ब्रिक्समा काशिम शेट्टिमाको सक्रिय उपस्थिति : नाइजेरियाको युवा शक्ति, डिजिटल अर्थतन्त्र र अफ्रिकी बजारमा मिडियाको ध्यान

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

नयाँ दिल्लीमा आयोजित १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा नाइजेरियाका उपराष्ट्रपति काशिम शेट्टिमा अफ्रिकाको विशाल जनसंख्या, युवा जनशक्ति र उदीयमान डिजिटल अर्थतन्त्रको प्रतिनिधित्व गर्ने महत्वपूर्ण आवाजका रूपमा ध्यानमा आएका छन्। राष्ट्रपति बोला अहमद टिनुबुको प्रतिनिधित्व गर्दै शेट्टिमाले उच्चस्तरीय नाइजेरियाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गरेका छन्। ब्रिक्स साझेदार राष्ट्रका रूपमा नाइजेरियाको उपस्थितिले समूहको अफ्रिकी आयामलाई अझ व्यापक बनाएको छ।

नाइजेरिया जनवरी २०२५ देखि ब्रिक्स साझेदार राष्ट्र बनेको हो। अफ्रिकाको सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको देशका रूपमा यसको सहभागितालाई केवल राजनीतिक उपस्थितिका रूपमा नभई विश्व दक्षिणको जनसांख्यिक, आर्थिक र विकास सम्भावनासँग जोडेर हेरिएको छ। विशाल घरेलु बजार, ऊर्जा स्रोत, कृषि क्षमता, खनिज सम्पदा र तीव्र रूपमा बढिरहेको प्रविधि क्षेत्रले नाइजेरियालाई विस्तारित ब्रिक्सका लागि महत्वपूर्ण साझेदार बनाएको छ।

शेट्टिमाको नेतृत्वमा नयाँ दिल्ली पुगेको प्रतिनिधिमण्डलमा विदेश, उद्योग तथा व्यापार, सञ्चार तथा डिजिटल अर्थतन्त्र र वातावरण क्षेत्रका वरिष्ठ मन्त्रीहरूको सहभागिता रहेको छ। प्रतिनिधिमण्डलको संरचनाले नै नाइजेरियाले ब्रिक्ससँगको सम्बन्धलाई केवल कूटनीतिक संवादमा सीमित नराखी व्यापार, उद्योग, प्रविधि, ऊर्जा र दिगो विकाससँग जोड्न चाहेको संकेत दिएको छ।

नाइजेरियाले सम्मेलनमा व्यापार तथा लगानी, ऊर्जा, कृषि, ठोस खनिज, प्रविधि र नवप्रवर्तनलाई प्रमुख प्राथमिकता बनाएको छ। अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता बजारमध्ये एक रहेको नाइजेरियाले ब्रिक्सका विशाल अर्थतन्त्रसँग औद्योगिक उत्पादन, मूल्य अभिवृद्धि र नयाँ आपूर्ति श्रृंखला निर्माण गर्ने अवसर खोजिरहेको छ।

विशेषगरी कृत्रिम बौद्धिकता र डिजिटल अर्थतन्त्र नाइजेरियाको नयाँ विकास कार्यसूचीका महत्वपूर्ण क्षेत्र बनेका छन्। देशमा विकसित वित्तीय प्रविधि कम्पनीहरूले अफ्रिकी डिजिटल भुक्तानी र वित्तीय सेवामा उल्लेखनीय प्रभाव विस्तार गरिरहेका छन्। शेट्टिमा नेतृत्वको सरकारले स्वदेशी प्रविधि कम्पनीलाई क्षेत्रीय र विश्वव्यापी ब्रान्डका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य अघि सारेको छ।

भारतको डिजिटल पूर्वाधार, प्रविधि उद्योग र विशाल युवा जनसंख्यालाई आर्थिक अवसरसँग जोड्ने अनुभवलाई नाइजेरियाले विशेष चासोका साथ हेरिरहेको छ। दुवै देशमा ठूलो युवा जनसंख्या रहेको र प्रविधिमार्फत रोजगारी तथा सेवा विस्तारको आवश्यकता समान भएकाले भारतको अनुभव नाइजेरियाका लागि उपयोगी सहकार्यको आधार बन्न सक्ने देखिएको छ।

भारत र नाइजेरियाबीचको सम्बन्ध पनि शेट्टिमाको ब्रिक्स सहभागिताको महत्वपूर्ण पृष्ठभूमि हो। दुवै देशबीच व्यापार, औषधि, सूचना प्रविधि, ऊर्जा, कृषि, रक्षा, शिक्षा र उद्योगमा लामो समयदेखि सहकार्य रहँदै आएको छ। ब्रिक्सको नयाँ संरचनाले यस द्विपक्षीय सम्बन्धलाई विश्व दक्षिणको व्यापक आर्थिक सहकार्यसँग जोड्ने थप अवसर दिएको छ।

ऊर्जा क्षेत्रमा नाइजेरियाको महत्व विशेष छ। तेल र प्राकृतिक ग्यासको प्रमुख अफ्रिकी उत्पादक राष्ट्रका रूपमा उसले परम्परागत ऊर्जा सुरक्षासँगै विद्युत विस्तार, स्वच्छ ऊर्जा र ऊर्जा पूर्वाधारमा नयाँ लगानी आवश्यक रहेको बताउँदै आएको छ। ब्रिक्सका ऊर्जा उत्पादक, प्रविधि विकासकर्ता र लगानीकर्ता देशसँग सहकार्य विस्तार भए नाइजेरियाको ऊर्जा क्षेत्रले नयाँ गति लिन सक्ने सम्भावना छ।

ठोस खनिज र कृषि क्षेत्र पनि नाइजेरियाले प्राथमिकतामा राखेको छ। कच्चा स्रोत निर्यातमा सीमित नभई प्रशोधन, स्थानीय उत्पादन र मूल्य अभिवृद्धि उद्योग विकास गर्ने प्रयास टिनुबु सरकारको आर्थिक सुधारसँग जोडिएको छ। यसका लागि ब्रिक्स देशको प्रविधि, पुँजी र औद्योगिक अनुभवसँग साझेदारी नाइजेरियाका लागि महत्वपूर्ण हुन सक्छ।

शेट्टिमाको नयाँ दिल्ली उपस्थितिले अफ्रिकाभित्र ब्रिक्सको प्रतिनिधित्वलाई अझ विविध बनाएको छ। दक्षिण अफ्रिकाले विकसित औद्योगिक तथा वित्तीय संरचना, इजिप्टले उत्तर अफ्रिका र अन्तरमहादेशीय व्यापार, इथियोपियाले पूर्वी अफ्रिका तथा महादेशीय कूटनीति प्रतिनिधित्व गरिरहेका बेला नाइजेरियाले पश्चिम अफ्रिकाको विशाल बजार, जनसंख्या, ऊर्जा र डिजिटल उद्यमशीलतालाई ब्रिक्ससँग जोडेको छ।

नाइजेरियाले विश्व शासन सुधार र विकासशील देशको बढी प्रतिनिधित्वलाई पनि महत्व दिँदै आएको छ। अफ्रिकाका ठूलो जनसंख्या भएका देशले संयुक्त राष्ट्रसंघ, अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्था र अन्य वैश्विक निर्णय संरचनामा पर्याप्त प्रभाव नपाएको प्रश्न लामो समयदेखि उठ्दै आएको छ। ब्रिक्सले यही असन्तुलनलाई सम्बोधन गर्ने मञ्च बन्न सके नाइजेरियाजस्ता देशका लागि यसको राजनीतिक महत्व अझ बढ्नेछ।

शेट्टिमाको सहभागिताको अर्को सकारात्मक पक्ष दक्षिण–दक्षिण सहकार्यमा नाइजेरियाको बढ्दो सक्रियता हो। विकासशील देशबीच प्रविधि, पूँजी, कृषि ज्ञान, औद्योगिक अनुभव र सीप आदानप्रदानले परम्परागत उत्तर–दक्षिण आर्थिक निर्भरताभन्दा बढी विकल्प सिर्जना गर्न सक्छ भन्ने धारणा नाइजेरियाको ब्रिक्स सहभागितामा स्पष्ट देखिन्छ।

सी चिनफिङले चीनको औद्योगिक शक्ति, भ्लादिमिर पुटिनले रुसको रणनीतिक प्रभाव, नरेन्द्र मोदीले भारतको कूटनीतिक सन्तुलन, सिरिल रामाफोसाले दक्षिण अफ्रिकाको विकास दृष्टि र अबिय अहमदले पूर्वी अफ्रिकाको आकांक्षा अघि सारिरहेका बेला काशिम शेट्टिमाले पश्चिम अफ्रिकाको विशाल युवा जनशक्ति, डिजिटल अर्थतन्त्र र उद्यमशील सम्भावनालाई ब्रिक्सको बहसमा थपेका छन्।

नयाँ दिल्लीबाट नाइजेरियाले दिएको सकारात्मक सन्देश स्पष्ट छ। ब्रिक्सको भविष्य केवल स्थापित ठूला अर्थतन्त्रको शक्तिमा निर्भर रहने छैन। अफ्रिकाको विशाल युवा जनसंख्या, नयाँ बजार, डिजिटल नवप्रवर्तन र औद्योगिकीकरणको सम्भावनालाई समूहले प्रभावकारी रूपमा जोड्न सके यसको विश्व दक्षिणसम्बन्धी भूमिका अझ प्रभावशाली हुनेछ।

यस दृष्टिले काशिम शेट्टिमाको ब्रिक्स सहभागिता राष्ट्रपति टिनुबुको प्रतिनिधित्वमा सीमित छैन। यसले नाइजेरियालाई पश्चिम अफ्रिकाको प्रमुख आर्थिक शक्ति, उदीयमान प्रविधि केन्द्र र विश्व दक्षिणको नयाँ विकास साझेदारका रूपमा स्थापित गर्ने व्यापक कूटनीतिक प्रयासलाई प्रतिबिम्बित गरेको छ।