भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा तातो खाना लिएर पुगे स्वयंसेवी टोली

ल्हासा — चीनको उत्तरपश्चिमी क्षेत्रमा गएको भूकम्पपछि प्रभावित बासिन्दा र उद्धारकर्मीका लागि तातो खाना पुर्‍याउन एक निजी खानपान कम्पनीको स्वयंसेवी टोली रातभर यात्रा गरेर विपद् क्षेत्रमा पुगेको छ।

स्थानीय विवरणअनुसार जुन १७ बिहान करिब १० बजे टोली भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा स्थापना गरिएको अस्थायी व्यवस्थापन स्थलमा पुगेको थियो। रातभरको यात्रापछि थकित भए पनि टोलीले तुरुन्तै अस्थायी भान्सा स्थापना गरी प्रभावित बासिन्दा, उद्धारकर्मी र स्थलमा खटिएका कर्मचारीका लागि तातो सुप तथा खाना तयार गर्न थालेको थियो।

जुन १८ बिहान १० बजेर २० मिनेट जाँदा ठूलो भाँडामा पकाइएको तातो सुप सकिन लागेको थियो। खाना बाँडिरहेका छिरिङ खार र छेबाले वरिपरि हेर्दा थप मानिस खाना लिन नआएको ठानेर आफूहरूका लागि पनि एक कचौरा सुप राखेका थिए। तर त्यही बेला केही कर्मचारीहरू पुनः खाना लिन आइपुगे। उनीहरूले आफूहरूले सामान्य रोटी खाएर बस्न सक्ने भन्दै अन्तिम कचौरा सुप ढिलो आइपुगेका एक कर्मचारीलाई दिए।

त्यसपछि स्वयंसेवी टोलीले दोस्रो चरणको मासुको सुप तयार गर्न थालेको थियो। टोलीका संयोजक सेम्पाले सहयोगीहरूसँग मिलेर भान्सामा पुनः काम अघि बढाएका थिए। उपलब्ध विवरणअनुसार बिहान ६ बजेदेखि खाना तयार गर्न सुरु गरेका टोलीका सदस्यहरूले करिब चार घण्टासम्म निरन्तर काम गरेका थिए र त्यसबीच आफूहरूले खाना खानसमेत समय पाएका थिएनन्।

सुप र परम्परागत खानाका परिकारमा केन्द्रित “जोथाङ” नामक खानपान कम्पनी सन् २०२३ मा स्थापना भएको बताइएको छ। कम्पनीले छिङहाइ, तिब्बत, गान्सु र सांघाइलगायत क्षेत्रमा ५० भन्दा बढी शाखा सञ्चालन गरेको स्थानीय विवरणमा उल्लेख छ। कम्पनीका संस्थापक सेम्पाका अनुसार भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा सहयोग गर्नु समाजप्रतिको उत्तरदायित्व पूरा गर्ने प्रयास हो।

जुन १६ साँझ भूकम्पको खबर थाहा पाएपछि सेम्पाले कम्पनीको आन्तरिक समूहमा उद्धार तथा राहत कार्यमा सहभागी हुन आह्वान गरेका थिए। त्यसपछि कम्पनीका व्यवस्थापक, शाखा प्रमुख र कर्मचारीसहित नौ सदस्यीय टोली गठन भएको थियो। सेम्पाका अनुसार टोलीमा सहभागीहरू सबै स्वेच्छाले राहत कार्यमा संलग्न भएका हुन्।

टोलीले तत्कालै राहतका लागि आवश्यक खाद्य सामग्री संकलन गरेको थियो। उनीहरूले करिब ७० हजार युआन बराबरको भेडाको मासु, पीठो र अन्य खाद्य सामग्री लिएर रातभर यात्रा गरेका थिए। प्रभावित क्षेत्रमा पुगेपछि उनीहरूले पहिलो चरणमा तीन सयभन्दा बढी व्यक्तिलाई तातो खाना उपलब्ध गराएको बताइएको छ।

पहिलो दिनको अनुभवपछि टोलीले अर्को दिन करिब एक हजार जनाका लागि खाना तयार गर्ने योजना बनाएको थियो। बिहान भेडाको मासुसहितको भात–सुप, दिउँसो तरकारीसहितको खाना र साँझ पीठोबाट बनाइने सुप तयार गर्ने व्यवस्था गरिएको स्थानीय विवरणमा उल्लेख छ। अस्थायी टेन्टभित्र राखिएका सामग्रीहरूमा खुर्सानी, च्याउ, मासु र अन्य आवश्यक खाद्य सामग्री थिए।

भूकम्पपछिको राहत कार्यमा तातो खाना केवल पोषणको विषय होइन, मानसिक सहारा पनि मानिन्छ। प्रभावित बासिन्दा, रातदिन खटिएका उद्धारकर्मी र अस्थायी व्यवस्थापन स्थलमा काम गरिरहेका कर्मचारीहरूका लागि सुरक्षित, तातो र तत्काल उपलब्ध खाना अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। त्यही आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर स्वयंसेवी टोलीले भान्सा सेवा निरन्तर सञ्चालन गरेको बताइएको छ।

स्थानीय विवरणअनुसार राहतस्थलमा तैनाथ कर्मचारी र स्वयंसेवकहरू लगातार काममा खटिएका थिए। धेरैले नियमित खाना खाने समयसमेत पाएका थिएनन्। यस्तो अवस्थामा निजी क्षेत्रबाट आएको खाना सहयोगले स्थलमा खटिएका व्यक्तिहरूलाई केही राहत दिएको थियो।

तर विपद् प्रभावित क्षेत्रमा राहत वितरण गर्दा निष्पक्षता, पारदर्शिता, समन्वय र सुरक्षा संवेदनशीलता कायम गर्नु आवश्यक हुन्छ। राहत सामग्री वास्तविक आवश्यकताअनुसार वितरण हुनु, स्थानीय प्रशासन र उद्धार संयन्त्रसँग समन्वय हुनु, र प्रभावित व्यक्तिको सम्मान तथा गोपनीयता कायम गर्नु पत्रकारिताको दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ।

उपलब्ध विवरणअनुसार स्वयंसेवी टोलीले बिहानको खाना वितरण सकिएलगत्तै दिउँसोको खाना तयारी सुरु गरेको थियो। भूकम्पपछि प्रभावित क्षेत्रमा बसोबास, स्वास्थ्य, भोजन, सरसफाइ र मनोसामाजिक सहयोगजस्ता आवश्यकता निरन्तर रहने भएकाले यस्ता राहत प्रयासहरूलाई व्यवस्थित र दीर्घकालीन समन्वयसँग जोड्नुपर्ने देखिन्छ।

भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा तातो सुप बोकेर पुगेको यो टोलीको प्रयासले विपद्को समयमा स्थानीय समाज, निजी क्षेत्र र स्वयंसेवी भावनाको भूमिकालाई देखाएको छ। संकटको घडीमा राज्य संयन्त्रसँगै समुदाय र व्यवसायिक संस्थाहरू पनि जिम्मेवारीका साथ अघि सर्दा राहत कार्य थप प्रभावकारी बन्न सक्छ।