नेटोमाथि आक्रमण गर्ने मनसाय छैन, सुरक्षा खतराको प्रतिकार गर्छौं : रुस
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसले उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन नेटोका सदस्य राष्ट्रमाथि आक्रमण गर्ने आफ्नो कुनै मनसाय नरहेको स्पष्ट गर्दै गठबन्धनबाट उत्पन्न हुने सुरक्षा खतराको प्रतिकार गर्न आवश्यक सबै कदम चाल्ने जनाएको छ। मस्को र नेटोबीच तनाव उच्च रहेको अवस्थामा रुसी पक्षले आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्नु प्रमुख प्राथमिकता भएको बताएको हो।
रक्षा खर्च, युरोपमा अमेरिकी सेनाको भविष्य र गठबन्धनभित्र जिम्मेवारी बाँडफाँटलाई लिएर नेटो सदस्यबीच देखिएका मतभेदबारे सोधिएको प्रश्नमा रुसी पक्षले त्यसलाई गठबन्धनको आन्तरिक मामिला भनेको छ। तर मस्कोले अमेरिकाले युरोपेली मुलुकलाई सैन्य क्षेत्रमा लगातार बढी खर्च गर्न दबाब दिइरहेको र त्यसले युरोपको आर्थिक तथा सामाजिक प्राथमिकतामाथि प्रभाव पारिरहेको दाबी गरेको छ।
रुसले नेटो महासचिव मार्क रुट्टेले रक्षा खर्च वृद्धि तथा हतियार र सैन्य उपकरणको उत्पादन विस्तारलाई जोड दिइरहेको विषयमा पनि आलोचना गरेको छ। मस्कोका अनुसार तीव्र सैनिकीकरणसँगै युरोपमा सार्वजनिक ऋण, मूल्यवृद्धि, औद्योगिक कमजोरी तथा जीवनस्तरसम्बन्धी चुनौती बढिरहेका छन्। नेटोले भने बदलिँदो सुरक्षा वातावरणमा प्रतिरोध क्षमता बलियो बनाउन, सैन्य भण्डार पुनःपूर्ति गर्न र रक्षा उत्पादन विस्तार गर्न अतिरिक्त लगानी आवश्यक रहेको तर्क गर्दै आएको छ।
मस्कोका लागि मुख्य चासो नेटोले रुसलाई युरो एटलान्टिक सुरक्षा र स्थिरताका लागि दीर्घकालीन खतरा मान्ने नीतिलाई निरन्तरता दिनु हो। अंकारा शिखर सम्मेलनमा नेटो सदस्यहरूले रुससम्बन्धी उक्त मूल्यांकनलाई दोहोर्याउँदै रक्षा लगानी, सैन्य उत्पादन तथा परम्परागत सैन्य क्षमतासँगै क्षेप्यास्त्र, साइबर र अन्तरिक्षसम्बन्धी क्षमता विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।
रुसले नेटोको सैन्य योजना तथा सैन्य शक्ति विकास क्रमशः मस्कोसँग सम्भावित टकरावतर्फ केन्द्रित भइरहेको आरोप लगाएको छ। रुसी पक्षका अनुसार युरोपेली सुरक्षा संकट उत्पन्न हुनुका आधारभूत कारणबारे पुनर्विचार गर्नुको सट्टा गठबन्धनले सैन्य विस्तार र टकरावको बाटोलाई निरन्तरता दिएको छ। नेटोले भने आफ्नो सैन्य तयारीलाई प्रतिरक्षात्मक र सम्भावित आक्रमण रोक्ने प्रतिरोध क्षमताको हिस्सा बताउँदै आएको छ।
यसैबीच रुसले युरोपमा भएका तोडफोड, ड्रोन गतिविधि तथा अन्य कथित हाइब्रिड कारवाहीमा आफ्नो संलग्नता रहेको आरोप अस्वीकार गरेको छ। मस्कोले यस्ता आरोप प्रमाणित नभएको दाबी गर्दै रुसबाट तत्काल खतरा रहेको धारणा निर्माण गर्न र युरोपको बढ्दो सैन्य खर्चलाई औचित्य दिन घटनाहरू प्रयोग भइरहेको बताएको छ।
केही युरोपेली सरकार र नेटो अधिकारीहरूले भने महत्वपूर्ण पूर्वाधार, साइबर प्रणाली तथा अन्य सुरक्षा क्षेत्रमा भएका विभिन्न गतिविधिलाई रुससँग जोड्दै आएका छन्। मस्कोले ती आरोप निरन्तर अस्वीकार गर्दै आएको छ। यसरी परस्पर विरोधी दाबीले रुस र नेटोबीचको टकराव युक्रेनको युद्धभूमिमा मात्र सीमित नरही गुप्तचर गतिविधि, साइबर सुरक्षा, महत्वपूर्ण पूर्वाधारको संरक्षण र सूचना संघर्षसम्म विस्तार भएको देखाउँछ।
रुसी पक्षले युरोपेली देशहरूले अमेरिकी एफ ३५ लडाकु विमान खरिद गरिरहेको विषयलाई पनि यही सुरक्षा बहससँग जोडेको छ। एफ ३५ विमानबाट रुस विशेष रूपमा भयभीत रहेको भन्ने धारणालाई अस्वीकार गर्दै मस्कोले कथित रुसी खतरालाई युरोपेली मुलुकलाई महँगा अमेरिकी सैन्य उपकरण खरिद गरिरहन प्रेरित गर्ने माध्यमका रूपमा समेत प्रयोग गरिएको दाबी गरेको छ।
नेटोभित्र रक्षा खर्च र जिम्मेवारी बाँडफाँटको संरचना परिवर्तन भइरहेको समयमा रुसको पछिल्लो धारणा आएको हो। युरोपेली सदस्य र क्यानडाले परम्परागत रक्षा क्षमतामा ठूलो जिम्मेवारी लिन थालेका छन् भने गठबन्धनले सामूहिक प्रतिरक्षासम्बन्धी धारा ५ प्रतिको प्रतिबद्धता कायम रहेको बताउँदै सैन्य उत्पादन र प्रतिरोध क्षमता विस्तार गरिरहेको छ।
अर्कोतर्फ युरोपमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको दीर्घकालीन स्वरूपबारे जारी बहसले गठबन्धनभित्र अनिश्चितता पनि सिर्जना गरेको छ। राजनीतिक मतभेदका बाबजुद अमेरिकाले युरोपमा महत्वपूर्ण सैन्य पूर्वाधार र क्षमता कायम राखेको छ। युरोपले आफ्नो सुरक्षाको कति ठूलो जिम्मेवारी आफैँ वहन गर्ने भन्ने विषय भने ट्रान्स एटलान्टिक सम्बन्धको प्रमुख बहस बनेको छ।
समग्रमा रुस र नेटोका पछिल्ला धारणा युरोपमा गहिरिँदै गएको सुरक्षा दुविधाका दुई पृथक दृष्टिकोण हुन्। नेटोले सम्भावित आक्रमण रोक्न बलियो सैन्य क्षमता र प्रतिरोध आवश्यक रहेको बताउँछ भने रुसले त्यही सैन्य विस्तारलाई आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षामाथिको खतरा मान्छ। त्यसैले रुसको पछिल्लो सन्देशमा नेटो सदस्य राष्ट्रमाथि आक्रमण गर्ने मनसाय नरहेको आश्वासनसँगै आफ्नो सुरक्षालाई खतरा पुर्याउने सैन्य गतिविधिको प्रतिकार गर्ने चेतावनी पनि स्पष्ट रूपमा समेटिएको छ।
