक चाल हो र यी विद्या पनि लयमा आधारित छन्। दुवैमा सास, सन्तुलन र भावनाको अनुशासन चाहिन्छ।”

करिब एक महिनामा तयार पारिएको यस गीतको भिडियो ‘एआईएमभी’ (एआई म्युजिक भिडियो) हो, जुन पूर्ण रूपमा कृत्रिम बौद्धिकताले जनरेट गरिएको छ। यसले हाइपर-रियालिस्टिक भन्दा पनि १९७० को दशकको हङकङ सिनेमाको दानेदार (ग्रेनी) बनावट र कच्चापनलाई उजागर गर्छ। वु भन्छन्, “जब सम्पूर्ण उद्योग हाइ-डेफिनिसन यथार्थताको पछि दौडिरहेको छ, त्यो यथार्थताले कल्पनाशक्तिको गला नै निचोरिदिन सक्छ। म त्यो कच्चापनलाई जानीबुझी सिनेम्याटिक भाषाको रूपमा प्रयोग गर्न चाहन्छु, ताकि दर्शक कुनै मिथक हेरिरहेको अनुभूतिमा फर्कन सकून्।”

भिडियोको सबैभन्दा प्रभावशाली दृश्य अन्त्यतिर आउँछ, जहाँ एउटा मार्सल आर्टको पुस्तिकामा लेखिएको हुन्छ : ‘पुरुष र महिला दुवै मार्सल आर्ट उत्तराधिकारीलाई हस्तान्तरित’। यसले परम्परागत मार्सल आर्टमा रहेको लिङ्गगत स्टिरियोटाइप तोड्ने प्रयास गरेको छ।

एआई प्रविधिको प्रयोगलाई लिएर वुको धारणा स्पष्ट छ। उनी यसलाई सिर्जनाको पुनरागमनको रूपमा हेर्छन्। “एआईले मानिसलाई पिक्सल-लेभल रेन्डरिङ र दोहोरिने कोरियोग्राफी जस्ता थकाइलाग्दा कामबाट मुक्त गराएर कलात्मक निर्णय क्षमतालाई मात्र सिर्जनाको मूल सीप बनाउँछ। तर एआई आफैंमा सम्भावनाको संश्लेषक मात्र हो; यसले अनिवार्यता दिन सक्दैन। त्यो अनिवार्यता कलाकारको अन्तर्ज्ञान र अनुभवबाट आउँछ,” उनी बताउँछन्।

वार्नर म्युजिक चीनले यस परियोजनालाई बहुभाषिक उत्पादन र अन्तर्राष्ट्रिय वितरणमा सहयोग गरिरहेको छ। सार्वजनिक भएयता यस म्युजिक भिडियोले सामाजिक सञ्जालमा १० करोडभन्दा बढी भ्युज पाइसकेको छ। दर्शकको प्रतिक्रियाप्रति उत्साहित वु भन्छन्, “यसले पूर्वीय भावना बोकेको तर पूर्ण रूपमा आधुनिक लाग्ने दृश्य-श्रव्य भाषाको लागि ठूलो भोक रहेको देखाउँछ।”

सन् २०२६ मा वार्नर म्युजिक चीनसँग मिलेर थप दुई गीत ल्याउने योजना रहेको बताउँदै निर्देशक वुले वु आइ-ह्वाको मर्म स्पष्ट पार्छन्, “मैले वु आइ-ह्वालाई अर्को खोक्रो पूर्वीय प्रतीक बनाउन सिर्जना गरेको होइन। उनी ‘चीनमा जरा गाडेर, विश्वतिर फैलिएकी’ कलाकार हुन्, जसले विश्वव्यापी दर्शकलाई चिनियाँ संस्कृतिलाई नयाँ चश्माबाट हेर्ने मौका दिनेछिन्।”