भदौमा पाँच अर्ब नौ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको विद्युत निर्यात, भोटेकोशी बाढीपछि बङ्गलादेशतर्फ आपूर्ति रोकियो
ड्रागन मिडिया सम्वाददाता
नेपालले गत भदौ महिनामा भारत र बङ्गलादेशतर्फ पाँच अर्ब नौ करोड २४ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको विद्युत निर्यात गरेको छ। नेपाल विद्युत प्राधिकरणका अनुसार उक्त अवधिमा दुई देशतर्फ कुल ५६ करोड ५६ लाख छ हजार ४४३ युनिट विद्युत बिक्री भएको हो। द्विपक्षीय सम्झौता र विद्युत बजारमार्फत गरिएको बिक्रीबाट उक्त आम्दानी प्राप्त भएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
प्राधिकरणका अनुसार द्विपक्षीय सम्झौतामार्फत ४२ करोड १६ लाख युनिटभन्दा बढी विद्युत निर्यात गरी तीन अर्ब ६४ करोड रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी भएको छ। त्यसैगरी विद्युत बजारमार्फत १४ करोड ३९ लाख युनिटभन्दा बढी विद्युत बिक्रीबाट एक अर्ब ४४ करोड ९९ लाख रुपैयाँ प्राप्त भएको छ। कुल निर्यातमा द्विपक्षीय सम्झौतामार्फत भएको बिक्रीको हिस्सा बढी रहेको छ।
नेपालले वर्षायाममा आन्तरिक मागभन्दा बढी उत्पादन हुने विद्युत भारत र बङ्गलादेशतर्फ निर्यात गर्दै आएको छ। यसबाट विद्युत उत्पादनको उपयोग बढ्नुका साथै विदेशी मुद्रा आर्जनमा योगदान पुगेको छ। द्विपक्षीय सम्झौता र विद्युत बजार दुवै माध्यमको प्रयोगले नेपाललाई उपलब्ध विद्युत बिक्रीका लागि फरक विकल्प प्रदान गरेको छ।
यसैबीच भोटेकोशी बाढीका कारण चिलिमे तथा त्रिशूली क्षेत्रका जलविद्युत केन्द्रका संरचनामा क्षति पुगेपछि बङ्गलादेशतर्फको विद्युत निर्यात हाल रोकिएको प्राधिकरणले जनाएको छ। बाढीले विद्युत उत्पादन तथा प्रसारणसँग सम्बन्धित संरचनामा पुर्याएको क्षतिले सीमापार विद्युत व्यापारसमेत प्रभावित भएको हो।
बङ्गलादेशतर्फ निर्यात पुनः शुरु हुने समयबारे प्राधिकरणले निश्चित मिति सार्वजनिक गरेको छैन। क्षतिग्रस्त संरचनाको मर्मत, प्राविधिक परीक्षण र विद्युत आपूर्ति नियमित भएपछि मात्र निर्यात पुनः सञ्चालनको अवस्था स्पष्ट हुनेछ।
भदौ महिनाको निर्यात विवरणले नेपालको विद्युत व्यापारबाट प्राप्त आम्दानीसँगै प्राकृतिक विपदले ऊर्जा पूर्वाधारमा पुर्याउने क्षतिको आर्थिक प्रभाव पनि देखाएको छ। उत्पादन र प्रसारण संरचनाको सुरक्षा तथा विपदपछि शीघ्र पुनः सञ्चालन गर्ने क्षमताले आगामी दिनमा सीमापार विद्युत व्यापारको निरन्तरतामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
