चिनियाँ विदेशमन्त्रीले संयुक्त राष्ट्रसंघमा रुसी, युक्रेनी समकक्षीहरूसँग भेटघाट गर्दै, ‘शान्तिको लागि चीनको अस्पष्ट अडान प्रमाणित गर्दै’

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका अनुसार बिहीबार चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्यूरोका सदस्य समेत रहेका वाङले संयुक्त राष्ट्र संघको ७९औँ अधिवेशनको छेउमा रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभ र युक्रेनी विदेशमन्त्री एन्ड्रिई सिबिहासँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता महासभा गर्नुभएको छ।

युक्रेनका उच्च कूटनीतिज्ञसँगको भेटमा वाङले द्विपक्षीय सम्बन्धमा स्थिर विकासको गति कायम राख्न युक्रेनसँग काम गर्न चीन इच्छुक रहेको बताउनुभयो।

वाङसँगको भेटमा सिबिहाले युक्रेनले एक चीन नीतिप्रति अडिग रहेको दोहोर्‍याउनुभयो र चीनसँग बलियो साझेदारी निर्माण गर्ने इच्छा व्यक्त गर्नुभयो र युक्रेनले संकटमा चीनको अडान र शान्तिका लागि गरेको प्रयासको उच्च मूल्याङ्कन गरेको चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।

रुसी शीर्ष कूटनीतिज्ञसँगको भेटमा वाङले रुससँग कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना गर्ने मौलिक आकांक्षाप्रति चीन सधैँ सच्चा रहने र दुई देशका जनताको हितका लागि नयाँ युगको लागि व्यापक रणनीतिक साझेदारीलाई निरन्तर समृद्ध बनाउने बताए। ।

लाभरोभले वाङसँगको भेटमा रुसले द्विपक्षीय सम्बन्धको थप विकासका लागि चीनसँग मिलेर काम गर्न इच्छुक रहेको बताए। दुवै पक्षले युक्रेन संकटबारे पनि विचार आदानप्रदान गरेको चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।

चिनियाँ विश्लेषकहरूले सन् २०२२ मा रुस-युक्रेन द्वन्द्व सुरु भएदेखि नै चीनले सधैं दुवै पक्षसँग घनिष्ठ सम्पर्क राखेको र अझै पनि द्वन्द्व रोक्न र शान्ति स्थापना गर्न ठूलो मध्यस्थता प्रयास गरिरहेको बताए। यसले शान्तिका लागि चीनको अडानमा शंका गर्न नसकिने कुरा प्रमाणित गरिसकेको छ, तर केही देशहरू, विशेष गरी अमेरिकाले युक्रेन संकटमा चीनको अडानलाई दोषारोपण, आरोप र विकृतीकरण गर्दै आएका छन् जब तिनीहरूले आगोमा इन्धन थप्न खोजिरहेका छन्। यी थोरै देशहरूले घातक युद्धलाई लम्ब्याउन आफ्ना ‘करदाताहरूको पैसा पनि ठूलो मात्रामा खर्च गरिरहेका छन्।

युक्रेनको अवस्थाबारे संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को उच्चस्तरीय बैठकमा भाग लिने क्रममा वाङले मंगलबार संयुक्त राष्ट्रसंघको मुख्यालयमा भनेका थिए, “दोष लगाउने कुनै पनि प्रयास, युक्रेन मुद्दामा चीनमाथि हमला गर्नु गैरजिम्मेवारपूर्ण छ र सफल हुने छैन।

स्वार्थ, अक्षमता पर्दाफास

युक्रेन मुद्दामा अमेरिकाले बारम्बार चीनलाई गाली र हमला गर्दै आएको छ। तर, युक्रेनले संकटमा चीनको अडान र शान्तिका लागि गरेको प्रयासलाई उच्च मूल्याङ्कन गरेको भन्दै युक्रेन संकटमा वाशिङटनको स्वार्थ र आधिपत्यवादी स्वार्थ पूर्ण रूपमा उजागर भएको छ ।

चिनियाँ सामाजिक विज्ञान प्रतिष्ठानको रुसी, पूर्वी युरोपेली र मध्य एसियाली अध्ययन संस्थानका अनुसन्धान फेलो झाङ होङले बिहीबार ग्लोबल टाइम्सलाई युक्रेन संकटको प्रभावकारी र दिगो समाधान वास्तविकता र सम्मानमा आधारित हुनुपर्ने बताए। दुवै पक्षको उचित चासो छ, तर अमेरिकाको नेतृत्वमा पश्चिमबाट कीभलाई एकतर्फी समर्थनले द्वन्द्वलाई चर्काएको छ।

“विगत दुई वर्षले युक्रेनलाई पश्चिमबाट प्राप्त सैन्य सहयोगले शान्ति प्रवर्द्धन गर्न असफल भएको प्रमाणित गरेको छ तर द्वन्द्वलाई बारम्बार विस्तार र बढाएको छ,” झाङले उल्लेख गरे।

युद्ध समाप्त हुनबाट रोकेर, अमेरिकी सैन्य-औद्योगिक परिसरले ठूलो सैन्य सहायताबाट पैसा कमाउन सक्छ र वाशिंगटनले ईयूमा आफ्नो प्रभाव र रुसमाथि दबाब कायम राख्न सक्छ, त्यसैले जब अमेरिकाले चीनको अडानलाई रद्दी गर्छ, यो हास्यास्पद र मूर्खतापूर्ण छ, विज्ञहरुले भने ।

जे होस्, युक्रेन संकटलाई लिएर चीन र ईयूबीच असहमति छर्नका लागि अमेरिकाले चीनको अडानमाथि आक्रमण र बदनाम गरेको छ, झाङले भने। “यस प्रकारको चालले भर्खरै यो संकटलाई सम्हाल्न वाशिंगटनको असक्षमता र स्वार्थीपनलाई उजागर गरेको छ।”

वाङ यीले बुधवार न्यूयोर्कमा संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाको छेउमा परराष्ट्र मामिला र सुरक्षा नीतिका लागि युरोपेली संघ (ईयू) का उच्च प्रतिनिधि जोसेप बोरेलसँग पनि भेट गर्नुभयो। वाङले दुई पक्षबीच पारस्परिक विश्वास र सहयोग प्रवर्द्धन गर्न EU को शीर्ष कूटनीतिज्ञको रूपमा बोरेलको प्रतिबद्धता र प्रयासको लागि प्रशंसा व्यक्त गर्नुभयो।

बोरेलले आफ्नो पक्षका लागि भने, चीनको उदय एक रोक्न नसकिने ऐतिहासिक प्रवृत्ति हो। चीन पहिले नै बलियो देश हो र अझै बलियो हुँदै जानेछ। विश्वलाई चीन चाहिन्छ र युरोपले चीनसँगको सहकार्यलाई बलियो बनाउनुपर्छ।

विश्व शान्तिपूर्ण छैन किनकि चुनौतीहरू बढ्दै गएका छन् र द्वन्द्वहरू बढ्दै गएका छन्, र देशहरूले शान्ति र सुरक्षा कायम गर्न मिलेर काम गर्न आवश्यक छ, बोरेलले भने। दुवै पक्षले युक्रेनको संकटबारे पनि विचार आदानप्रदान गरेका छन् ।

इस्ट चाइना नर्मल युनिभर्सिटीको सेन्टर फर रुसी स्टडीजका रिसर्च फेलो कुई हेङले भने कि युक्रेन संकटमा चीनको अडानलाई बदनाम गरेर चीन र ईयू सदस्यहरू बीच असहमति छर्न अमेरिकाको प्रयासले केही ईयू सदस्यहरूलाई असर गरेको छ, तर प्रमुख देशहरू जस्तै। जर्मनी र फ्रान्सले अझै पनि रणनीतिक स्वायत्तता कायम राखेका छन्, र यसैले ईयूले स्पष्ट रूपमा बुझ्दछ कि उसले चीनसँग मिलेर काम गर्न आवश्यक छ।

यथार्थवादी हुनुहोस्

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले बुधबार संयुक्त राष्ट्र संघको महासभामा आफ्नो भाषणमा चीन-ब्राजिल शान्ति प्रस्ताव अस्वीकार गरे, जबकि ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला डा सिल्भाले मंगलबार सोही कार्यक्रममा रूस र युक्रेनबीचको द्वन्द्व अन्त्य गर्न वार्ताको योजनाको वकालत गरे , रोयटर्सले रिपोर्ट गरेको छ।

झाङले भने कि जेलेन्स्कीले शान्ति योजनाबाट धेरै आशा राखेका छन्। यद्यपि, यथार्थवादी हुनको लागि, युक्रेनले यो बुझ्नु आवश्यक छ कि उसले जति उच्च अपेक्षा गरेको छ, सबै पक्षहरूलाई सम्भव योजनामा ​​पुग्न त्यति नै गाह्रो हुनेछ। द्वन्द्वरत पक्षहरूले कम्तिमा पहिले द्वन्द्व रोक्न सक्छन् र अन्य जटिल विषयहरू वार्ताबाट समाधान गर्न सक्छन्, तर विवादित पक्षहरूले त्यसो गर्न अस्वीकार गरेमा युद्ध दीर्घकालीन रूपमा कायम हुनेछ।

अर्को कारण यो हो कि युक्रेन आफैले निर्णय गर्न असमर्थ छ, किनकि यो युद्धको वास्तविक प्रमुख खेलाडी अमेरिका हो। त्यसोभए, युक्रेनमा यो युद्ध रोक्न मस्कोसँग वार्ताको समय आएको छ भनेर वाशिंगटनले विश्वास गर्नु अघि, हामीले युक्रेनले स्पष्ट निर्णय गरेको र कुनै पनि शान्ति प्रस्ताव स्वीकार गरेको देख्न सक्षम नहुन सक्छौं। तर, चीन र ब्राजिललगायत अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबीच शान्तिको आह्वान गर्ने अन्य सदस्यहरूले यस अनन्त युद्धलाई रोक्नको लागि काम गरिरहने विज्ञहरूले बताएका छन्।

Desk by Sujata Thapa

Source : Global Times