इरान र ओमानबीच होर्मुज जलडमरूमध्यको नौवहन मार्गबारे अन्तिम सहमति
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
इरान र ओमानबीच होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै हुने समुद्री नौवहन मार्गसम्बन्धी अन्तिम सहमति भएको छ। इरानी समाचार संस्था तस्निमले एक जानकार श्रोतलाई उद्धृत गर्दै दुवै देशले जलडमरूमध्यको प्रवेश तथा बाहिरिने मार्गको व्यवस्थाबारे सहमति टुंग्याएको जनाएको हो।
सहमति अनुसार होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै पर्सियन खाडीमा प्रवेश गर्ने सम्पूर्ण नौवहन मार्ग इरानको प्रादेशिक जलक्षेत्रभित्र पर्नेछ। खाडीबाट बाहिरिने नौवहन मार्गको एउटा भाग पनि इरानी जलक्षेत्र हुँदै जाने व्यवस्था कायम रहने बताइएको छ।
इरान र ओमानले होर्मुज जलडमरूमध्यलाई भौगोलिक रूपमा साझा गर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय नौवहनका लागि दुवै देशको समन्वय महत्वपूर्ण मानिन्छ। जलडमरूमध्यको सबैभन्दा साँघुरो क्षेत्रमा समुद्री मार्गको व्यवस्थापन, जहाजको सुरक्षित आवागमन र क्षेत्रीय सुरक्षासँग सम्बन्धित विषयले विश्वव्यापी रणनीतिक महत्व राख्छ।
यो सहमति यस्तो समयमा भएको हो जब इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य पूर्ण रूपमा खोल्ने विषय अमेरिकाको आगामी व्यवहारसँग जोडेको छ। इरानी पक्षले मध्यस्थकर्तामार्फत वासिङ्टनसमक्ष सात शर्त पठाएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। त्यसैले ओमानसँग भएको नौवहन मार्गसम्बन्धी सहमतिलाई जलडमरूमध्य तत्काल पूर्ण रूपमा खुल्ने निर्णयका रूपमा नबुझ्न इरानी पक्षले स्पष्ट गरेको छ।
होर्मुज विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण ऊर्जा समुद्री मार्गमध्ये एक हो। पर्सियन खाडी क्षेत्रबाट अन्तर्राष्ट्रिय बजारतर्फ जाने ठूलो परिमाणको कच्चा तेल, पेट्रोलियम पदार्थ र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास यही जलमार्ग हुँदै ढुवानी हुने भएकाले यसको सञ्चालनमा हुने कुनै पनि परिवर्तनले विश्व ऊर्जा मूल्य, जहाज ढुवानी, बीमा तथा आपूर्ति श्रृंखलामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ।
इरान र ओमानबीच भएको पछिल्लो सहमतिले जलडमरूमध्यको नौवहन व्यवस्थापनमा दुवै तटीय राष्ट्रबीच प्राविधिक तथा राजनीतिक समन्वय कायम रहेको संकेत दिएको छ। तर जलमार्गको पूर्ण सञ्चालन, सुरक्षा व्यवस्था तथा अमेरिकासँग जोडिएका इरानी शर्तहरूको कार्यान्वयनबारे थप विवरण सार्वजनिक हुन बाँकी छ।
