केरुङमा जी–२१६ राजमार्ग खुलाउन चीनको युद्धस्तरको अभियान, दुई हजारभन्दा बढी उद्धारकर्मी परिचालन

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनको सिचाङ स्वायत्त क्षेत्रको सिगात्सेअन्तर्गत ग्यिरोङ अर्थात केरुङ क्षेत्रमा विनाशकारी बाढी र गेग्रान बहावपछि अवरुद्ध राष्ट्रिय राजमार्ग जी–२१६ खुलाउन चिनियाँ उद्धार तथा इञ्जिनियरिङ टोलीले युद्धस्तरमा काम गरिरहेको छ। नेपाल–चीन सीमाक्षेत्र जोड्ने महत्त्वपूर्ण सडकको ठूलो भाग बगेपछि खोज तथा उद्धार कार्यसँगै सडक सम्पर्क पुनःस्थापनालाई उच्च प्राथमिकतामा राखिएको छ।

शनिबारदेखि उद्धारकर्मी, सशस्त्र प्रहरी, अग्नि तथा उद्धार टोली र इञ्जिनियरिङ जनशक्ति माटो, ढुंगा र विशाल चट्टान हटाउँदै केरुङ नाकातर्फ अघि बढिरहेका छन्। सार्वजनिक भएका तस्बिरमा उद्धारकर्मीहरू हातैले ढुंगा र गेग्रान हटाउँदै गरेको तथा एक्साभेटर, लोडरलगायत भारी उपकरणबाट सडक खोल्ने प्रयास भइरहेको देखिन्छ।

सिचाङ क्षेत्रीय सरकारका अनुसार खोज तथा उद्धार अभियानमा दुई हजारभन्दा बढी जनशक्ति, सयौँ उद्धार सवारी तथा हजारौँ उपकरण परिचालन गरिएको छ। चिनियाँ जनमुक्ति सेना, सशस्त्र प्रहरी बल, खोज तथा उद्धार टोली, स्थानीय प्रहरी, अग्नि तथा उद्धार निकाय र सरकारी इञ्जिनियरिङ संस्थाका टोली अभियानमा सहभागी छन्।

राजमार्ग पुनःस्थापनाको अग्रभागमा प्राविधिक तथा भारी उपकरण परिचालित छन्। एक्साभेटर र लोडरले गेग्रान हटाउने, अस्थायी बाटो बनाउने तथा नदीले पूर्ण रूपमा बगाएको सडकखण्ड पुनःनिर्माण गर्ने काम गरिरहेका छन्।

जी–२१६ केरुङ नाकासम्म पुग्ने प्रमुख स्थलमार्ग भएकाले यसको अवरोधले ठूलो परिमाणमा उद्धार सामग्री, इन्धन, भारी उपकरण तथा जनशक्ति घटनास्थलसम्म पुर्‍याउन कठिन बनाएको छ। शनिबारसम्म क्षतिग्रस्त सडकको केही भाग पुनःखोलिएको र बाँकी अत्यन्त कठिन खण्डमा काम जारी रहेको जनाइएको छ।

केही स्थानमा सडकको आधारसमेत पूर्ण रूपमा बगेको छ। त्यस्ता क्षेत्रमा अस्थायी संरचना निर्माण गरेर सडक पुनःस्थापना गर्ने काम भइरहेको छ। नदीले कटान गरेको सडकखण्डमा ढुंगा, फलामे संरचना र अन्य सामग्री प्रयोग गरेर अस्थायी पहुँचमार्ग बनाउने प्रयास गरिएको छ।

सडक खोल्ने कामसँगै बेपत्ताको खोजी पनि विभिन्न दिशाबाट भइरहेको छ। एउटा टोली नदी तथा जलमार्ग हुँदै अघि बढिरहेको छ भने अर्को टोली पहाडी तथा भिरालो भूभागमा पैदल खोजी गरिरहेको छ। ड्रोनबाट हवाई निगरानी, सम्भावित जीवित व्यक्तिको खोजी तथा उद्धारकर्मीलाई आवश्यक सामग्री पुर्‍याउने कामसमेत भइरहेको छ।

सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रमा अग्नि तथा उद्धारकर्मीहरूले निश्चित क्षेत्र विभाजन गरेर सूक्ष्म खोजी गरिरहेका छन्। उनीहरूले जीवन संकेत पत्ता लगाउने उपकरण, ड्रोन तथा उपग्रह नेभिगेसन प्रणालीको प्रयोग गरिरहेका छन्। केही क्षेत्रमा उद्धारकर्मीहरू भग्नावशेष र बाक्लो गेग्रानभित्र जीवित व्यक्ति हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राखेर चरणबद्ध रूपमा खोजी गरिरहेका छन्।

केरुङ क्षेत्रमा ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन रहेका कारण चिनियाँ पक्षले खोज तथा पहिचान कार्यलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ। सम्पर्कविहीनमध्ये विभिन्न देशका विदेशी नागरिक पनि रहेको चिनियाँ अधिकारीहरूले बताएका छन्। सम्बन्धित देशका दूतावास तथा वाणिज्य दूतावाससँग विवरण आदानप्रदान भइरहेको छ।

खोज तथा उद्धारका लागि ठूलो भूभागको प्रारम्भिक खोजी भइसकेको भए पनि बाक्लो हिलो, विशाल ढुंगा, भत्किएका संरचना, तीव्र नदी प्रवाह र बदलिँदो मौसमले अभियानलाई अत्यन्त कठिन बनाएको छ।

उद्धार टोलीलाई अर्को ठूलो चुनौती सम्भावित दोस्रो विपदको जोखिम हो। बाढी र गेग्रानले माथिल्लो क्षेत्रमा बनाएका अस्थायी अवरोध तथा कमजोर भौगर्भिक संरचनालाई निरन्तर निगरानी गरिएको छ। राडार, ड्रोन तथा जलविज्ञान उपकरणबाट भूभाग र पानीको सतहमा हुने परिवर्तन चौबिसै घण्टा निगरानी भइरहेको छ।

यसैबीच चिनियाँ वैज्ञानिक टोलीले विपदको उत्पत्तिबारे प्रारम्भिक अध्ययन गरेको छ। प्रारम्भिक अध्ययनअनुसार हिमाली क्षेत्रमा हिम, चट्टान, पानी र माटोको ठूलो मात्रा एकैपटक तलतिर बगेपछि तीव्र गेग्रान बहाव विकसित भएको थियो।

वैज्ञानिकहरूले उच्च हिमाली क्षेत्रमा शुरु भएको ठूलो भू–हिमीय अवरोह केही मिनेटमै तलको बस्ती तथा सीमाक्षेत्रसम्म पुगेको प्रारम्भिक निष्कर्ष निकालेका छन्। तर विपदको वास्तविक कारण, यसको परिमाण र हिमनदी तथा भौगर्भिक संरचनाको भूमिकाबारे थप अध्ययन आवश्यक रहेको बताइएको छ।

चीनले घटनापछि सिचाङमा उच्चस्तरको प्राकृतिक विपद आपतकालीन प्रतिक्रिया सक्रिय गरेको छ। केन्द्र तथा क्षेत्रीय तहबाट उद्धार, प्रभावित नागरिकको पुनर्वास र आधारभूत सेवा पुनःस्थापनाका लागि ठूलो मात्रामा आर्थिक तथा प्राविधिक स्रोत परिचालन गरिएको छ।

केरुङको विपद नेपालसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको सीमापार संकटसमेत बनेको छ। चीनले आफ्नो क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार सञ्चालनसँगै नेपाललाई राहत सामग्री, सुरुङ उद्धार विशेषज्ञ, प्राविधिक उपकरण, उपग्रह तस्बिर तथा जलविज्ञानसम्बन्धी सूचना उपलब्ध गराइरहेको छ।

नेपाल सरकारको अनुरोधमा चीनबाट सुरुङ उद्धार विशेषज्ञहरू नेपालसमेत आएका छन्। उनीहरू नेपाली सुरक्षाकर्मीसँग समन्वय गरेर बाढी प्रभावित जलविद्युत आयोजनाका सुरुङमा फसेका मानिससम्म पुग्ने प्रयासमा सहभागी भएका छन्।

केरुङ क्षेत्रमा सम्पर्कविहीन नेपाली नागरिकको विवरण पनि चिनियाँ पक्षले नेपाललाई उपलब्ध गराइरहेको छ। यसअघि ९८ जना नेपालीको नाम समेटिएको विवरण नेपाली पक्षलाई पठाइएको थियो। उनीहरूको पछिल्लो अवस्थाबारे नेपाल र चीनका सम्बन्धित निकायले विवरण मिलान र खोजी जारी राखेका छन्।

यस विपदले नेपाल र चीन जोड्ने केरुङ–रसुवागढी सीमाक्षेत्रको संवेदनशील भौगोलिक अवस्थासँगै हिमाली क्षेत्रमा बढ्दै गएको हिमनदी, पहिरो र गेग्रान बहावको जोखिमलाई पुनः उजागर गरेको छ। तत्कालको प्राथमिकता भने जीवित व्यक्ति खोज्नु, सम्पर्कविहीनको अवस्था पत्ता लगाउनु, अवरुद्ध जी–२१६ राजमार्ग पुनःखोल्नु र प्रभावित क्षेत्रमा निर्बाध राहत आपूर्ति सुनिश्चित गर्नु रहेको छ।

फोटो : चिनियाँ सञ्चारमाध्यम/उद्धार निकाय