पुटिनको ब्रिक्स सन्देश : बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था, आर्थिक पूरकता र नयाँ वित्तीय संरचनामा जोड

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले ब्रिक्स विश्वव्यापी बहुपक्षीयता सुदृढ गर्ने प्रमुख शक्ति बन्दै गएको बताएका छन्। सेप्टेम्बर १३ मा सम्पन्न १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनअन्तर्गत ब्रिक्स आउटरीच/प्लस बैठकलाई सम्बोधन गर्दै उनले व्यापक अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिताले ब्रिक्सप्रतिको विश्व समुदायको चासो निरन्तर बढिरहेको पुष्टि गरेको बताए।

पुटिनले स्वतन्त्र र स्वायत्त विकास मार्ग, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन तथा संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रमा आधारित सामूहिक समाधान, राष्ट्रिय संस्कृति र परम्पराको संरक्षण तथा प्रत्येक देशलाई आफ्नै सार्वभौम विकास मोडल अवलम्बन गर्ने अधिकार ब्रिक्सका आधारभूत मूल्य भएको बताए। उनका अनुसार यिनै सिद्धान्तका कारण ब्रिक्सका विचार र दृष्टिकोण विश्वका धेरै देशका लागि आकर्षक बन्दै गएका छन्।

उनले ब्रिक्सलाई “वास्तविक बहुपक्षीयता” बलियो बनाउने शक्तिशाली प्रेरक शक्ति र अझ न्यायपूर्ण तथा बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था निर्माणको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा प्रस्तुत गरे। सदस्य राष्ट्रमा जनसंख्या र घरेलु बजार विस्तार भइरहेको, औद्योगिक, प्राविधिक, वित्तीय तथा शैक्षिक केन्द्र सुदृढ बनेको र आधुनिक यातायात, ऊर्जा तथा डिजिटल पूर्वाधार विकास भइरहेको उनले उल्लेख गरे।

पुटिनका अनुसार ब्रिक्स सदस्य राष्ट्रबीचको व्यापार १.२ ट्रिलियन अमेरिकी डलर पुगेको छ। सदस्य देशहरूले विश्व निर्यातको करिब एक चौथाइ हिस्सा ओगटेका छन् भने विश्व कुल गार्हस्थ उत्पादन वृद्धिमा ब्रिक्सको योगदान ४९ प्रतिशत पुगेको उनले बताए। यद्यपि ब्रिक्सको आर्थिक सम्भावना अझै पूर्ण रूपमा उपयोग हुन नसकेको उनको भनाइ थियो।

ब्रिक्सको भविष्यका लागि सदस्य राष्ट्रका अर्थतन्त्रबीचको पूरकता सबैभन्दा महत्वपूर्ण अप्रयुक्त स्रोत भएको पुटिनले बताए। अर्थतन्त्रको संरचना, उत्पादन क्षमता र विशेषज्ञतामा रहेको विविधताले नयाँ उत्पादन श्रृंखला, प्रविधि, सेवा र बजार सिर्जना गर्न ठूलो अवसर प्रदान गर्ने उनको धारणा थियो। यसलाई व्यवस्थित सहकार्यमा रूपान्तरण गर्न सके समूहको आर्थिक प्रभाव अझ विस्तार हुन सक्ने उनले बताए।

रुसले ब्रिक्सभित्र आर्थिक तथा वित्तीय सहकार्य व्यवस्थित बनाउन विभिन्न प्रस्ताव अघि सारेको पुटिनले जानकारी दिए। तीमध्ये ब्रिक्स भुक्तानी, निक्षेप तथा क्लियरिङ पूर्वाधार निर्माण, पुनर्बीमा संयन्त्र स्थापना र ब्रिक्स अन्न विनिमय बजार विकास गर्ने प्रस्ताव प्रमुख छन्। भविष्यमा सदस्य तथा साझेदार राष्ट्रले यी संयन्त्र उपयोग गर्न सक्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे।

पुटिनले ब्रिक्स नयाँ विकास बैंकको क्षमता थप विस्तार गर्नु र यसको व्यवसायिक मोडललाई बदलिँदो आवश्यकता अनुसार अद्यावधिक गर्नु तत्कालीन प्राथमिकता भएको बताए। विकासशील तथा उदीयमान अर्थतन्त्रलाई पूर्वाधार, उद्योग, प्रविधि र विकास परियोजनाका लागि थप वित्तीय विकल्प उपलब्ध गराउन बैंकले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने उनको धारणा थियो।

प्रविधिगत रूपान्तरणलाई पनि पुटिनले विश्व आर्थिक वृद्धि र सार्वभौम विकासको प्रमुख चालकका रूपमा उल्लेख गरे। कृत्रिम बुद्धिमत्ता, स्वचालित प्रणाली, डिजिटल व्यापारिक मञ्च र नयाँ वित्तीय समाधानको तीव्र विस्तारसँगै आर्थिक मूल्य सिर्जना गर्ने परम्परागत ढाँचा परिवर्तन भइरहेको उनले बताए।

पुटिनको सम्बोधनले ब्रिक्सलाई केवल राजनीतिक संवादको मञ्च नभई वित्त, व्यापार, प्रविधि, विकास र बहुपक्षीय शासनमा वैकल्पिक तथा पूरक संरचना निर्माण गर्ने दीर्घकालीन परियोजनाका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। सदस्य राष्ट्रका क्षमतालाई प्रतिस्पर्धाभन्दा पूरक सहकार्यमा जोड्न सके ब्रिक्सले बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको संस्थागत आधारलाई अझ बलियो बनाउन सक्ने सन्देश उनको सम्बोधनमा स्पष्ट देखिएको छ।